NSA popiera MOPS. Bez zasiłków dla osób udających, że nie mają telefonu. I nie odbierających listów

Tomasz Król
prawnik piszący o m.in.: problemach osób niepełnosprawnych, ZUS, pracy, cywilistyce, administracji, przedsiębiorcach, podatkach
rozwiń więcej
NSA popiera MOPS. Nie ma zasiłków dla osób udających niemożność kontaktów z MOPS / NSA popiera MOPS. Nie ma zasiłków dla osób udających niemożność kontaktów z MOPS / Media

Chcesz mieć zasiłek, to odbieraj listy z MOPS od listonosza, a nie odwlekaj to przez dwa tygodnie (przez awizowania). I podaj numer telefonu, aby pracownik MOPS mógł informować o tym, czego wymaga otrzymanie zasiłku. Nie kłam, że nie masz telefonu i dlatego urzędnik do Ciebie nie może zadzwonić. A jak nie chcesz tak postępować, unikasz kontaktu z MOPS, to nie miej pretensji prawnych, że nie otrzymałeś zasiłków albo innych świadczeń. Wydawałoby się, że te zasady są oczywiste (i logiczne). Domagasz się świadczeń z urzędu, to współpracuj z urzędem. Okazuje się, że pracownicy MOPS zaskakująco często nie mają kontaktu z osobami, które wnioskują o zasiłki. Osoby te mają pretensje jak - po wielu próbach kontaktu - MOPS odmawia wypłaty zasiłku.

Kobieta zastosowała wobec MOPS jednostronną komunikację. A mogła dostać zasiłek na opłaty mieszkaniowe, szambo, leki, żywność

Osoba udająca przez MOPS, że nie ma telefonu komórkowego zazwyczaj też odbiera listy polecone z MOPS dopiero po dwukrotnym awizowaniu. Nie ma tak, że listonosz przynosi polecony z MOPS i jest list odbierany. Nie, nie - awizowanie, mija 2 tygodnie i list odbierany na poczcie 10 lipca, a MOPS prosił o kontakt 6 lipca. Podobnie z telefonami. MOPS prosi o telefon do 15 lipca, a wnioskodawca o zasiłek dzwoni 18 lipca.

Taktyka ta jest uciążliwa. Co zrobić z osobami składającymi seryjne wnioski w MOPS o zasiłki, z którymi nie ma kontaktu telefonicznego, a listy polecone są odbierane jak najpóźniej?

Przykład

Zawiadomienie o terminie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego zostało doręczone klientowi MOPS dwa dni po wyznaczonym terminie tej czynności. Oznacza to, że zgodnie z przepisami należy przyjąć, iż wnioskodawca nie miał wiedzy o wyznaczonej dacie przeprowadzenia wywiadu. W konsekwencji nie był zobowiązany do przebywania w miejscu zamieszkania w tym terminie.

Uwzględniając znaną z praktyki MOPS okoliczność, że strona regularnie odbiera korespondencję dopiero po jej dwukrotnym awizowaniu, SKO zasugerowało, aby w zawiadomieniu o planowanym terminie rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazywać dwa możliwe terminy. Pierwszy powinien mieścić się w ustawowym terminie 14 dni roboczych od powzięcia wiadomości o konieczności przeprowadzenia wywiadu, natomiast drugi – późniejszy – miałby zastosowanie na wypadek odbioru przesyłki po upływie pierwszego wskazanego terminu.

W sprawie tej pracownicy MOPS niepotrzebnie fatygowali się z wizytą - nikogo nie było w domu. Więc MOPS odmówił przyznania zasiłku. Formalnie wyglądało to tak:

W piśmie z dnia 4 września strona nie wyraziła zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania.

Organ – powołując się m.in. na art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 107 ust. 1-4 i ust. 4a u.p.s. – stwierdził, że skoro wnioskodawczyni uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, mimo stosownych zawiadomień i pouczeń, należało odmówić jej wnioskowanego zasiłku celowego.

Dlaczego kobieta nie zgodziła się na weryfikację w miejscu zamieszkania jej sytuacji bytowej? Bo stale otrzymuje różne zasiłki. I uważał, że jak raz otrzyma zasiłek to przy drugim, trzecim i czwartym nie musi przechodzić całej procedury wymaganej przez prawo. Duży błąd w ocenie sytuacji.

Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta

Kalkulator dat

Przykład

Nie mam telefonu komórkowego w 2026 r., kiedy wszyscy go mają. Czyli o tym, jak stracić szansę na zasiłek celowy na opłaty mieszkaniowe (energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz nieczystości stałych – szamba, podatek od nieruchomości), zakup leków, środków czystości i higieny, biletów MPK, żywności dietetycznej oraz opłacenie podatku od nieruchomości.

NSA: W MOPS bez zasiłku jak oszukujesz na jednostronną komunikację

MOPS wystosował do strony zawiadomienie, w którym wyznaczył dwa terminy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego:

Termin nr 1: 26 lipca i

Termin nr 2: 9 sierpnia 2023 r.

W zawiadomieniu tym zawarto informację, że gdyby w/w terminy nie opowiadały klientce MOPS, to powinna się skontaktować z pracownikiem socjalnym, celem uzgodnienia innej daty wywiadu.

WAŻNE! W piśmie tym pouczono również stronę, że niezastosowanie się do zawiadomienia może stanowić – zgodnie z art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1296 – dalej "u.p.s.") – podstawę do odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Powyższe zawiadomienie kobieta odebrała w dniu 1 sierpnia 2023 r.

NSA o jednostronnej komunikacji z MOPS

Sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że beneficjentka zasiłków miała możliwość skontaktowania się telefonicznie z pracownikiem socjalnym w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy oraz uzgodnienia terminu przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego. Została o to wyraźnie poproszona w piśmie z 13 lipca 2023 r., jednak z tej możliwości nie skorzystała. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, ponieważ organ nie dysponował numerem telefonu beneficjentki zasiłków – nie został on przez nią udostępniony, a sama wskazywała, że korzysta z telefonów należących do innych osób. W konsekwencji możliwość kontaktu telefonicznego istniała wyłącznie z inicjatywy klientki MOPS. To ona decydowała, czy i kiedy nawiąże kontakt z organem, podczas gdy pracownicy socjalni nie mieli możliwości samodzielnego skontaktowania się z nią telefonicznie. Tym większego znaczenia nabiera zatem fakt, że mimo wezwania zawartego w piśmie z 13 lipca 2023 r. klientka MOPS nie podjęła kontaktu w celu uzgodnienia dogodnego terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

Sąd: Brak zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego nie musi przybierać postaci wyraźnej odmowy. Może on przejawiać się również poprzez uchylanie się od uzgodnienia miejsca i terminu jego przeprowadzenia albo uniemożliwianie organowi nawiązania kontaktu niezbędnego do wykonania tej czynności.

Taka sytuacja wystąpiła w tej sprawie.

Porównanie zasiłku pielęgnacyjnego i celowego

Zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł (od 2019 r.) - źródło gov.pl

Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

  1. niepełnosprawnemu dziecku;
  2. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  3. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
  4. osobie, która ukończyła 75 lat.

Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:

osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;

osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;

jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Przykładowy wzór wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego jest dostępny na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Podstawowa różnica między zasiłkiem pielęgnacyjnym a celowym:

1) pielęgnacyjny jest obligatoryjny (jeżeli są spełnione przesłanki)

2) celowy jest uznaniowy i fakultatywny (nawet jak są spełnione przesłanki np. biedy).

Zasiłek celowy - źródło gov.pl

Zasiłek celowy

Jest to świadczenie fakultatywne przyznawane  na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych i leczenia , ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Osobom bezdomnym i innym osobom nie posiadającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń zdrowotnych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.

Zasiłek celowy może być przyznany również w formie biletu kredytowanego.

Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego. Wówczas może być wypłacany niezależnie od dochodu, przez okres do 2 miesięcy od dnia, w którym osoba objęta kontraktem socjalnym, w trakcie jego realizacji, stała się osobą zatrudnioną.

Zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego

Świadczenie to może być przyznane osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. W takim przypadku może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Zasiłek celowy na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną

Świadczenie to może być przyznane osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W takim przypadku może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Specjalny zasiłek celowy

Świadczenie  może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium ustawowe - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny. Świadczenie to nie podlega zwrotowi.

Zasiłek celowy na zasadach zwrotu

Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, ale pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku.

Prawo
Gdzie można bezpiecznie polecieć na wakacje w 2026 roku? Konflikt na Bliskim Wschodzie a zmiany tras i niepewność połączeń lotniczych
09 lip 2026

Droższe bilety, zmiany tras i niepewność połączeń sprawiły, że część podróżnych musiała jeszcze raz przemyśleć tegoroczny urlop. Z badania zrealizowanego na zlecenie Rankomat.pl wynika, że konflikt na Bliskim Wschodzie wpłynął na wakacyjne plany 29 proc. respondentów: 17 proc. wskazało na wzrost cen biletów lotniczych, a 12 proc. na brak możliwości wyjazdu do wcześniej wybranego miejsca. Jednocześnie 71 proc. badanych deklaruje, że sytuacja w regionie nie zmieniła ich planów.

Bakterie w wodzie szpitalnej – NSA potwierdza naruszenie praw pacjentów. Szpital zapłaci za zaniechania
09 lip 2026

Szpital przez ponad rok nie usunął bakterii z instalacji wodnej, mimo kar i nakazów sanepidu – NSA potwierdził, że to naruszenie zbiorowych praw pacjentów. Wyrok z 26 lutego 2026 r. (II GSK 2112/22): nawet brak faktycznych zakażeń nie usprawiedliwia zaniechań. Samo zagrożenie wystarczy, by Rzecznik Praw Pacjenta mógł nakazać naprawę. Jakie prawa masz jako pacjent i kiedy szpital odpowiada?

ZUS ogłasza wielkie zmiany od 13 lipca. Emeryci i renciści dostaną nowe dokumenty. Co z ważnością starych?
09 lip 2026

Już w poniedziałek, 13 lipca 2026 roku, ZUS rozpocznie wydawanie zupełnie nowych legitymacji emeryta i rencisty. Nowe przepisy, nad którymi prace sfinalizowało Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pod przewodnictwem Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, weszły w życie 1 lipca. ZUS otrzymał czas do 12 lipca na ostateczne wykorzystanie dotychczasowych, starych blankietów.

Rejestr przestępców seksualnych a nieletni - jak luki w przepisach i brak informacji niszczą start życiowy młodocianych?
09 lip 2026

Wpis do rejestru przestępców seksualnych może nastąpić automatycznie, bez wiedzy nastolatka i jego rodziców. Zostanie w nim ujawniony jako osoba niebezpieczna dla otoczenia, mimo że sąd orzekł jedynie łagodną naganę lub upomnienie. To drastyczny skutek luki w przepisach, która uniemożliwia obronę przed sądem. RPO alarmuje, że prawo tworzy na dzieci proceduralną pułapkę.

Zasiłek chorobowy dla zleceniobiorcy – zasady wypłaty, naliczenie zaliczki podatkowej
09 lip 2026

Zasiłek chorobowy dla zleceniobiorcy rządzi się innymi zasadami niż w przypadku pracowników. Najwięcej problemów sprawia ustalenie podstawy świadczenia oraz jego rozliczenie podatkowe. Czy od zasiłku trzeba pobrać zaliczkę na PIT, kto jest do tego zobowiązany i jakie błędy najczęściej popełniają płatnicy? Wyjaśniamy zasady obowiązujące w 2026 roku.

Polska przystąpiła do systemu Eurodac – ogólnoeuropejskiej bazy danych daktyloskopijnych. Co to oznacza?
09 lip 2026

Weszła w życie ustawa z dnia 15 maja 2026 roku o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac – ogólnoeuropejskiej bazie danych daktyloskopijnych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz cudzoziemców zatrzymanych w związku z nielegalnym przekroczeniem zewnętrznych granic Unii Europejskiej.

W księdze wieczystej są ostrzeżenia o postępowaniu o zasiedzeniu. Umieszczone tam w trybie zabezpieczenia
09 lip 2026

Zapomnij o kupowaniu takiej nieruchomości aż do wyjaśnienia sprawy. Taki wpis to ostrzeżenie o toczącym się postępowaniu w trybie zabezpieczenia. Jest to ostrzeżenie o np.:

Wywłaszczenie pod drogę bez odszkodowania, ale świeży wyrok NSA z 2026 r. chroni spadkobierców przed błędami administracji
08 lip 2026

Zgodnie z najnowszym wyrokiem NSA, urząd po wniesieniu odwołania nie może wydać decyzji na Twoją niekorzyść, jeśli szczegółowo tego nie uzasadni. Głośna sprawa córki, która walczyła o odszkodowanie za działkę zabraną ojcu pod gminną drogę, udowadnia, że zwykły obywatel nie jest bezradny w starciu z machiną państwową. Sprawdź, jak bronić się przed błędami i arogancją urzędniczą.

Utrata licencji na taksówkę za brak identyfikatora - ważny wyrok NSA z 2026 roku chroni pasażerów
08 lip 2026

Według najnowszego wyroku NSA z 2026 roku, brak fizycznego identyfikatora ze zdjęciem w taksówce to rażące naruszenie prawa. Nawet jeśli zamawiamy przejazd przez aplikację w telefonie, a kierowca uważa to za zbędny wymóg, za brak dokumentu w aucie grozi natychmiastowe cofnięcie licencji. Sprawdź, co ten wyrok oznacza dla Twojego bezpieczeństwa i dlaczego urzędy są tak surowe?

Zakup złota nowe przepisy od 2027 roku w Polsce i UE. Obowiązkowa weryfikacja nabywcy i ograniczenie płatności gotówkowych. Co się zmieni w praktyce?
08 lip 2026

Od 2027 roku zmieni się przede wszystkim to, że przy określonych kwotach weryfikacja klienta nie będzie już zależała wyłącznie od oceny konkretnej transakcji czy procedur danego sprzedawcy, ale stanie się obowiązkiem wynikającym wprost z unijnych przepisów. Przy transakcjach gotówkowych od 3 000 euro dealer będzie musiał ustalić, kto kupuje kruszec. Od 10 000 euro weryfikacja będzie szersza, a powyżej tej kwoty możliwa będzie już tylko płatność bezgotówkowa. Trzeba jasno powiedzieć, że nie będzie to rewolucja. Kto kupuje złoto w oficjalnym obrocie, już dziś zostawia po sobie ślad: fakturę, potwierdzenie przelewu czy dokumenty transakcji.

pokaż więcej
Proszę czekać...