Posłanka Iwona Hartwich próbowała załatwić sprawę dodatku dopełniającego, który przepadł w efekcie śmierci osoby niepełnosprawnej. Osoba ta nabyła prawo do dodatku w styczniu 2025 r. Ponieważ dodatek wypłacano (z wyrównaniem od stycznia) dopiero w maju 2025 r. pieniądze przepadły (np. za styczeń i luty, kiedy osoba niepełnosprawna zmarła w marcu).
I nic nie można z tym zrobić. Ustawodawca "zapomniał uwzględnić art. 136 ustawy emerytalnej określając zasady wypłaty dodatku dopełniającego.
Przykład takiej sytuacji opisała posłanka w piśmie do rządu.
Pan Łukasz zmarł, gdy miał 43 lata (osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym i niezdolna do samodzielnej egzystencji). Od 16. roku życia był osobą niepełnosprawną, niezdolną do samodzielnej egzystencji, pobierająca rentę socjalną. Od stycznia 2025 r. zgodnie z ustawą miał prawo do dodatku dopełniającego, którego wypłata wraz z wyrównaniem od stycznia nastąpiła w maju 2025 r. Pan Łukasz zmarł przed ww. terminem. Pieniądze dla rodziny przepadły.
O jakich mówimy pieniądzach dla osób niepełnosprawnych (renciści – renta socjalna) w okresie styczeń – maj 2025 r.
Dodatek dopełniający przysługuje od stycznia 2025 r. Ale został zwaloryzowany w marcu 2025 r.:
Etap 1. Za styczeń–luty 2025: po 2520 zł brutto miesięcznie.
Etap 2. Od 1 marca 2025: 2610,72 zł brutto miesięcznie (po corocznej waloryzacji).
W maju wypłacono wyrównanie + dodatek za maj 2025 .
Łącznie za okres od stycznia do maja wypłacano 12 872,16 zł brutto:
Składowa obliczeń 1 Za styczeń i luty 2025 r. (2520 zł brutto x 2 = 5040 zł)
Składowa obliczeń 2 Za marzec, kwiecień (2610,72 zł brutto x 2 = 5221,44 zł)
Składowa 3 obliczeń 3 Za maj 2025 r. 2610,72 zł brutto
W przypadku śmierci osoby niepełnosprawnej, która nabyła prawo do dodatku dopełniającego, a nie zdążyła go pobrać, najbliżsi (np. mama) nie mają prawo wystąpić i otrzymać wypłatę niezrealizowanego świadczenia
Tak wynika z odpowiedzi rządu na pytanie posłanki. Czytamy w niej:
Brak możliwości wypłaty w formie niezrealizowanych świadczeń dotyczy zarówno renty socjalnej jak i dodatku dopełniającego, regulowanych ustawą o rencie socjalnej. Osobie, która zmarła przed określonym ustawowo terminem pierwszej wypłaty dodatku dopełniającego, tj. przed terminem płatności renty socjalnej ustalonym temu renciście w maju 2025 r., wypłata renty socjalnej i dodatku dopełniającego już nie przysługiwała, a w przypadku dodatku dopełniającego nie przysługiwało też prawo do wypłaty wyrównania z tytułu tego dodatku od 1 stycznia 2025 r. do końca miesiąca, w którym rencista zmarł. Z uwagi na brak możliwości zastosowania art. 136 ustawy emerytalnej, świadczenia niewypłacone z powodu zgonu rencisty – zarówno te wypłacane mu z tytułu renty socjalnej, jak i dodatku dopełniającego - nie mogą też zostać wypłacone żadnej innej osobie.
Przekładając ten komunikat na język potoczny. Rodzina zmarłej osoby niepełnosprawnej nie może otrzymać dodatku dopełniającego za np. styczeń i luty 2025 r. po śmierci swojego syna albo córki w marcu 2025 r. z uwagi na poniższy przepis. Nie stosuje się go wobec dodatku dopełniającego:
Art. 136 ustawy emerytalnej
W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba