Rozwód krok po kroku

Joanna Kornas
rozwiń więcej
inforCMS
Decydując się na rozwód trzeba liczyć się z koniecznością pojawienia się w sądzie, a także z tym, że postępowanie może być zawieszane. Trzeba także przygotować się do zeznawania i poniesienia niemałych kosztów. Wyrok rozwodowy nie jest też skuteczny z chwilą wydania.

Z żądaniem rozwodu może wystąpić każdy małżonek. W tym celu należy złożyć do sądu pozew rozwodowy przeciwko małżonkowi. Sąd orzeknie rozwód tylko, gdy między małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia. Polskie prawo nie przewiduje rozwodu „umownego”, orzekanego automatycznie na żądanie małżonków.

Możliwość mediacji

W trakcie procesu, jeśli sąd uzna, że są widoki na utrzymanie małżeństwa, zawiesza postępowanie rozwodowe. Ponadto, gdy uważa, że istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, może skierować małżonków do mediacji. Może uczynić to tylko raz. Pomimo rozkładu pożycia, sąd nie orzeknie rozwodu, jeśli na jego skutek ucierpiałyby wspólne małoletnie dzieci.

W przypadku otrzymania pozwu rozwodowego, jeszcze przed pierwszym posiedzeniem na rozprawie można wnieść do sądu odpowiedź na pozew. Można w nim ustosunkować się do treści pozwu, przedstawić swój punkt widzenia na sprawę i zawrzeć wnioski dotyczące winy rozkładu małżeństwa, wspólnego mieszkania czy opieki nad dziećmi.

Winny rozpadowi małżeństwa
W pozwie rozwodowym należy określić, czy żąda się orzeczenia rozwodu z orzekaniem o winie, czy bez niej. Sąd nie będzie rozpatrywał kwestii winy, jeśli drugi małżonek także złoży wniosek o nieorzekanie o winie. W takiej sytuacji uznaje się, że żaden z małżonków nie ponosi winy za rozwód.

Jeśli rozwodu żąda jedynie ten małżonek, z którego winy nastąpił rozkład pożycia, rozwód jest niedopuszczalny, chyba że drugi małżonek wyrazi na niego zgodę. Sąd może orzec rozwód także wtedy, gdy brak zgody małżonka niewinnego jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

Na rozprawie
Posiedzenia na rozprawie rozwodowej odbywają się nawet, jeśli nie stawi się na nie jeden z małżonków. Jeżeli to jednak powód – strona, która wszczęła sprawę o rozwód – nie pojawi się na pierwszym posiedzeniu sądowym, postępowanie zostaje zawieszone. Może być kontynuowane na wniosek powoda, ale nie wcześniej niż przed upływem 3 miesięcy od dnia zawieszenia. Jeśli przez rok powód nie zgłosi wniosku, postępowanie rozwodowe zostanie umorzone. Oznacza to, że w celu uzyskania rozwodu trzeba będzie wnieść do sądu kolejny pozew (i po raz kolejny go opłacić).

Posiedzenia w sprawie rozwodowej odbywają się zawsze przy zamkniętych drzwiach. Oznacza to, że na sali rozpraw obecne mogą być tylko strony, ich przedstawiciele ustawowi i pełnomocnicy, osoby którym zezwala na to ustawa oraz tzw. „osoby zaufania”. Osoby te wybierane są przez strony; każda może wskazać do dwóch takich osób.

Przesłuchanie i świadkowie
W każdej sprawie rozwodowej sąd zawsze przesłuchuje strony. Jeśli pozwany małżonek zgadza się z twierdzeniami zawartymi w pozwie i małżonkowie nie mają nie mają wspólnych małoletnich dzieci, postępowanie dowodowe może ograniczyć się tylko do tego przesłuchania. Sąd może zdecydować się na przesłuchanie świadków. Świadkami w sprawach rozwodowych nie mogą być dzieci, które nie ukończyły 13 lat oraz zstępni (a więc dzieci, wnuki itd.) stron, którzy nie ukończyli 17 lat.

Koszty rozwodu
Wniesienie do sądu pozwu rozwodowego wymaga wniesienia opłaty w wysokości 600 zł. Opłatę tę uiszcza się przy wniesieniu pozwu do sądu. Sąd zwraca 300 zł stronie, która poniosła ten koszt, jeśli zostanie orzeczony rozwód na zgodny wniosek stron bez orzekania o winie.

W przypadku cofnięcia pozwu o rozwód, gdy małżonkowie pojednali się jeszcze w I instancji sąd zwraca pełne 600 zł. Jeśli jednak zainteresowani pojednali się dopiero w II instancji, temu kto poniósł opłatę zwraca się 300 zł.

Jeśli wyrok rozwodowy już zapadł, a jeden z małżonków żąda zmiany wyroku w części, która dotyczy władzy rodzicielskiej, wniosek zawierający takie żądanie musi opłacić opłatą w wysokości 100 zł.

Kosztami nie są obciążani świadkowie ani inne osoby trzecie. Koszty procesu rozwodowego ponoszą małżonkowie.

Orzeczenie sądu

Orzeczenie przez sąd rozwodu nie oznacza jeszcze ustania małżeństwa. Skutek ten następuje dopiero z chwilą, gdy orzeczenie rozwodowe stanie się prawomocne.
Wyrok sądu I instancji staje się taki, gdy nie została wniesiona od niego apelacja do sądu II instancji. Apelację można wnieść w ciągu dwóch tygodni od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem. Jeśli zaś strona nie zażądała sporządzenie uzasadnienia (co może zrobić w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku), dwutygodniowy termin do wniesienia apelacji zaczyna być liczony po upływie tygodnia od ogłoszenia wyroku.
Wyrok sądu II instancji staje się prawomocny z chwilą ogłoszenia.

Prawo
Kiedy darowizna sprzed 10 lat nie wlicza się do substratu zachowku i jak obliczyć jego wysokość?
28 lip 2026

Przekazanie majątku za życia w formie darowizny to bardzo częsta praktyka w polskich rodzinach. Wielu osobom wydaje się, że po upływie 10 lat od przekazania np. mieszkania czy działki, sprawa jest całkowicie zamknięta. To jeden z najczęstszych i najbardziej kosztownych błędów w prawie spadkowym. Wyjaśniamy, jak naprawdę działa zasada 10 lat, kiedy darowizna wlicza się do masy spadkowej oraz jak prawidłowo wyliczyć należną kwotę.

To nie mit. Sędziowie podnoszą punkty w świadczeniu wspierającym. Z 78 do 90. Choć WZON ostatecznie wygrał
28 lip 2026

W powszechnej opinii osób niepełnosprawnych świadczenie wspierające ma zaniżaną wartość. Odbywa się to poprzez zaniżenie punktów określających niesamodzielność osoby niepełnosprawnej. I jedyną szansą dla poszkodowanych (w swojej opinii osób) jest sąd. Coraz częściej czytam uzasadnienia wyroków, w których sąd podniósł punktację w sposób znaczny. Np. z 78 do 90 punktów w świadczeniu wspierającym. W artykule omawiam przykładowy wyrok - w tej sprawie WZON ostatecznie wygrał z osobą niepełnosprawną. Ale tylko dlatego, że sąd I instancji popełnił poważny błąd proceduralny. I wyrok należało unieważnić, a sprawę skierować do ponownego rozpatrzenia. Niemniej jeżeli chodzi o punktację została ona zwiększona o 12 punktów. Oznacza to

Jest rozporządzenie ws. waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. Rząd podjął decyzję po braku porozumienia
28 lip 2026

Rząd rozpoczął procedowanie projektu rozporządzenia dotyczącego waloryzacji emerytur i rent w 2027 roku. Dokumentem dziś zajmuje się Rada Ministrów. Z projektu wynika, że wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji pozostanie na ustawowym minimum, czyli 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. Decyzja zapadła po tym, jak Rada Dialogu Społecznego nie wypracowała wspólnego stanowiska.

MOPS odebrał zasiłek. Bo przyznano go dla niepełnosprawności. Straż miejska wykazała, że nie było bezdomności
28 lip 2026

Nie licz na zasiłek krzycząc w MOPS: Co to Panią obchodzi. Niech to Panią nie interesuje. Nie muszę Pani tego mówić. Jest Pani wścibska. Jest Pani śmieszna. Takich słów użyła osoba próbująca wyłudzić świadczenia z MOPS udając osobę bezdomną. Mężczyzna pobierał zasiłek stały przyznany z tytułu niepełnosprawności, deklarując jednocześnie status osoby bezdomnej i samotnej. Podczas wywiadu środowiskowego MOPS podjął czynności zmierzające do weryfikacji jego faktycznej sytuacji bytowej i majątkowej. W opisanej sprawie MOPS skorzystał z pomocy Straży Miejskiej - analiza monitoringu wykazała, że osoba twierdzaca, że ma status osoby niepełnosprawnej nie śpi jako bezdomna na parkingu.

Bezpłatne parkowanie. Kto może dostać kartę parkingową?
28 lip 2026

Karta parkingowa jest wystawiana osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności i ma ułatwić im poruszanie się w przestrzeni publicznej. Z karty może skorzystać także opiekun osoby niepełnosprawnej, który akurat ją przewozi. Dokument wydawany jest także placówkom zajmującym się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych. Sprawdź, jak uzyskać kartę parkingową.

Dlaczego opłaca się przejść na emeryturę właśnie w lipcu? ZUS wyjaśnia. Jak dostać ostatnią pensję i pierwszą emeryturę za ten sam miesiąc
28 lip 2026

Każda osoba, która chce przejść na emeryturę zastanawia się nad wyborem miesiąca, który będzie dla niego najkorzystniejszy. Nie ma złotego środa, bo każdy z nas ma inna sytuację życiową i zawodową. Jeśli jednak skupimy się tylko na aspekcie finansowym to lipiec jest jednym z korzystniejszym miesiącem, aby rozważyć taką możliwość. Związane jest to z waloryzacją roczną i kwartalną, której podlega nasz zgromadzony na koncie kapitał - pisze Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podlaskiego.

ZUS: Sierpniowe emerytury i renty w 2026 r. będą wypłacone wcześniej niż zwykle
28 lip 2026

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje w komunikacie z 28 lipca, że emeryci i renciści, których termin płatności świadczenia przypada na 1 sierpnia 2026 r., otrzymają emerytury i renty jeszcze w lipcu. Wcześniej pieniądze otrzymają także osoby, których termin wypłaty świadczenia przypada w sobotę 15 sierpnia.

Miał zdany egzamin na prawo jazdy. Dostał 1500 zł kary i zakaz prowadzenia auta
28 lip 2026

Zdał egzamin na prawo jazdy, dostał tymczasowe elektroniczne prawo jazdy, ale nie odebrał na czas plastikowego dokumentu. Sąd ukarał go grzywną 1500 zł i zakazał prowadzenia aut na pół roku – tak, jakby w ogóle nie miał uprawnień. Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego, wskazując na fundamentalny błąd. To sprawa, która powinna zainteresować każdego kierowcę.

WSA: MOPS miał rację, że osoba niepełnosprawna udawała. Ale nie można generalizować
28 lip 2026

Czy osoby niepełnosprawne udają i symulują w WZON I MOPS niepełnosprawność? Takie pytanie wpadło mi w oko na jednym z forów internetowych gromadzących osoby niepełnosprawne i ich rodziny. Internautka opisywała jak matka i córka podjechały samochodem na komisję WZON przyznającą punkty do świadczenia wspierającego (poziom potrzeby wsparcia). Były w pełni sprawne. Po wyjściu z samochodu jedna z kobiet usiadła na wózku inwalidzkim (wyciągniętym za bagażnika), przygarbiła się. Tak obie panie weszły na komisję. A po wyjściu pod samochodem jedna z nich z radością krzyknęła „Udało się”. I dalej była dyskusja internautów. Podzielili się na dwa obozy. Pierwsza grupa rozmówców zinterpretowała „Udało się” jako „Oszukaliśmy WZON, mamy świadczenie wspierające, cieszymy się”. Druga grupa mówiła „Dlaczego piszecie tak paskudne rzeczy o osobach niepełnosprawnych. Skąd wiecie, że kobiety udawały. Przecież niepełnosprawność (i to poważna) mogła być niewidoczna dla osób postronnych. Wiele osób z drugiej grupy opisywało swoją niepełnosprawność, która była niewidoczna dla innych. Z dyskusji wynika, że krzywdzące jest stawianie zarzutów osobom niepełnosprawnym dlatego, że prowadzą samochód, czy samodzielnie chodzą/przemieszają się.

Zmiany w prawie nie zwalniają tempa. Jak wyprzedzać je z INFORLEX?
27 lip 2026

Nowe przepisy nie czekają na koniec urlopu, a zmiany w prawie nie zwracają uwagi na Twój kalendarz. Nowe obowiązki, kary, interpretacje i orzeczenia pojawiają się przez cały rok.

pokaż więcej
Proszę czekać...