Czy każdą ocenę można poprawić? Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele. Co na to przepisy?

REKLAMA
REKLAMA
Choć w przestrzeni internetowej rodzice grzmią o tym, że oceny dziecka nie mają dla nich znaczenia, to jednocześnie większość z nich domu przelicza średnią ocen swoich dzieci i zachęca do poprawiania ocen. Trudno się temu dziwić, skoro w polskim systemie edukacji od ocen nadal wiele zależy.
- Czy każdą ocenę można poprawić?
- Kluczem jest statut szkoły
- Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele
Czy każdą ocenę można poprawić?
Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że czerwiec to miesiąc, w którym w szkołach atmosfera jest już co najmniej luźna. Uczniowie mają już za sobą egzamin ósmoklasisty i matury, a większość jest również spokojna o świadectwo ukończenia klasy. Jednak w każdej szkole istnieje również grupa uczniów, którzy chcieliby zmienić swoją sytuację poprzez wypracowanie wyższej oceny. Jest to temat co najmniej kontrowersyjny, od lat szeroko omawiany w przestrzeni publicznej. Nauczyciele wprost mówią o tym, że czerwiec jest dla nich trudnym czasem, bo to wtedy otrzymują od rodziców i uczniów dziesiątki wiadomości z pytaniem o możliwość poprawy. I choć od lat mówi się o tym, że w edukacji to nie oceny są najważniejsze, to jednak w polskiej szkole nadal mają one bardzo istotne znaczenie. I trudno się temu dziwić, skoro to na ocenach jest oparty system rekrutacyjny do szkół średnich.
REKLAMA
REKLAMA
Kluczem jest statut szkoły
Tymczasem, tak naprawdę w każdej szkole zasady oceniania uczniów mogą nieco się od siebie różnić. Bo choć wiele osób o tym nie wie, nie wynikają one z powszechnie obowiązujących przepisów, a z zapisów statutów. To oczywiście nie oznacza, że mogą one być dowolne, zapisy te muszą pozostawać w zgodzie z postanowieniami ustaw. Z art. 44b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że ocenianiu podlegają:
1) osiągnięcia edukacyjne ucznia,
2) zachowanie ucznia.
Ocenianie osiągnięć edukacyjnych polega na rozpoznawaniu przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do:
1) wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego lub efektów kształcenia i kryteriów weryfikacji w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego oraz wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania;
2) wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania - w przypadku dodatkowych zajęć edukacyjnych.
Z kolei ocenianie zachowania ucznia polega na rozpoznawaniu przez wychowawcę oddziału, nauczycieli oraz uczniów danego oddziału stopnia respektowania przez ucznia zasad współżycia społecznego i norm etycznych oraz obowiązków określonych w statucie szkoły.
Ocenianie osiągnięć edukacyjnych i zachowania ucznia odbywa się w ramach oceniania wewnątrzszkolnego, które obejmuje:
- formułowanie przez nauczycieli wymagań edukacyjnych niezbędnych do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych,
- ustalanie kryteriów oceniania zachowania,
- ustalanie ocen bieżących i śródrocznych ocen klasyfikacyjnych, a także śródrocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania,
- przeprowadzanie egzaminów klasyfikacyjnych,
- ustalanie rocznych ocen klasyfikacyjnych oraz rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania,
- ustalanie warunków i trybu otrzymania wyższych niż przewidywane rocznych ocen klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych oraz rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania,
- ustalanie warunków i sposobu przekazywania rodzicom informacji o postępach i trudnościach w nauce i zachowaniu ucznia oraz o szczególnych uzdolnieniach ucznia.
Wątpliwości mają nie tylko uczniowie i rodzice, ale i nauczyciele
Nauczyciele na początku każdego roku szkolnego informują uczniów oraz ich rodziców o:
- wymaganiach edukacyjnych niezbędnych do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z zajęć edukacyjnych, wynikających z realizowanego przez siebie programu nauczania;
- sposobach sprawdzania osiągnięć edukacyjnych uczniów;
- warunkach i trybie otrzymania wyższej niż przewidywana rocznej oceny klasyfikacyjnej z zajęć edukacyjnych.
Jak z tego wynika, to zasady oceniania wewnątrzszkolnego są kluczowe, gdy uczeń czy jego rodzice zastanawiają się nad tym, można i warto poprawić konkretną ocenę. Gdzie można je znaleźć? Z art. 98 ust. 1 pkt 8 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe jasno wynika, że w statucie szkoły.
Co ciekawe, to nie tylko uczniowie i rodzice mają wątpliwości co do tego, którą ocenę można poprawić i jak powinny być prawidłowo wystawiane oceny klasyfikacyjne. Również grupy zrzeszające w mediach społecznościowych nauczycieli są obecnie przepełnione dyskusjami o tym, co wolno, a czego nie. Nauczyciele naciskani przez uczniów i ich rodziców, a czasami wręcz przez nich straszeni, tracą pewność co do tego, czy postępują prawidłowo i zgodnie z przepisami, czy nie. W każdym takim przypadku warto by pamiętali, że wątpliwości najszybciej rozwieje statut szkoły, w której pracują.
REKLAMA
Czy uczeń może poprawić każdą ocenę?
Zasady poprawiania ocen mogą różnić się w poszczególnych szkołach. Nie wynikają z powszechnie obowiązujących przepisów, lecz z zapisów statutowych.
Gdzie uczeń i rodzic powinni szukać informacji dotyczących zasada oceniania?
Zasady oceniania wewnątrzszkolnego, w tym warunki i tryb otrzymania wyższych niż przewidywane rocznych ocen klasyfikacyjnych, znajdują się w statucie szkoły.
Co podlega ocenianiu w polskich szkołach?
Z art. 44b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty wynika, że ocenianiu podlegają osiągnięcia edukacyjne oraz zachowanie ucznia.
art. 44b ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 881)
art. 98 ust. 1 pkt 8 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 1043)
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA
