Orzeczenie na stałe. Co trzeba wiedzieć w 2026 i 2027 roku?

• Kto może dostać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe?
• Czy stałe orzeczenie można zmienić?
• Orzeczenie wydane na stałe a świadczenie wspierające
• Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe a zasiłki z MOPS
• Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe w 2026 i 2027 r. [FAQ]

Kto może dostać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe?

Zgodnie z prawem, każdy ze stopni niepełnosprawności (lekki, umiarkowany, znaczny) można orzec na czas określony albo na stałe. Kryterium stanowi tu ocena rokowania. W przypadku gdy stan zdrowia danej osoby nie rokuje poprawy, to mamy do czynienia z trwałym naruszeniem sprawności organizmu. W takiej sytuacji komisja wydaje orzeczenie na stałe. Jeżeli może zaś nastąpić poprawa stanu zdrowia, to naruszenie jest okresowe. Wówczas stopień niepełnosprawności orzeka się na czas określony.

Jeśli takie choroby występują u dziecka, to orzeczenie o niepełnosprawności zostanie wydane na okres do ukończenia przez nie 16 roku życia. Co do zasady dzieci otrzymują czasowe orzeczenia na okres co najmniej trzyletni, maksymalnie do ukończenia 16 roku życia.

Katalog 208 rzadkich chorób genetycznych o jednorodnym i niezmiennym przebiegu znajduje się w rozporządzeniu w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności.

Trzeba pamiętać, iż nawet gdy przepisy określają minimalne okresy ważności orzeczeń, to można je wydać na stałe, gdy stan zdrowia nie rokuje poprawy. Podobnie jest w przypadku możliwości wydania orzeczenia dziecku na maksymalny możliwy okres.

Czy stałe orzeczenie można zmienić?

Osoby z niepełnosprawnościami często zastanawiają się czy stałe orzeczenie można zmienić. Jest to szczególnie ważne np. w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia i związanych z tym większych trudności w codziennym funkcjonowaniu. Co ważne, przepisy przewidują taką furtkę dla wszystkich orzeczeń, również tych wydanych na stałe.

W przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności może w okresie ważności tego orzeczenia wystąpić do powiatowego zespołu z wnioskiem o wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Stanowi o tym wprost art. 6ba ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Piszemy o tym więcej w artykule pt. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe. Czy można zmienić?

Orzeczenie wydane na stałe a świadczenie wspierające

To częsta wątpliwość, którą wyrażają osoby z niepełnosprawnościami. Czy bezterminowe orzeczenie gwarantuje przyznanie stałego świadczenia wspierającego? Otóż świadczenie to przyznaje się na czas ważności decyzji ustalającej potrzebę wsparcia. Decyzję o potrzebie wsparcia wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON) wydaje na okres, na który osoba została zaliczona do osób niepełnosprawnych, nie dłuższy jednak niż 7 lat.

W praktyce oznacza to, iż stałe orzeczenie będzie skutkowało przyznaniem świadczenia wspierającego na maksymalny okres 7 lat.

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe a zasiłki z MOPS

Jednym z ważniejszych świadczeń, jakie może otrzymać osoba z niepełnosprawnością w ramach pomocy społecznej jest zasiłek stały. Mają do niego prawo osoby niezdolne do pracy z powodu wielu lub całkowicie niezdolne do pracy. MOPS przyzna zasiłek na okres ważności orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (umiarkowanym lub znacznym). W przypadku osób posiadających stałe orzeczenie zasiłek przyznaje się bezterminowo. W praktyce zatem osoba z niepełnosprawnością i stałym orzeczeniem będzie mogła otrzymywać zasiłek stały tak długo jak będzie spełniała również pozostałe kryteria, w szczególności dochodowe.

Bez względu na dochód przyznaje się zasiłek pielęgnacyjny. Celem tego świadczenia jest częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przepisy szczegółowo określają które orzeczenia uprawniają do otrzymania takiego zasiłku. Jeżeli orzeczenie zostało wydane na stałe, to gmina przyzna prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na czas nieokreślony.

Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe w 2026 i 2027 r. [FAQ]