Czy można pochować zmarłego na własnej działce?

Emilia Panufnik
rozwiń więcej
Czy można pochować zmarłego na własnej działce? Katakumby. Pochówek w ogrodzie. / Fot. Fotolia
Czy zgodnie z polskim prawem można pochować kogoś na własnej działce? Czy prawo przewiduje pochówek poza cmentarzem np. w ogrodzie osoby zmarłej?

Cmentarz docelowym miejscem pochówku

Śmierć stanowi nieodłączny element ludzkiego życia. Aby uporządkować kwestie związane z tym, co dzieje się z ciałem zmarłego po śmierci, uregulowano je prawnie. W Polsce obowiązuje ustawa z 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych.

Wyróżnia się dwa rodzaje cmentarzy – komunalny i wyznaniowy. Założenie cmentarza komunalnego należy do zadań własnych gminy, a wyznaniowego do właściwych władz kościelnych. Znajdują się one w miejscach przewidzianych dla nich w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Co do zasady każda gmina posiada własny cmentarz komunalny, jednak w uzasadnionych przypadkach można założyć jeden taki cmentarz dla kilku gmin. Tereny odpowiednie na założenia cmentarza muszą zostać sprawdzone pod kątem sanitarnym. Przede wszystkim muszą spełniać wymogi dotyczące:

  1. szerokości pasów izolujących teren cmentarny od innych terenów, a w szczególności mieszkaniowych;
  2. odległości cmentarza od źródeł ujęcia wody;
  3. poziomu wód gruntowych.

Polecamy: RODO 2019. Plusy i minusy zmian od 4 maja

Dopuszczalne miejsca pochówku w Polsce

W świetle art. 12 ustawy zwłoki mogą być pochowane na 5 sposobów:

  1. w grobach ziemnych (dół w ziemi, do którego składa się trumnę ze zwłokami lub urnę i zasypuje ziemią),
  2. w grobach murowanych (dół, w którym boki są murowane do poziomu gruntu, do którego składa się trumnę ze zwłokami lub urnę),
  3. w katakumbach (pomieszczenie z niszami w ścianie, przeznaczone do pochówku zwłok),
  4. przez zatopienie w morzu.
  5. w kolumbarium (budowla z niszami przeznaczonymi do składania urn z ludzkimi prochami).

Pochówku człowieka przez zatopienie w morzu (zgodnie ze zwyczajami morskimi) dokonuje się w przypadku zgonu na okrętach przebywających na pełnym morzu, jeśli taki okręt nie ma możliwości przybycia na ląd w ciągu 24 godzin. Warto zwrócić uwagę na to, że przybycie na ląd dotyczy portu objętego programem podróży. Gdy okręt dobije do portu w ciągu doby, przewozi zwłoki na ląd w celu pochówku.

Pochowanie zwłok poza cmentarzem

Głównym tematem niniejszego artykułu jest możliwość pochowania zwłok ludzkich poza cmentarzem. Czy polskie prawo na to pozwala? Z odpowiedzią na postawione pytanie przychodzi art. 12 ust.3 ustawy o cmentarzach, zgodnie z którym wyłącznie groby ziemne, groby murowane i kolumbaria muszą znajdować się na cmentarzach. Z listy dopuszczalnych w Polsce miejsc pochówku pozostają więc jeszcze katakumby. Nie muszą ona znajdować się na cmentarzu.

Prawo nie dopuszcza pochówku człowieka na własnej działce w postaci grobu ziemnego, grobu murowanego (dół w ziemi) czy kolumbarium. Jedyną możliwością pochówku poza cmentarzem są katakumby.

Katakumby

Rozporządzenie w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku i szczątków zawiera definicje wyżej wspomnianych form pochówku. Jeśli chodzi o jedyne dopuszczalne miejsce pochówku poza cmentarzem czyli katakumby, wskazano, że usytuowanie katakumb powinno wykluczać możliwość wywierania szkodliwego wpływu na otoczenie.

Co więcej, nisza w katakumbach powinna mieć określone wymiary - w poziomie co najmniej 2 m na 1 m i nie mniej niż 90 cm wysokości. Ściany oddzielające nisze od siebie powinny być grubości co najmniej 6 cm. Ponadto nisza musi posiadać system odprowadzania gazów i odcieków tak, aby nie miało to szkodliwego wpływu na otoczenie. Należy przy tym uniemożliwić dostęp do nisz insektom oraz gryzoniom. Kolejnym wymogiem jest natychmiastowe po złożeniu zwłok zamurowanie niszy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych (Dziennik Ustaw rok 2019 poz. 1473)

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków (Dziennik Ustaw rok 2008 nr 48 poz. 284)

Prawo
Ceny gazu ziemnego wzrosną o 45 proc. w lipcu? Posłowie PiS chcą nowej ustawy
29 kwi 2024

Politycy partii Prawo i Sprawiedliwość wystąpili z inicjatywą przyjęcia przez Sejm ustawy, która miałaby na celu zamrożenie cen gazu ziemnego. W obliczu zbliżających się podwyżek, posłowie chcą chronić interesy polskich rodzin.

Od 300 do 1200 zł – tyle będzie wynosił bon energetyczny. A próg dochodowy? Od 1700 do 2500 zł. Decyzje zapadną 7 maja.
29 kwi 2024

Stały Komitet Rady Ministrów w poniedziałek przyjął nie tylko rewizję KPO i Plan Finansowy Państwa na lata 2024–2027, ale także projekt ustawy o bonie energetycznym – podał na platformie X szef Stałego Komitetu RM Maciej Berek. Projektem w sprawie bonu rząd zajmie się 7 maja.

Termin zwrotu VAT nie będzie krótszy. Będzie też jeden termin wdrożenia KSeF dla wszystkich podatników. Opublikowano projekt ustawy
29 kwi 2024

W związku ze zdiagnozowanymi problemami konieczne jest przesunięcie terminu wdrożenia KSeF. Obowiązek obejmie wszystkich podatników (czynnych i zwolnionych z VAT) w jednym terminie, tj. 1 lutego 2026 r. Skrócenie terminu zwrotu VAT również zostaje odroczone.

Ograniczenie nocnej sprzedaży alkoholu w Warszawie. Od 6 maja konsultacje
29 kwi 2024

W Warszawie 6 maja 2024 r. rozpoczną się konsultacje społeczne w sprawie ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu. Potrwają do końca czerwca. Swoją opinię można przekazać bezpośrednio bądź elektronicznie – poinformował stołeczny ratusz.

Przepisy o e-prywatności będą zawieszone do 2026 r. Platformy będą korzystały ze specjalnych technologii przetwarzania danych
29 kwi 2024

Część przepisów dotyczących e-prywatności będzie zawieszonych do 2026 r. Umożliwi to platformom internetowym korzystanie ze specjalnych technologii przetwarzania danych w celu wykrywania treści przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci. Unia Europejska wciąż nie ma jednolitych przepisów dotyczących zwalczania wykorzystywaniu dzieci w internecie.

We wtorek zbierze się rząd. W planach m.in. rewizja KPO i przedłużenie ochrony tymczasowej dla Ukraińców
29 kwi 2024

Rząd będzie pracował we wtorek, 30 kwietnia, nad rewizją KPO, przedłużeniem ochrony tymczasowej dla Ukraińców uciekających przed wojną i Wieloletnim Planem Finansowym Państwa.

Ważny wyrok w sprawie organizacji koncertu WOŚP, podczas którego zamordowano Pawła Adamowicza
29 kwi 2024

W styczniu 2019 roku doszło do tragicznego zabójstwa prezydenta Gdańska, Pawła Adamowicza, podczas finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Organizatorzy tej imprezy, razem z policjantami i urzędnikami, stanęli przed sądem. Ostatecznie, prawomocnie uniewinniono organizatorów WOŚP, w tym obecną ministra ds. społeczeństwa obywatelskiego, Agnieszkę Buczyńską, dwóch policjantów oraz urzędnika Zarządu Dróg i Zieleni. Jednak szef firmy ochroniarskiej został skazany, a wyrok wobec kierownika ochrony uchylono z powodu braku obrońcy podczas jednej z rozpraw.

Majówkowa noc w lesie. Czy to legalne?
29 kwi 2024

Tegoroczna majówka jest wyjątkowo długa i… wyjątkowo ciepła. To może być pierwsza dobra okazja do przenocowania na zewnątrz, czyli na przykład w lesie. A czy to jest w ogóle legalne? Sprawdzamy.

Boże Ciało w 2024 roku. Kiedy wypada i czy jest dniem wolnym od pracy?
29 kwi 2024

Boże Ciało już niebawem. W 2024 r. święto to wypada dość nietypowo. Czy uda się zorganizować tzw. długi weekend? Co z zakupami?

Dokument potwierdzający tożsamość Ukraińca - zmiany w ustawie pomocowej
29 kwi 2024

Dokumentem potwierdzającym tożsamość Ukraińca ma być okazanie ważnego dokumentu podróży. RPO ma wiele wątpliwości co do zamian w ustawie pomocowej dla obywateli Ukrainy przebywających w Polsce.

pokaż więcej
Proszę czekać...