Testament ustny - kiedy i jak jeszcze można wyrazić swoją ostatnią wolę?

Urszula Wilk-Winter
rozwiń więcej
Czy testament może być ustny? / Czy testament może być ustny? / Ground Picture / ShutterStock

Najpopularniejszymi formami testamentu jest testament własnoręczny oraz w formie aktu notarialnego. Jak można jeszcze wyrazić ostatnią wolę? Czy jest to zawsze możliwe ustnie? Jakie warunki należy spełnić?

Testament allograficzny

Trzecią formą testamentu zwykłego - poza własnoręcznym oraz notarialnym - jest niezwykle rzadko występujący testament allograficzny. Spadkodawca może wyrazić swoją ostatnią wolę w ten sposób, że w obecności dwóch świadków oświadczy ją ustnie wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego. Oświadczenie spadkodawcy spisuje się w protokole z podaniem daty jego sporządzenia. Protokół odczytuj się spadkodawcy w obecności świadków i powinien być podpisany przez spadkodawcę, osobę wobec której wola została oświadczona a także przez świadków. Jeżeli spadkodawca nie może podpisać protokołu należy to w nim zaznaczyć ze wskazaniem przyczyny. Testamentu allograficznego nie mogą sporządzać osoby które nie słyszą albo nie posługują się mową.

Testament ustny

Testament ustny jest najpopularniejszą formą testamentu szczególnego w pewnym zakresie przypominający pod względem wymogów testament allograficzny - niezbędna jest jednoczesna obecność co najmniej trzech świadków przy wyrażaniu ostatniej woli. Spadkodawca może sporządzić testament ustny, jeżeli istnieje obawa jego rychłej śmierci albo jeśli w skutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe albo bardzo utrudnione. Jeden ze świadków albo inna osoba spisze oświadczenie spadkodawcy przed upływem roku od jego złożenia, z podaniem miejsca i daty oświadczenia oraz sporządzenia pisma. Dokument ten musi podpisać spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie. Jeśli treść testamentu ustnego nie została utrwalona na piśmie można ją w ciągu sześciu miesięcy od dnia otwarcia spadku czyli śmierci spadkodawcy stwierdzić przez zgodne zeznania świadków złożone przed sądem. Jeżeli przesłuchanie któregoś ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach dwóch świadków.

Testament podróżny

Testament podróżny jest możliwy do sporządzenia jedynie podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym. Zasady sporządzenia są bardzo zbliżone do testamentu allograficznego z tą różnicą, że spadkodawca oświadcza swoją ostatnią wolę przed dowódcą statku lub jego zastępcą. Jeśli zachowanie formy testamentu podróżnego nie jest możliwie, można sporządzić testament ustny tj. niezbędna jest obecność trzech świadków.

Testament wojskowy

Ten rodzaj oświadczenie woli oparty jest na przepisach wydanych w formie rozporządzenia przez Ministra Obrony Narodowej w roku 1965. Może być sporządzony tylko w czasie mobilizacji lub wojny albo przebywania w niewoli przez żołnierzy w czynnej służbie, pracowników wojska oraz osób cywilnych towarzyszących wojsku. W zależności od sytuacji przepisy dotyczące testamentów wojskowych są zbliżone do uregulowań dotyczących testamentu zwykłego - allograficznego i szczególnego -ustnego.

Prawo
Nowy wzór aktu małżeństwa za kilka dni – minister Kierwiński zapowiada podpisanie rozporządzenia. Co się zmienia w formularzu?
14 maja 2026

Za kilka dni minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński podpisze rozporządzenie wprowadzające nowy wzór aktu małżeństwa. Zmiana jest pozornie kosmetyczna, ale w praktyce znacząca: dotychczasowe odrębne rubryki „mężczyzna" i „kobieta" zostaną zastąpione w obu miejscach jednolitym zapisem „mężczyzna/kobieta". To kolejny element układanki związanej z transkrypcją zagranicznych aktów małżeństw par jednopłciowych.

Nie 12%, lecz 10% podatku. Drugi próg wzrośnie do 150 tys. zł, a kwota wolna do 60 tys. zł. Umowa o pracę stanie się bardziej opłacalna niż B2B? Zapadła decyzja
14 maja 2026

Pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę od lat podkreślają, że w porównaniu z osobami pracującymi na kontraktach B2B otrzymują znacznie niższe wynagrodzenie netto. Mimo identycznych obowiązków i zbliżonego zakresu kompetencji ich „wypłata na rękę” bywa zauważalnie mniejsza. Zapadła decyzja w tej sprawie.

Wyższe stawki abonamentu RTV w 2027 r. 1035 zł kary za niezarejestrowany telewizor lub inny odbiornik programów telewizyjnych. KRRiT podjęła decyzję
13 maja 2026

W komunikacie z 13 maja 2026 r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji poinformowała, że od 1 stycznia 2027 r. wzrosną opłaty abonamentowe za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (tzw. abonament RTV). Stawki tych opłat wyniosą: 10,80 zł – za jeden miesiąc używania odbiornika radiofonicznego oraz 34,50 zł – za jeden miesiąc używania odbiornika telewizyjnego albo radiofonicznego i telewizyjnego. Jak wskazała KRRiT, podwyżka tych stawek (o ok. 13% w porównaniu do stawek z 2026 r.) wynika z konieczności waloryzacji w każdym roku średniorocznym wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, ustalonym w ustawie budżetowej. Konieczność waloryzacji wynika z art. 3 ust. 1a ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych.

Testament ustny - kiedy i jak jeszcze można wyrazić swoją ostatnią wolę?
14 maja 2026

Najpopularniejszymi formami testamentu jest testament własnoręczny oraz w formie aktu notarialnego. Jak można jeszcze wyrazić ostatnią wolę? Czy jest to zawsze możliwe ustnie? Jakie warunki należy spełnić?

NSA: Metoda (na rodzeństwo) w MOPS jest bezprawna [świadczenie pielęgnacyjne 3386 zł w 2026 r.]
13 maja 2026

Metoda ta polega na odmowie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego jednemu z dzieci osoby niepełnosprawnej z powołaniem się na argument, że rodzeństwo może się opiekować ojcem albo matką (albo dołożyć się do kosztów tej opieki w ramach obowiązku alimentacyjnego). MOPS błędnie interpretują prawo ograniczając liczbę przyznawanych świadczeń pielęgnacyjnych. Jeżeli córka składa wniosek o świadczenie za opiekę nad ojcem albo matką, to MOPS szuka syna staruszka (staruszki), aby wykazać, że to syn powinien zająć się opieką. Albo stawia tezę, że córka z synem powinni połączyć siły i razem opiekować się niepełnosprawnym rodzicem (bo jest obowiązek alimentacyjny).

Przeliczanie emerytur: 342 korzystne wyroki sądów powszechnych w sprawach dot. wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20, w tym 142 prawomocne
13 maja 2026

342 korzystne wyroki sądów powszechnych w sprawach dot. wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20, w tym 142 prawomocne. Liczby te przekazuje nam autor poniższego artykułu Andrzej Hańderek.

Potężny wzrost cen paliw. Ile zapłacimy za benzynę i olej napędowy w czwartek 14 maja?
13 maja 2026

Znamy ceny paliw obowiązujące w dniu 14 maja. Minister energii wydał obwieszczenie określające ceny benzyny i oleju napędowego na czwartek. Sprawdzamy, jaką maksymalną cenę kierowcy będą musieli zapłacić za tankowanie.

Lekarze z Ukrainy tracą prawo wykonywania zawodu. Muszą znać język polski
13 maja 2026

Lekarze spoza Unii Europejskiej do 1 maja 2026 r. mieli obowiązek potwierdzić znajomość języka polskiego. Tym z nich, którzy nie spełnili ustawowych wymogów w wyznaczonym terminie, będą wygaszane warunkowe prawa wykonywania zawodu.

Czy zwrot pieniędzy pozwala uniknąć podatku od darowizny? Cztery sytuacje: pomyłkowy przelew, brak zgody na przyjęcie darowizny, odwołanie darowizny i darowizna zwrotna
13 maja 2026

Darowizna pieniędzy od rodziców, babci czy rodzeństwa to w Polsce częste sytuacje. Problem pojawia się, gdy suma przekazanych kwot nieoczekiwanie przekroczy kwotę wolną od podatku od darowizn, a obdarowany nie dopełnił formalności wymaganych do skorzystania ze zwolnienia. Czy w takiej sytuacji zwrot darowizny pozwala uniknąć obowiązku podatkowego?

Kontropinia do opinii biegłego. Kiedy warto ją przygotować i jak może pomóc kancelarii?
13 maja 2026

Opinia biegłego sądowego potrafi zmienić kierunek całego postępowania. W wielu sprawach to właśnie ona przesądza, czy sąd uzna określony mechanizm zdarzenia, odpowiedzialność za szkodę, związek przyczynowy, stan zdrowia, zdolność testowania, poczytalność sprawcy albo prawidłowość działania lekarza, pracodawcy czy instytucji. Problem zaczyna się wtedy, gdy opinia jest niejasna, niepełna, sprzeczna albo pomija istotne elementy materiału dowodowego. Strona, która otrzymuje niekorzystną opinię, często traktuje ją jak wyrok. To błąd. Opinia biegłego jest ważnym dowodem, ale nie jest rozstrzygnięciem sądu. Można ją analizować, kwestionować, uzupełniać i konfrontować z inną wiedzą specjalistyczną.

pokaż więcej
Proszę czekać...