Sprawy karne

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że do jego biura są składane skargi i petycje dotyczące nieprawidłowości związanych z prawem do uzyskania tłumacza w postępowaniu karnym. Tematyka dotyczy zasad wyznaczania tłumaczy, jakości ich pracy a także ochrony praw osób nie posługujących się językiem polskim. Jak wygląda sytuacja?

Wpływ na to, czy skazany wyjdzie na przepustkę lub zostanie warunkowo zwolniony, ma wskazanie programu szacującego ryzyko recydywy. Ministerstwo Sprawiedliwości nie chce ujawnić, jak on działa – podała „Rz”.

Polacy uważają, że znają przepisy rowerowe. Jaka jest prawda? 63% Polaków deklaruje dobrą lub bardzo dobrą znajomość przepisów dotyczących rowerzystów. Jednocześnie sześciu na dziesięciu jeździ po chodniku, co trzeci nie ma kasku, a co dwudziesty nie wie, czy do jazdy rowerem potrzebny jest jakikolwiek dokument.

Jazda rowerem po chodniku jest w Polsce dozwolona, ale tylko w trzech przypadkach. Czy Polacy znajdą przepisy i wiedzą kiedy grozi mandat? Ilu rowerzystów jeździ po chodniku? Przedstawiamy wyniki badania.

Od 3 czerwca 2026 roku kask jest obowiązkowy dla wszystkich osób poniżej 16. roku życia, a mandat za jego brak płaci rodzic. Wśród dorosłych rowerzystów kask nosi regularnie 35%, a 36% nie posiada go w ogóle. Kto najczęściej nie nosi kasku?

Rzecznik Praw Obywatelskich po raz kolejny wniósł obszerne uwagi do projektu zmian w Kodeksie postępowania karnego dotyczącego prawa do informacji. Pewne z uprzednio wniesionych uwag zostały uwzględnione, natomiast niektóre kwestie jeszcze wymagają korekty.

Kartę rowerową ma 31% Polaków. Dorosły rowerzysta nie potrzebuje jej wcale, ale 5% badanych w ogóle nie wie, czy do jazdy rowerem wymagany jest jakikolwiek dokument. Za brak uprawnień u nastolatka grozi mandat 100 zł.

Ustawa z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (dotyczy tzw. abonamentu RTV) dość szeroko stanowi, że odbiornikiem telewizyjnym albo radiofonicznym (który trzeba zarejestrować i płacić od niego abonament RTV) jest każde urządzenie techniczne dostosowane do odbioru programu (odpowiednio: telewizyjnego lub radiowego). Zatem osoby oglądające programy telewizyjne oraz słuchający radia na komputerze, telefonie komórkowym, tablecie czy innych elektronicznych urządzeniach wielofunkcyjnych mają obowiązek dokonania rejestracji oraz uiszczania opłat abonamentowych. Tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2023 r. Identyczne jest również stanowisko Poczty Polskiej, której upoważnieni pracownicy mają prawo kontrolować wykonanie obowiązków rejestracji odbiorników i płacenia abonamentu RTV.

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego w zakresie zwrotu kosztów obrony osoby, która została prawomocnie uniewinniona. Sąd zwrócił oskarżonemu jedynie część wydatków poniesionych na wynagrodzenie obrońcy.

Jakie jest obowiązkowe wyposażenie roweru w 2026 r.? Na to pytanie odpowiadają przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Czy za braki grozi mandat, np. brak świateł w rowerze?

RPO kieruje do Ministra Sprawiedliwości apel o zmianę przepisów dotyczących dostępu policji do smartfonów. Problem dotyczy każdego - funkcjonariusze policji mogą przejrzeć twoje zdjęcia, wiadomości i lokalizację, nazywając to oględzinami, a nie przeszukaniem. Różnica jest znacząca: przy oględzinach nie ma bezpieczników prawnych, które regulują co można sprawdzać i zaskarżyć do sądu.

W ubiegłym roku nadzwyczajne złagodzenie kary – w tym status małego świadka koronnego – otrzymało ponad 4 tys. oskarżonych, najwięcej od 2022 roku - wg danych Ministerstwa Sprawiedliwości przygotowanych dla „Rz”.

Państwo ma specyficzny talent do oszczędności tam, gdzie oszczędzać nie wolno. Najtańszy sukces statystyczny to „ściganie słów”. Wystarczy zrzut ekranu, protokół i jedno zdanie: „Bałem się”. I już mamy sprawę, która „się kręci”. Problem w tym, że art. 190 § 1 Kodeksu karnego (KK) nie powstał po to, by karać za brak kultury osobistej. Ten przepis ma chronić przed realnym zagrożeniem, a nie służyć jako gaśnica do tłumienia sąsiedzkich czy internetowych emocji. Państwo prawa nie może udawać, że każda inwektywa to zamach na życie - piszą adwokaci Karol Pachnik i Grzegorz Prigan.

Silne emocje mogą sprawić, że człowiek przestaje racjonalnie oceniać swoje zachowanie i działa pod wpływem chwili. Stan silnego wzburzenia emocjonalnego, może prowadzić do impulsywnych decyzji, a w niektórych przypadkach nawet do popełnienia przestępstwa.

Publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstwa może skutkować surową odpowiedzialnością karnoprawną. Biorąc pod uwagę aktualny powszechny i łatwy dostęp do internetu, istnieje niemałe ryzyko popełnienia takiego czynu. Nie w każdym jednak przypadku publiczne zachęcanie będzie skutkować naruszeniem art. 255 Kodeksu karnego.

Od 23 sierpnia 2026 r. w Polsce obowiązuje zakaz patostreamingu. Nowy art. 255b Kodeksu karnego przewiduje do 3 lat więzienia za publiczne rozpowszechnianie w sieci treści z przemocą, poniżaniem czy pokazywaniem przestępstw - jeśli ma to przynieść twórcy pieniądze lub popularność. Gdy ofiarą jest dziecko, kara wzrasta do 5 lat pozbawienia wolności. Ale co władze uznają za patostreaming?

Zdał egzamin na prawo jazdy, dostał tymczasowe elektroniczne prawo jazdy, ale nie odebrał na czas plastikowego dokumentu. Sąd ukarał go grzywną 1500 zł i zakazał prowadzenia aut na pół roku, czyli tak, jakby w ogóle nie miał uprawnień. RPO złożył w tej sprawie kasację do Sądu Najwyższego, wskazując na fundamentalny błąd. Czy zatem jednak trzeba z sobą wozić prawo jazdy?

Jedna złośliwa opinia w Google, seria fałszywych komentarzy na Facebooku, zorganizowana kampania "ostrzeżeń" przed Twoją firmą. Dla przedsiębiorcy to koszmar, który potrafi wiele kosztować. Czy to jeszcze wolność wypowiedzi, czy już przestępstwo? Granica istnieje i da się ją wyznaczyć.

Ogólnie można chodzić z psem do lasu, ale powinien być na smyczy. Czy za puszczanie czworonoga luzem podczas spaceru grozi mandat? Jakie są aktualne przepisy prawne?

Czy palenie tytoniu (np. papierosów) na własnym balkonie lub tarasie w budynku wielorodzinnym (bloku mieszkalnym), pomimo sprzeciwu zgłaszanego przez innych mieszkańców tego budynku (sąsiadów), może zostać uznane za wybryk, co może rodzić odpowiedzialność za wykroczenie z art. 51 § 1 Kodeksu wykroczeń (np. mandat a nawet areszt)? Takie pytanie zadała Ministrowi Sprawiedliwości jedna z posłanek w interpelacji poselskiej. Minister Sprawiedliwości odpowiedział. Ta sama posłanka zapytała także o te kwestie Ministra Zdrowia, a ten 7 lipca 2026 r. obszernie odpowiedział - m.in. na pytania dot. ew. zmian legislacyjnych, czy ew. wytycznych dla wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni mieszkaniowych w zakresie przeciwdziałania uciążliwościom związanym z dymem tytoniowym.

Prezydent Karol Nawrocki zaskarżył do TK kluczowe przepisy ustawy o bezpieczeństwie ruchu drogowego, która obecnie karze za nielegalne wyścigi, drift, jazdę na kole i zloty motoryzacyjne niezgłoszone w gminie. A RPO się przyłączył do sprawy. Czy przepisy, które miały zwiększyć bezpieczeństwo na drogach, są bublem prawnym? Sprawdzamy, czy rzeczywiście są powody do ich uchylenia.

Jeśli dostałeś wyrok na przepadek równowartości pojazdu za prowadzenie po pijaku i wyrok II instancji był po 29 stycznia 2026 r., możesz go zaskarżyć. RPO złożył właśnie w takiej sprawie kasację do Sądu Najwyższego, która dotyczyła kobiety skazanej na przepadek 19,2 tys. zł. Od stycznia 2026 r. przepadku równowartości już się nie orzeka – zamiast tego jest nawiązka. Jak dokładnie to wygląda?

Nie pal papierosów w lasach, a tym bardziej parkach narodowych i rezerwatach. Palenie tytoniu w lasach jest zakazane. Można za to słono zapłacić. Gdzie zezwala się na legalne palenie?

Każdy zasługuje na spokój i komfort we własnym domu. Czasem zachowanie sąsiadów – od głośnych imprez, remontów w niedozwolonych godzinach, poprzez niekontrolowane grillowanie na balkonach, aż po palenie ognisk na pobliskiej posesji – mogą znacząco obniżać jakość życia. Dodatkowo, sytuacje takie jak nadmierna ilość dymu czy niewłaściwe zagospodarowanie zieleni, w tym drzewa z gałęziami przekraczającymi granicę działki, mogą prowadzić do sporów. Współczesne prawo sąsiedzkie oferuje kilka sposobów rozwiązania konfliktu, zaczynając od polubownego porozumienia, a kończąc na postępowaniu sądowym. Poniżej przedstawiamy szczegółowe kroki, które warto podjąć w obliczu zakłócania spokoju przez sąsiada.

Coraz więcej osób samodzielnie wywiesza flagę Polski w maju, listopadzie, a niektórzy nawet przez cały rok. Nie każdy wie, że flagę wiesza się w określony sposób, a naruszenie przepisów może doprowadzić do nałożenia surowej kary. Jakie są zasady wieszania flagi Polski?

W polskim prawie karnym od lat funkcjonuje pojęcie groźby karalnej. Jest to przestępstwo ścigane na wniosek pokrzywdzonego uregulowane w art. 190 kodeksu karnego. Ale aby można było mówić o tym przestępstwie nie wystarczy udowodnić kierowanie do danej osoby groźby popełnienia przestępstwa na jej szkodę lub na szkodę osoby dla niej najbliższej. Trzeba jeszcze wykazać, że groźba ta wzbudziła w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełniona. Jak interpretują tę przesłankę Sąd Najwyższy i inne polskie sądy?

Rząd przyjął projekt nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, która wzmacnia kontrolę sądową nad decyzjami prokuratora. Zażalenie na odmowę dopuszczenia pełnomocnika w postępowaniu przygotowawczym rozpatrzy niezawisły sąd, a nie - jak dotychczas - prokurator nadrzędny. Nowe przepisy obejmą także nierozpatrzone sprawy w toku.

Za co można dostać mandat w lesie na przełomie lutego i marca? To okres, kiedy jelenie zrzucają poroże. Lasy Państwowe informują o akcji "Wieniec" w terminie od 28 lutego do 8 marca 2026 r.

Odpowiedzialność karna za popełnienie czynu zabronionego jest surowa oraz bardzo potrzebna w społeczeństwie. Nie zawsze jednak możliwe jest pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności. Jednym z takich przypadków jest przedawnienie karalności czynu, kiedy to od momentu popełnienia czynu upłynęło bardzo dużo czasu.

Osoby niesłusznie oskarżone w Polsce często latami walczą o oczyszczenie z zarzutów, ale nawet po uniewinnieniu nie mogą liczyć na automatyczne odszkodowanie. Rzecznik Praw Obywatelskich wskazuje, że obecne przepisy pozostawiają pokrzywdzonych bez realnej ochrony.

Aby groźba była karalna na gruncie polskiego prawa, musi spełniać określone warunki. Przykłady z orzecznictwa pokazują, iż uznanie przez sąd użytych słów za groźbę, nie jest w każdej sytuacji oczywiste.

Sędzia Olgierd Dąbrowski-Żegalski, który ma rozstrzygnąć sprawę karną zawartą w 1,6 tys. tomów akt, czyli na ok. 320 tys. kartach, ocenił w rozmowie z PAP, że polskie sądownictwo nie jest procesowo przygotowane do prowadzenia tego typu spraw. "Każdą kartkę muszę przeczytać, zobaczyć co na niej jest. Muszę to robić fizycznie, biorąc każdy tom akt do ręki, bo one są w tradycyjnej, papierowej formie" - komentuje sędzia.

Gong. Adrenalina, szybka wymiana ciosów, unik, kontra. I nagle trzask. Sparing, który miał być rutynowym przygotowaniem do zawodów, kończy się na SOR-ze ze skomplikowanym złamaniem szczęki lub wstrząśnieniem mózgu. Kiedy emocje opadną, pojawia się pytanie: kto za to zapłaci? Czy zawodnik wchodzący na ring „wie na co się godzi” i zrzeka się wszelkich praw?

Kara pozbawienia wolności jest surową sankcją za popełniony czyn zabroniony. Skutkuje ona wieloma ograniczeniami oraz utratą kontaktu z bliskimi osobami. Prawo karne przewiduje więc różne rozwiązania, które umożliwiają ograniczenie lub zawieszenie jej stosowania. Są to między innymi: warunkowe zawieszenie wykonania kary oraz warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania kary.

Prezydent RP podpisał 15 grudnia 2025 r. nowelizację Kodeksu wykroczeń oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Nowe przepisy znacząco zaostrzają kary - grzywna wzrośnie nawet sześciokrotnie. Z katalogu sankcji zniknie też łagodna kara nagany. Natomiast mandat będzie można nałożyć w kwocie dziesięciokrotnie wyższej niż dotychczas.

Ministerstwo Sprawiedliwości w komunikacie z 17 grudnia 2025 r. przedstawiło podstawowe informacje odnośnie odpowiedzialności karnej małoletnich za czyny kryminalne. Powodem przekazania tych informacji do opinii publicznej jest zabójstwo dziewczynki w Jeleniej Górze. Szczególnie silnie porusza opinię publiczną i rodzi pytania kontekst konsekwencji dla sprawcy – w wieku dziecka czy nastolatka. A także o granice ingerencji państwa w życie młodych ludzi.

Zabójca prezydenta Gdańska, Pawła Adamowicza, nie ma już możliwości odwołania się od prawomocnego wyroku dożywotniego pozbawienia wolności. Obrońca nie złożył w odpowiednim czasie wniosku o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Nie można więc wnieść kasacji.

Popełnić można wiele różnych przestępstw. Niektóre z nich są zagrożone większą karą, a inne mniejszą. Czasami może też wystąpić sytuacja, w której jakaś osoba chce dokonać czynu zabronionego i robi wszystko ku temu, a dokonanie tego przestępstwa z różnych przyczyn nie następuje. W takim przypadku taka osoba też ponosi odpowiedzialność karną.

Co do zasady dozwolone jest swobodne poruszanie się pojazdami jedynie po drogach publicznych. Drogi leśne natomiast są z takiej swobody na ogół wyłączone, chyba że wyraźnie zdecydowano inaczej – np. ustawiony przy drodze leśnej znak dopuszcza wjazd lub jej wykorzystanie, albo znajduje się oznaczenie parkingu. Obecnie za naruszenie zakazu poruszania się pojazdami po drogach leśnych grozi mandat w wysokości 500 zł. Ale już trwają prace legislacyjny nad zaostrzeniem przepisów i w niektórych przypadkach to może stać się przestępstwem.

Czy w Polsce jest instytucja koronera? Formalno-prawnie nie ma i co więcej okazuje się, że problem braku urzędnika medyczno-prawnego, który mógłby stwierdzać zgon i nadzorować czynności z tym związane - narasta od lat i dotyka rodzin, służb ratunkowych oraz systemu statystyki przyczyn zgonów. Czy czas to zmienić? Wydaje się, że tak, tym bardziej, że Rzecznik Praw Obywatelskich konsekwentnie wskazuje na luki w obowiązującym prawie i wielokrotnie apelował o systemowe rozwiązanie tej materii. Dobra wiadomość jest taka, że Ministerstwo Zdrowia pracuje nad projektem a planowany termin wejścia w życie 1 lutego 2027 r.

Problemy związane z udziałem tłumacza w postępowaniu karnym

Algorytm decyduje o losie skazanych? Ministerstwo nie ujawnia szczegółów

Polacy znają przepisy rowerowe. Przynajmniej tak im się wydaje

Jazda rowerem po chodniku: dozwolona, ale tylko w trzech przypadkach [Badanie]

Kask obowiązkowy od czerwca 2026 r. Czy dotyczy to też dorosłych? Co trzeci nie ma go wcale

Zrozumiałe dla wszystkich pouczenia w postępowaniu karnym – stanowisko RPO

Kto musi mieć kartę rowerową? Za brak dokumentu grozi mandat 100 zł [Badanie]

Wyrok NSA: Abonament rtv trzeba uiszczać od każdego sprawnego odbiornika - także komputera, smartfona, tableta. Kara 915 zł za brak rejestracji

Zwrot kosztów obrony osobie prawomocnie uniewinnionej

Jakie jest obowiązkowe wyposażenie roweru w 2026 r.? Czy za brak światła grozi mandat? [Rozporządzenie]

Policja ma dostęp do twojego smartfona bez nakazu sądowego - przepisy do pilnej zmiany

Tysiące skazanych ze "sześćdziesiątką". Najwięcej od lat

Paragraf na emocje: art. 190 Kodeksu karnego (groźba karalna) stał się systemowym „gotowcem”. Adwokaci: nie każda inwektywa to zamach na życie

Przestępstwo popełnione w stanie wzburzenia - o zasadach odpowiedzialności

Publiczne nawoływanie do popełnienia przestępstwa. Na czym polega i co za nie grozi?

Za takie posty albo wideo pójdziesz teraz do więzienia. Nowe przepisy już obowiązują

Czy w 2026 nadal można nie wozić przy sobie prawa jazdy? A skoro tak, to za co grozi mandat 1500 zł?

Kiedy negatywna opinia w sieci to przestępstwo? Jak walczyć z czarnym PR-em

Mandat za psa bez smyczy w lesie. Ile można zapłacić za puszczanie czworonoga luzem na spacerze?

Palenie tytoniu na balkonie to wykroczenie? Minister Sprawiedliwości wyjaśnia czy grozi za to mandat. Czy Minister Zdrowia wyda zalecenia wspólnotom i spółdzielniom mieszkaniowym?

Zgłaszanie zlotów motoryzacyjnych powyżej 10 osób, drift i inne zakazy pójdą do kosza dzięki skardze konstytucyjnej?

Sądy źle orzekały przepadek równowartości pojazdu - a to oznacza pieniądze do odzyskania

Palenie papierosa w lesie może słono kosztować. Uwaga szczególnie w parkach narodowych i rezerwatach

Uciążliwy sąsiad zakłóca Ci spokój? Robi głośne imprezy, pali śmiecie, grilluje na balkonie, zaniedbuje drzewa. Co z tym można zrobić zgodnie z prawem?

Za złe wywieszenie flagi Polski grozi surowa kara. Flagę Polski wiesza się zgodnie z konkretnymi przepisami

Kiedy groźba jest karalna z art. 190 kodeksu karnego? Sąd Najwyższy: Nie każda groźba jest przestępstwem

Kontrola sądowa nad decyzjami prokuratora - rząd przyjął zmiany w procedurze karnej

Mandat w lesie na przełomie lutego i marca: za co można dostać? Jelenie zrzucają teraz poroże. Akcja "Wieniec"

Kiedy przedawnia się karalność przestępstwa? Najważniejsze przepisy i orzeczenia

Niesłuszne zarzuty bez odszkodowania. RPO alarmuje: prawo wymaga pilnych zmian

Groźba karalna - orzecznictwo, przykłady

Sędzia ma przeczytać 1,6 tys. tomów akt. Dokumenty przywieziono ciężarówką

Kto odpowiada za urazy w trakcie sparingu?

Kiedy może nastąpić warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbywania kary?

Ten mandat w kodeksie wykroczeń rośnie 10-krotnie z 500 zł do 5000 zł, a grzywna rośnie 6-krotnie - zamiast 5000 zł będzie 30000 zł. Prezydent już podpisał nowelizację, zmiany wejdą w życie nieodwołalnie

Odpowiedzialność małoletnich za czyny kryminalne - wyjaśnienia Ministerstwa Sprawiedliwości

Zabójca prezydenta Adamowicza nie wniósł na czas kasacji wyroku. O przedterminowe zwolnienie będzie mógł starać się po 40 latach kary pozbawienia wolności

Usiłowanie popełnienia przestępstwa – przepisy, orzecznictwo, przykłady

Zaostrzą kary, a nawet zrobią z tego przestępstwo - teraz to tylko wykroczenie zagrożone mandatem 500 zł

Nowa instytucja koronera w Polsce. Dlaczego jest potrzebna i na jakim etapie są prace legislacyjne?