Eksperyment procesowy

Roland Szymczykiewicz
Adwokat
rozwiń więcej
Eksperyment jest rodzajem czynności dowodowej.
Eksperyment to specyficzna czynność dowodowa, która jest podejmowana wówczas gdy na jej podstawie można ustalić okoliczności istotne dla sprawy. Eksperyment może być przeprowadzony w postaci doświadczenia albo odtworzenia przebiegu zdarzenia lub jego fragmentów. Można jego przebieg połączyć z oględzinami, przesłuchaniami świadków oraz innymi czynnościami dowodowymi.

Eksperyment w procesie karnym

Eksperyment procesowy to czynność dowodowa, która nie jest często przeprowadzana w procesie karnym. Jej celem jest wyjaśnienie okoliczności istotnych dla sprawy. Eksperyment może być przeprowadzony zarówno w toku postępowania sądowego, jak i w toku postępowania przygotowawczego. Decyzja o jego przeprowadzeniu zapada w drodze postanowienia. Tak jak każda czynność dowodowa może być on przeprowadzony z urzędu przez organ prowadzący postępowanie lub na wniosek stron.

Protokół z eksperymentu

Eksperyment procesowy uważany jest za czynność niepowtarzalną, w związku z czym z jego przebiegu sporządza się protokół. Dozwolone jest również utrwalanie przebiegu eksperymentu za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk i obraz. Podmiotem przeprowadzającym eksperyment jest organ procesowy, ale przepisy pozwalają na to by organ ten wezwał do pomocy przy jego przeprowadzeniu biegłego lub specjalistę.

Istotą przeprowadzenia eksperymentu jest dokonanie pewnego doświadczenia lub odtworzenie całości lub fragmentu danego zdarzenia.

Przykładem przeprowadzenia doświadczenia może być test widoczności świateł danego pojazdu z odległości. W przypadku badania sprawy zaistniałego wypadku samochodowego takie doświadczenie może mieć istotny wpływa na odpowiedzialność kierowcy, który najechał na dany pojazd w kontekście ustalenia czy mógł on uniknąć najechania na pojazd (dostrzec jego oświetlenie) czy też możliwości takich nie miał (co będzie go uwalniać od odpowiedzialności karnej za wypadek)

Czynnością z reguły bardziej rozbudowaną i trudniejszą do wykonania może być odtworzenie przebiegu zdarzeń (lub ich wycinka). Logiczne jest, iż aby wynik takiego eksperymentu był wiarygodny warunki i okoliczności jego przeprowadzenia muszą być jak najbardziej zbieżne do tych, które istniał w momencie wypadku. W związku z powyższym, aby taką rekonstrukcję zdarzenia przeprowadzić dokładnie nieraz potrzebne jest przesłuchanie świadków, które może być prowadzone na miejscu zdarzenia.

Zobacz również serwis: Wykroczenia

Wyniki eksperymentu oceniane są przez sąd na zasadzie swobodnej oceny dowodów, co oznacza iż sąd samodzielnie decyduje czy dać im wiarę, podobnie jak samodzielnie ocenia prawidłowość przeprowadzenia danego eksperymentu. Oznacza to, iż może obdarzyć go całkowitym lub częściowym atrybutem wiarygodności, ale również może odmówić uznania wyniku (lub przebiegu) eksperymentu za prawidłowy. Wówczas z procesowego punktu widzenia możliwe jest ponowne przeprowadzenie takiego eksperymentu (jeśli zachodzi taka potrzeba).

Zobacz również serwis: Sprawy karne

Prawo
5 ważnych praw osób z niepełnosprawnościami w 2026 roku [LISTA]
02 sty 2026

Wszystkie prawa osób z niepełnosprawnościami są ważne. My wybraliśmy pięć przykładowych, o których warto pamiętać w 2026 roku. Kto może z nich korzystać? Jakie orzeczenie jest wymagane? Czy trzeba spełnić dodatkowe warunki? Odpowiadamy!

Były mąż sprzedał auto – samotna matka płaci 16 tys. zł kary za brak OC!
02 sty 2026

Stan faktyczny jest taki: samotna matka po rozwodzie, bez pracy, opiekująca się dzieckiem, dostaje rachunek na ponad 16 tys. zł za brak OC w samochodzie, którego nie posiada od lat. Okazuje się, że to były mąż sprzedał pojazd potajemnie, nie zgłosił tego nigdzie, a Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) ściga właśnie ją. Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi interwencję w tej bulwersującej sprawie.

Stażowe 2026: nowe przepisy i zaświadczenia [komunikat ZUS]. Do stażu pracy można doliczyć inne okresy niż zatrudnienie na umowę o pracę
02 sty 2026

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że od 1 stycznia 2026 r. osoby zatrudnione będą mogły doliczyć do stażu pracy okresy inne niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Nowe przepisy będą miały zastosowanie: od 1 stycznia 2026 r. do pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, natomiast od 1 maja 2026 r. – do pozostałych pracodawców.

Córka odrzuciła spadek, a i tak „dostała” długi. Co poszło nie tak? Głośna sprawa [SPADKI I DŁUGI: PORADNIK 2026]
02 sty 2026

W polskim prawie spadkowym wciąż zdarzają się sytuacje budzące gorące dyskusje. Jedna z nich dotyczy tego, że sąd stwierdził nabycie spadku przez córkę, chociaż ta wcześniej spadek odrzuciła. Efekt? Wierzyciele zaczęli dochodzić należności z długów matki. Sprawa trafiła do Rzecznika Praw Obywatelskich, który złożył skargę nadzwyczajną wskazując rażące naruszenia prawa. Wyjaśniamy przepisy, orzecznictwo, pułapki terminów i podpowiadamy, jak nie odziedziczyć długu w 2026 r.— także gdy w grę wchodzi małoletnie dziecko.

Koniec z awizo od listonosza? Wielka zmiana w kontakcie z urzędami właśnie weszła w życie
02 sty 2026

Papierowe listy z urzędów właśnie stały się przeszłością. Od Nowego Roku e-Doręczenia są już podstawowym kanałem kontaktu administracji z obywatelami. Większość mediów dopiero teraz o tym informuje. Co to oznacza dla milionów Polaków? Czy musisz coś zrobić? A co z seniorami bez Internetu? Sprawdź, zanim przegapisz ważne pismo z urzędu.

Komornik nie ściągnie już długów z emerytury czy renty – „obecne przepisy są formą dyskryminacji osób starszych, schorowanych, czyli jednej z najsłabszych grup społecznych”? Sprawą zajmuje się MRPiPS
02 sty 2026

W związku z dużą dysproporcją w zakresie wysokości kwoty wolnej od potrąceń pomiędzy świadczeniami emerytalno-rentowymi, a wynagrodzeniem za pracę – do Sejmu trafił postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby dla każdego obywatela, kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosiła tyle samo. Sejmowe BEOS uznało, że konsekwencją wprowadzenia powyższej zmiany byłoby to, że – „przeważająca większość emerytów i rencistów ze względu na wysokość pobieranych przez nich świadczeń nie podlegałaby egzekucji należności, do których uiszczenia są zobowiązani”, jednak pomimo tego – posłowie zdecydowali się skierować sprawę do MRPiPS.

Zmiany od 1 stycznia 2026 r.: wolne piątki i dodatkowe 13 dni urlopu. Pracodawcy mogą wybrać dogodne rozwiązanie. Kto się załapie?
02 sty 2026

Skrócony czas pracy staje się rzeczywistością dla tysięcy pracowników. Od 1 stycznia 2026 roku rusza testowanie pilotażowego programu MRPiPS. To oznacza wolne piątki, krótszy czas pracy lub dodatkowy urlop – pracodawcy będą mieli kilka modeli do wyboru. Jeśli program się sprawdzi, może zostać zastosowany ogólnokrajowo.

Czy dyżur w noc sylwestrową się opłacał? Przepisy są w tym zakresie jasne, choć niekoniecznie łaskawe
01 sty 2026

Dyżur to specyficzny czas, w którym pracownik pozostaje w gotowości do pracy, ale niekoniecznie ją świadczy. Czy w związku z tym należy go za ten okres wynagrodzić? A może przysługują mu inne, szczególne uprawnienia?

Zmiany w stażu pracy od 2026 r. ZUS wyda zaświadczenia do „stażowego” ale trzeba złożyć wniosek USP albo US-7 (za okresy sprzed 1999 roku)
02 sty 2026

Od 2026 roku do stażu pracy będzie można doliczyć także inne aktywności zawodowe niż praca na etacie, a ich potwierdzaniem zajmie się ZUS. Nowe zasady od 1 stycznia obejmą sektor finansów publicznych, a od 1 maja – pozostałych pracodawców (prywatnych).

Czy kąpiel i czas na przebranie się należy wliczyć do czasu pracy? SN nie miał wątpliwości i odmówił rozpoznania skargi w tej sprawie
02 sty 2026

Czy czas niezbędny na zdanie narzędzi, wzięcie kąpieli i przebranie się należy zaliczać do czasu pracy pracownika? Skarga kasacyjna w sprawie, która dotyczyła tej tematyki trafiła do Sądu Najwyższego. Ten jednak odmówił przyjęcia jej do rozpoznania. Dlaczego?

pokaż więcej
Proszę czekać...