Czy każdą ocenę można poprawić? Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele. Co na to przepisy?

Małgorzata Masłowska
Prawniczka, mediatorka, szkoleniowiec
rozwiń więcej
Czy każdą ocenę można poprawić? Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele. Co na to przepisy? / Czy każdą ocenę można poprawić? Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele. Co na to przepisy? / Shutterstock

Choć w przestrzeni internetowej rodzice grzmią o tym, że oceny dziecka nie mają dla nich znaczenia, to jednocześnie większość z nich domu przelicza średnią ocen swoich dzieci i zachęca do poprawiania ocen. Trudno się temu dziwić, skoro w polskim systemie edukacji od ocen nadal wiele zależy.

Czy każdą ocenę można poprawić?

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że czerwiec to miesiąc, w którym w szkołach atmosfera jest już co najmniej luźna. Uczniowie mają już za sobą egzamin ósmoklasisty i matury, a większość jest również spokojna o świadectwo ukończenia klasy. Jednak w każdej szkole istnieje również grupa uczniów, którzy chcieliby zmienić swoją sytuację poprzez wypracowanie wyższej oceny. Jest to temat co najmniej kontrowersyjny, od lat szeroko omawiany w przestrzeni publicznej. Nauczyciele wprost mówią o tym, że czerwiec jest dla nich trudnym czasem, bo to wtedy otrzymują od rodziców i uczniów dziesiątki wiadomości z pytaniem o możliwość poprawy. I choć od lat mówi się o tym, że w edukacji to nie oceny są najważniejsze, to jednak w polskiej szkole nadal mają one bardzo istotne znaczenie. I trudno się temu dziwić, skoro to na ocenach jest oparty system rekrutacyjny do szkół średnich.

Kluczem jest statut szkoły

Tymczasem, tak naprawdę w każdej szkole zasady oceniania uczniów mogą nieco się od siebie różnić. Bo choć wiele osób o tym nie wie, nie wynikają one z powszechnie obowiązujących przepisów, a z zapisów statutów. To oczywiście nie oznacza, że mogą one być dowolne, zapisy te muszą pozostawać w zgodzie z postanowieniami ustaw. Z art. 44b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że ocenianiu podlegają:
1) osiągnięcia edukacyjne ucznia,
2) zachowanie ucznia.

Ocenianie osiągnięć edukacyjnych polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do:
1) wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego lub efektów kształcenia i kryteriów weryfikacji w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania;
2) wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania - w przypadku dodatkowych zajęć edukacyjnych.
Z kolei ocenianie zachowania ucznia polega na rozpoznawaniu przez wychowawcę oddziału, nauczycieli oraz uczniów danego oddziału stopnia respektowania przez ucznia zasad współżycia społecznego i norm etycznych oraz obowiązków określonych w statucie szkoły.

Ocenianie osiągnięć edukacyjnych i zachowania ucznia odbywa się w ramach oceniania wewnątrzszkolnego, które obejmuje:

  1. formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych niezbędnych do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych,
  2. ustalanie kryteriów oceniania zachowania,
  3. ustalanie ocen bieżących i śródrocznych ocen klasyfikacyjnych, a także śródrocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania,
  4. przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych,
  5. ustalanie rocznych ocen klasyfikacyjnych oraz rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania,
  6. ustalanie warunków i trybu otrzymania wyższych niż przewidywane rocznych ocen klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych oraz rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania,
  7. ustalanie warunków i sposobu przekazywania rodzicom informacji o postępach i trudnościach w nauce i zachowaniu ucznia oraz o szczególnych uzdolnieniach ucznia.

Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele

Nauczyciele na początku każdego roku szkolnego informują uczniów oraz ich rodziców o:

  1. wymaganiach edukacyjnych niezbędnych do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych, wynikających z realizowanego przez siebie programu nauczania;
  2. sposobach sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów;
  3. warunkach i trybie otrzymania wyższej niż przewidywana rocznej oceny klasyfikacyjnej z zajęć edukacyjnych.

Jak z tego wynika, to zasady oceniania wewnątrzszkolnego są kluczowe, gdy uczeń czy jego rodzice zastanawiają się nad tym, można i warto poprawić konkretną ocenę. Gdzie można je znaleźć? Z art. 98 ust. 1 pkt 8 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe jasno wynika, że w statucie szkoły.
Co ciekawe, to nie tylko uczniowie i rodzice mają wątpliwości co do tego, którą ocenę można poprawić i jak powinny być prawidłowo wystawiane oceny klasyfikacyjne. Również grupy zrzeszające w mediach społecznościowych nauczycieli są obecnie przepełnione dyskusjami o tym, co wolno, a czego nie. Nauczyciele naciskani przez uczniów i ich rodziców, a czasami wręcz przez nich straszeni, tracą pewność co do tego, czy postępują prawidłowo i zgodnie z przepisami, czy nie. W każdym takim przypadku warto by pamiętali, że wątpliwości najszybciej rozwieje statut szkoły, w której pracują.

Czy uczeń może poprawić każdą ocenę?

Zasady poprawiania ocen mogą różnić się w poszczególnych szkołach. Nie wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów, lecz z zapisów statutowych.

Gdzie uczeń i rodzic powinni szukać informacji dotyczących zasada oceniania?

Zasady oceniania wewnątrzszkolnego, w tym warunki i tryb otrzymania wyższych niż przewidywane rocznych ocen klasyfikacyjnych, znajdują się w statucie szkoły.

Co podlega ocenianiu w polskich szkołach?

Z art. 44b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne oraz zachowanie ucznia.

Prawo
Czy każdą ocenę można poprawić? Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele. Co na to przepisy?
27 maja 2026

Choć w przestrzeni internetowej rodzice grzmią o tym, że oceny dziecka nie mają dla nich znaczenia, to jednocześnie większość z nich domu przelicza średnią ocen swoich dzieci i zachęca do poprawiania ocen. Trudno się temu dziwić, skoro w polskim systemie edukacji od ocen nadal wiele zależy.

Obowiązek alimentacyjny w Polsce
27 maja 2026

Obowiązek alimentacyjny w Polsce polega na zapewnieniu środków utrzymania osobom, które nie mogą zapewnić ich sobie samodzielnie. Obowiązek ten w prawie regulują przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dotyczy on głównie rodziców, dzieci i dziadków, a w niektórych przypadkach także małżonków oraz rodzeństwa.

Jakie ceny paliwa w czwartek. Ile kierowcy zapłacą za benzynę i olej napędowy jutro, 28 maja
27 maja 2026

W kolejnym obwieszczeniu minister energii określił maksymalne ceny detaliczne benzyny i oleju napędowego obowiązujące w czwartek 28 maja. Czy tym razem paliwo zdrożeje? Sprawdzamy!

Urzędnicy dostaną nowe narzędzia. Bez problemu sprawdzą, ile osób mieszka pod jednym adresem. To się przełoży na pieniądze
27 maja 2026

Już niedługo urzędnicy dostaną nowe, istotne narzędzia. Chodzi o osoby weryfikujące wnioski o udzielenie dofinansowania. Ta zmiana sprawi, że będą one w stanie łatwo skonfrontować informacje podane we wniosku z danymi znajdującymi się w oficjalnych bazach.

Coraz więcej osób wpada w próg podatkowy 32 proc. i odczuwa skutki braku zmian
27 maja 2026

Czy mamy do czynienia z cichą podwyżką podatków? Okazuje się, że już ponad 2,4 mln Polaków zapłaciło PIT według stawki 32 proc. – podało Ministerstwo Finansów. To niemal 10 proc. wszystkich podatników i o pół miliona więcej niż rok wcześniej. Eksperci ostrzegają, że przez zamrożone progi podatkowe liczba ta będzie rosła.

To świadczenie nie podlega ochronie. To przykra niespodzianka przed urlopem. Komornik zajmie je w całości
26 maja 2026

Czy pracodawca powinien dokonywać potrąceń z należnego pracownikom świadczenia z zfśs? Choć pracownicy często uważają, że jako świadczenie socjalne jest ono spod niej wyłączone, to rzeczywistość jest inna

Ten nadajnik automatycznie przekaże informacje o trybie życia mieszkańców. Co będzie wynikało z profilu grzewczego?
26 maja 2026

Już od 1 stycznia 2027 r. zmienią się zasady rozliczania zużycia wody i ciepła. Z danych dotyczących zużycia będzie można stworzyć profil grzewczy. Czego będzie można się z niego dowiedzieć o mieszkańcach?

Osoby z niepełnosprawnościami coraz częściej pracują. Co z limitami w ZUS?
26 maja 2026

Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, iż w Polsce rośnie zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami. Czy jest szansa na likwidację limitów dorabiania do rent socjalnych i chorobowych?

WZON: Podobno niepełnosprawny dostał miskę z wodą, żeby udowodnił, że potrafi sam umyć ręce. Kazali mu się podrapać po głowie, wstać z łóżka i chodzić po pokoju
26 maja 2026

Mamy przesunięcie w tym co jest ważne dla osoby niepełnosprawnej. Kiedyś najważniejsze było orzeczenie o niepełnosprawności. Dziś w posiadanie tego dokumentu jest tylko wstępem staraniach o np. świadczenie wspierające. Ważniejsze jest wykazanie przed komisją orzeczniczą przyznającą świadczenia faktycznej niesamodzielności. I odbywa się to poprzez pytania i odpowiedzi. Osoby niepełnosprawne mają dziś listy pytań sprawdzających ich samodzielność, które są zadawane w procesie przyznawania punktów, od których zależy wysokość świadczenia wspierającego (albo w ogóle jego przyznanie).

Zasądzenie kwoty na rzecz małżonków bez solidarności oznacza podział kwoty po połowie - wtedy może być poniżej progu do skargi kasacyjnej
26 maja 2026

Sąd Najwyższy 27 lutego 2026 (I CSK 150/25) odrzucił skargę kasacyjną pozwanego w sprawie, gdzie małżonkowie żądali solidarnego zasądzenia 90 261 zł. Problem? Sąd zasądził tę kwotę, ale bez solidarności – więc z mocy prawa podzieliła się po połowie (art. 379 § 1 k.c.). Każdy małżonek dostał 45 131 zł, czyli poniżej progu 50 000 zł wymaganego dla skargi kasacyjnej. Co to oznacza, gdy majątek jest wspólny?

pokaż więcej
Proszę czekać...