Będą przepisy dotyczące sharentingu. Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało co się zmieni

• Wizerunek dziecka pod ochroną
• Przepisy odniosą się do sharentingu

Wizerunek dziecka pod ochroną

Druga połowa roku szkolnego 2025/2026 minęła m.in. pod znakiem dyskusji na temat publikowania przez żłobki, przedszkola i szkoły zdjęć dzieci w mediach społecznościowych i na stronach internetowych. Rozmowa dotyczyła nie tylko samej publikacji wizerunku jako takiej, ale również etyczności działań placówek promujących się jego wykorzystaniu. Problem fotografowania dzieci w przedszkolu czy szkole był już przedmiotem wzmożonego zainteresowania nieco wcześniej – w związku z wdrożeniem standardów ochrony małoletnich. Dyskutowano wówczas o tym, czy w kontekście ochrony małoletnich dopuszczalne jest fotografowanie dzieci podczas uroczystości szkolnych. Jak wiadomo, rodzice robią zdjęcia uczniom odbierającym świadectwo i biorącym udział w realizacji programu artystycznego z okazji, np. zakończenia roku szkolnego. Charakter tych zdarzeń jest jednak taki, że nie zazwyczaj nie są w stanie sfotografować tylko swojego dziecka i utrwalają również wizerunek towarzyszących mu koleżanek i kolegów. Tymczasem jak jasno wynikało z wytycznych Ministerstwa Sprawiedliwości, pracownikom szkoły nie tylko nie wolno utrwalać wizerunku dziecka (filmowanie, nagrywanie głosu, fotografowanie) dla potrzeb prywatnych, ale również nie mogą umożliwiać osobom trzecim utrwalania wizerunków dzieci, jeśli dyrektor szkoły nie został o tym poinformowany, nie wyraził na to zgody i nie uzyskano zgód opiekunów dzieci oraz samych dzieci. W tym kontekście jak najbardziej uzasadnione było pytanie o to, czy podczas jakiejkolwiek uroczystości szkolnej pracownicy szkoły powinni pozwolić rodzicom i innym obecnym w tym czasie w szkole osobom na wykonywanie zdjęć, czy filmowanie występów dzieci? Wskazywano wtedy, że oczywiście nie, bo mimo że uzyskiwanie zgód opiekunów dzieci na utrwalanie ich wizerunku jest zapewne standardem w placówkach oświatowych, to ich zakres nie powinien obejmować zgody na utrwalanie wizerunku dzieci przez osoby trzecie. To zaś ostatecznie oznacza, że aby pozostać w zgodzie z obowiązującymi przepisami i wdrożonymi na ich podstawie procedurami uwzględniającymi wytyczne ministerialne, pracownicy szkoły nie powinni byli dopuszczać do sytuacji, w której osoby trzecie, w tym rodzice czy dziadkowie uczniów, utrwalają wizerunek dzieci innych niż własne. Oczywiście w praktyce narzucenie takich ograniczeń okazało się zwyczajnie niemożliwe do zrealizowania, a resort sprawiedliwości szybko zaczął wycofywać się z przedstawionych przez siebie zaleceń.

Przepisy odniosą się do sharentingu

Temat fotografowania dzieci jednak powraca, choć w nieco innym kontekście. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało bowiem wprowadzenie przepisów odnoszących się do publikowania i udostępniania wizerunku dzieci w internecie, a jak wynika z tych zapowiedzi, przetwarzanie wizerunku małoletniego bez zgody będzie stanowiło naruszenie prawa do ochrony danych osobowych i prawa do ochrony dóbr osobistych małoletniego. Co ciekawe, przepisy mają dotyczyć zarówno placówek, w których sprawowana jest opieka nad dziećmi, jak i samych rodziców. Ta deklaracja to reakcja na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące tej problematyki. Jak wynika z informacji przekazanych przez resort sprawiedliwości, zostanie przeprowadzona nowelizacja ustawy z 13 maja 2016 roku o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich. Zmiany będą dotyczyły m.in. kwestii uzyskiwania zgody na przetwarzanie wizerunku małoletniego, elementów oświadczenia o udzieleniu zgody na przetwarzanie wizerunku małoletniego i wymogu dokumentowania oświadczeń w tym zakresie. Przetwarzanie wizerunku małoletniego ma być możliwe jedynie po uprzednim udzieleniu na to zgody, a oświadczenie w tym zakresie będzie musiał złożyć przedstawiciel ustawowy małoletniego lub sam małoletni, który ukończył 16 lat. Cofnięcie go będzie możliwe w dowolnym momencie. Podmiot przetwarzający wizerunek dziecka będzie musiał przechowywać złożone oświadczenia przez cały okres przetwarzania wizerunku oraz przez okres wynikający z przepisów regulujących przedawnienie roszczeń cywilnoprawnych związanych z przetwarzaniem danych osobowych. Dopełnieniem omawianych regulacji będzie zmiana w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, na podstawie której na rodziców zostanie nałożony obowiązek ochrony prywatności dziecka. Przepisy mają odnosić się do zjawiska tzw. sharentingu polegającego na publikowaniu w mediach społecznościowych przez rodziców lub opiekunów prawnych treści związanych z życiem dziecka – w tym jego wizerunku, danych osobowych czy elementów codziennej aktywności. Jak podkreślono, władza rodzicielska nie obejmuje prawa rodzica do dowolnego dysponowania wizerunkiem czy danymi dziecka.