W wyjątkowych sytuacjach ośrodki pomocy społecznej mogą wypłacić zasiłek nawet pomimo przekroczonego kryterium dochodowego. Wysokość takiego świadczenia zależy m.in. od wielkości rodziny. Co trzeba wiedzieć o specjalnym zasiłku celowym? Ile wynosi taki zasiłek w 2026 roku? Czy wzrośnie w 2027 roku? Co bierze pod uwagę MOPS?
- Specjalny zasiłek celowy z MOPS. Jakie kryteria obowiązują w 2026 roku?
- Specjalny zasiłek celowy z MOPS? Tak, ale w wyjątkowych sytuacjach
- Jak ubiegać się o specjalny zasiłek z MOPS? Pamiętaj o wywiadzie środowiskowym!
- Specjalny zasiłek celowy z MOPS w 2026 i 2027 roku [FAQ]
Specjalny zasiłek celowy z MOPS. Jakie kryteria obowiązują w 2026 roku?
Specjalny zasiłek celowy może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Wysokość takiego zasiłku nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej albo rodziny. Aktualnie obowiązujący próg dochodowy dla osoby samotnej wynosi 1010 zł.
Kryterium dochodowe dla rodziny zależy od liczby jej członków i aktualnego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (823 zł). Jest to bowiem suma kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie Przykładowo zatem dla rodziny dwuosobowej kryterium dochodowe wynosi 1646 zł Zgodnie z obowiązującymi przepisami, progi te nie powinny się zmienić w ciągu tego roku.
Podstawą prawną jest tu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.
W praktyce oznacza to, iż osoba samotna może otrzymać maksymalnie 1010 zł specjalnego zasiłku celowego, rodzina dwuosobowa do 1646 zł, trzyosobowa - nawet 2469 zł. Kwota jest ustalana w oparciu o indywidualną sytuację wnioskodawców i możliwości finansowych danej gminy.
Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy
Specjalny zasiłek celowy z MOPS? Tak, ale w wyjątkowych sytuacjach
Trzeba jednak pamiętać, iż nie każdy ma szansę na taki zasiłek. Jest on bowiem przyznawany tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Nie zostały one jednak wprost wymienione w przepisach.
„W orzecznictwie podkreśla się, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego uzależniona jest nie tylko od tego, w jakim stopniu podstawowe potrzeby wnioskodawcy mogą zostać zaspokojone z jego własnych środków, ale przede wszystkim od wystąpienia szczególnych okoliczności, w związku z którymi konieczne jest udzielenie wsparcia pomimo przekroczenia kryterium dochodowego. Musi to być zatem przypadek na tyle charakterystyczny i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na nadzwyczajność zdarzenia, które wystąpiło i jest dotkliwe w skutkach” – przypomniał Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 14 listopada 2025 r. (sygn. I OSK 2199/24).
Kolejną trudność stwarza też użyte w przepisach słowo „może”. Oznacza to, iż zasiłek jest przyznawany w ramach tzw. uznania administracyjnego i MOPS może go nie przyznać. Dlatego bardzo ważne jest dokładne zbadanie konkretnej sprawy przez daną gminę. Najczęściej na taką pomoc można liczyć w przypadku nagłej potrzeby zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (np. związanych z gwałtownym pogorszeniem się stanu zdrowia).
Jak ubiegać się o specjalny zasiłek z MOPS? Pamiętaj o wywiadzie środowiskowym!
Aby otrzymać wsparcie, trzeba zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej. Pomoc z reguły udzielana jest na wniosek. Warto jak najdokładniej uzasadnić konieczność otrzymania świadczenia. Trzeba pamiętać, iż gmina przyzna zasiłek po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. To ważny etap w pomocy społecznej, którego celem jest ustalenie sytuacji osobistej, dochodowej, majątkowej i rodzinnej wnioskodawców.
Specjalny zasiłek celowy z MOPS w 2026 i 2027 roku [FAQ]
Czy w 2027 roku wzrosną maksymalne kwoty specjalnego zasiłku celowego?
Według aktualnie obowiązujących przepisów kwoty kryteriów dochodowych w pomocy społecznej podlegają weryfikacji co trzy lata. Najbliższa możliwa, choć nieobowiązkowa podwyżka, przypada zatem na rok 2028. Jeśli zatem zasady te się nie zmienią, to w 2027 r. nie wzrośnie maksymalna kwota specjalnego zasiłku celowego.
Czy specjalny zasiłek celowy trzeba zwrócić?
Nie, zgodnie z ustawą o pomocy społecznej specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego nie podlega zwrotowi
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j. t. Dz. U. z 2026 r., poz. 639; ost. zm. Dz. U. z 2026 r., poz. 986);
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lipca 2024 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1044).