Co miesiąc 1300 zł dla każdego dorosłego bez względu na majątek i dochody? Za to likwidacja: 800+, zasiłków socjalnych, 13. i 14. emerytury. MF wyliczyło koszty BDP

oprac. Paweł Huczko
rozwiń więcej
1300 zł miesięcznie dla każdego dorosłego? Za to zniknąć muszą 800+, zasiłki socjalne, 13 i 14 emerytura. Ministerstwo Finansów policzyło koszty wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego (BDP) / Shutterstock

W odpowiedzi na interpelację poselską, Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, udzielił odpowiedzi na pytanie, czy jego resort pracuje nad wprowadzeniem w Polsce tzw. bezwarunkowego dochodu podstawowego (BDP) i jakie byłby koszty dla budżetu państwa wypłaty każdemu dorosłemu obywatelowi 1300 zł tytułem BDP.

Bezwarunkowy dochód podstawowy - na czym polega ta koncepcja

Bezwarunkowy dochód podstawowy, to dość głośna (ale mało realna) koncepcja, zgodnie z którą budżet państwa wypłaca każdemu dorosłemu obywatelowi (bez względu na jego status majątkowy, rodzinny, zarobki czy inne okoliczności) stałą kwotę miesięcznie. Główną ideą BDP jest zapewnienie przez państwo każdemu dorosłemu minimum finansowe na pokrycie podstawowych egzystencjalnych potrzeb. A przy okazji zniknął by kosztowny system zasiłków socjalnych, czy rodzinnych. W ten sposób zlikwidowano by problem ubóstwa. Jednak krytycy tej koncepcji podkreślają olbrzymie koszty realizacji tej idei i to, że może ona zniechęcać ludzi do podejmowania aktywności zarobkowej.

Warto zauważyć, że w żadnym państwie świecie nie wdrożono powszechnie tej koncepcji. Jednak co jakiś czas słychać o pilotażach wdrożenia tej koncepcji na małą skalę (np. na niewielkim obszarze kraju).

O koncepcję bezwarunkowego dochodu podstawowego zapytał Ministra Finansów w lipcu 2025 r. jeden z posłów w interpelacji nr 10988.

Poseł zwrócił uwagę, że w Polsce temat jest poruszany od kilku lat i zapytał, czy obecny rząd planuje wprowadzenie tego rozwiązania. Poseł zasugerował, że obecnie w Polsce właściwą miesięczną kwotą BDP jest 1300 złotych.

Minister Finansów i Gospodarki: BDP pochłonie 75% dochodów budżetu państwa

Odpowiedzi na tę interpelację udzielił na początku sierpnia 2025 r. (z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki), Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów. Wiceminister Drop przekazał przede wszystkim, że Ministerstwo Finansów nie planuje obecnie wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego.

Zauważył, że wprowadzenie BDP w wysokości 1300 zł miesięcznie dla każdego dorosłego obywatela Polski wiązałoby się z miesięcznym kosztem ok. 40 mld zł – rocznie blisko 480 mld zł. Taka kwota – jak wyjaśnił wiceminister - stanowiłaby ok. 75% zaplanowanych dochodów budżetu państwa (zgodnie z ustawą budżetową na 2025 rok), a także ponad 12% prognozowanego PKB.

Jak ocenia Ministerstwo Finansów: ewentualne wprowadzenie takiego świadczenia wiązałoby się prawdopodobnie z rezygnacją z innych, obecnie obowiązujących, świadczeń społecznych – takich jak świadczenia rodzinne, dodatkowe świadczenia emerytalne (tzw. 13-sta i 14-sta emerytura) czy zasiłki z pomocy społecznej.

Wiceminister Jurand Drop poinformował też, że łączny koszt wszystkich pieniężnych świadczeń społecznych o charakterze pozaubezpieczeniowym (w tym, m.in. świadczenia wychowawczego 800+) to obecnie niespełna 200 mld zł, czyli ponad dwukrotnie mniej niż prognozowany koszt wprowadzenia BDP.

Czy BDP ma w ogóle sens?

Ministerstwo Finansów dostrzega, że badania ekonomiczne nad bezwarunkowym dochodem podstawowym pokazują zarówno jego potencjalne korzyści, jak i wady. Dotychczasowe eksperymenty dowodzą, że BDP może pozytywnie wpływać na dobrostan psychiczny uczestników1, a jego negatywny wpływ na aktywność zawodową nie jest istotny. Ale - jak ocenia resort finansów - programy tego typu budzą obawy związane z wysokimi kosztami (nieefektywność) oraz potencjalnymi skutkami makroekonomicznymi, takimi jak inflacja czy zmiany na rynku pracy, które trudno oszacować bez pełnoskalowych badań. Bowiem większość dostępnych analiz opiera się na krótkoterminowych eksperymentach na niewielkich grupach, co ogranicza możliwość generalizacji wyników na całe społeczeństwo.

Nierozstrzygnięte - zdaniem MF - pozostają również kwestie finansowania BDP, jego długoterminowej stabilności oraz wpływu na istniejące polityki społeczne, w tym na dostępność usług publicznych. Dlatego też pozytywny efekt wprowadzenia BDP na poziom dobrobytu obywateli jest przez ekonomistów często podawany w wątpliwość (np. Daruich, D., & Fernández, R. (2024). Universal basic income: A dynamic assessment. American Economic Review, 114(1), 38-88).

Wiceminister Jurand Drop stwierdził także, że bezwarunkowy dochód podstawowy nie jest „rozwiązaniem z powodzeniem stosowanym w wielu rozwiniętych krajach Europy”. Obecnie wszelkie programy spełniające założenia BDP są jedynie eksperymentami na małą skalę i nie obowiązują powszechnie w państwach Unii Europejskiej.

Prawo
Co z MOPS dla osób z niepełnosprawnościami w 2026 i 2027 r.? 5 świadczeń [LISTA]
08 maja 2026

Ośrodki pomocy społecznej świadczą kilka form pomocy m.in. dla osób z niepełnosprawnościami. Często jest ona zależna od spełniania progów dochodowych, ale nie zawsze. Oto lista najważniejszych przykładowych zasiłków i świadczeń. Prezentujemy też odpowiedzi na najważniejsze pytania o możliwe zmiany w 2026 i 2027 roku.

WIBID w cieniu WIBOR-u. O pozornej niezależności dwóch wskaźników połączonych spreadem
08 maja 2026

Docelowy wskaźnik POLSTR, który ma zastąpić WIBOR i WIBID od końca 2027 r., bazuje na niezabezpieczonych depozytach overnight - i nie ma odpowiednika bid, bo jest zbudowany tak, by mierzyć jeden konkretny segment rynku na podstawie rzeczywistych danych. Wybór zastępnika pozbawionego mechanicznego sprzężenia bid-offer jest pośrednim przyznaniem, że dotychczasowy model miał skazę, której przez ponad trzy dekady nikt nie wyeliminował – pisze Krzysztof Szymański.

Mało znane 600+, a łącznie 6200 zł zasiłku szkolnego na dziecko w 2026 r. A co w 2027 i 2028 – czy będzie waloryzacja?
08 maja 2026

Rodzice i opiekunowie prawni często nie zdają sobie sprawy z istnienia jednego z ciekawszych wsparć dostępnych w polskim systemie oświaty. Tymczasem w roku szkolnym 2025/2026 (zapewne też w 2026/2027, 2027/2028 itd.) można otrzymać nawet 6200 zł zasiłku szkolnego na dziecko — maksymalnie przez cały rok, przy czym pojedyncza wypłata może wynieść aż 620 zł. Co więcej, świadczenie to przysługuje również wtedy, gdy sytuacja materialna rodziny jest zasadniczo dobra. Poniżej szczegółowa podstawa prawna, przesłanki i wniosek.

Dodatkowy długi weekend majowy w 2026 r. – wolne od pracy 23, 24 i 25 maja, można już anulować wnioski urlopowe? Sprawa w Senacie
08 maja 2026

Dodatkowy dzień wolny od pracy nie tylko za święto przypadające w sobotę, ale również w niedzielę, czyli tak jak będzie to miało miejsce w tegoroczne Zielone Świątki – to postulat petycji zbiorowej, autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, która została złożona do Senatu. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 25 maja 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za pierwszy dzień Zielonych Świątek wypadający w niedzielę (tym samym sprawiając, że będzie można cieszyć się jeszcze jednym, długim weekendem majowym) i można anulować złożone na ten dzień wnioski urlopowe?

MOPS: Stop zasiłkom. Bo na żywność 150 zł, leki i leczenie 76,66 zł, proszki 100 zł, m.in. druciak i zmywaki 100 zł, kosmetyki (w tym pianki i nożyki do golenia) 50 zł. A zasiłek okresowy z tytułu bezrobocia – 600 zł
08 maja 2026

MOPS obliczają średnią wysokość wypłacanych świadczeń "na swoim terenie". Jeżeli potrzebujący przekracza ten poziom, to jest to legalny sposób na odmowę przyznawania kolejnych świadczeń. Pomimo tego, że osoba potrzebująca jest w dużych tarapatach i spełnia wszystkie przesłanki otrzymania pomocy z MOPS. Decyzje tego typu składają się z dwóch elementów. Pierwszym jest potwierdzenie, że osoba potrzebująca spełnia przesłanki otrzymania np. zasiłku celowego. Drugi element to "przekroczona jest średnia wartość zasiłku w danym MOPS" oraz możliwości budżetowe danego MOPS.

Koniec z wyrzucaniem kartonów po soku czy mleku do żółtych pojemników? Odpadów będzie trzeba pozbywać się osobiście
07 maja 2026

Część producentów napojów ucieka z systemu kaucyjnego poprzez zmianę opakowań na kartonowe, które nie są nim objęte. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wyklucza zmian polegających na rozszerzeniu systemu kaucyjnego o kolejne rodzaje opakowań, w tym m.in. kartony po soku czy mleku.

Zeznania świadka na odległość. Jak się przygotować do rozprawy zdalnej?
08 maja 2026

Świadek, jeśli zostanie wezwany na rozprawę, ma możliwość zwrócić się do sądu, aby został przesłuchany za pomocą środków porozumiewania się na odległość - zdalnie. Jak złożyć wniosek do sądu, jak należy się przygotować do rozprawy zdalnej i jaki jest jej przebieg?

Pracownicy spodziewają się podwyżek, a tymczasem niektóre wynagrodzenia mogą zostać obniżone
08 maja 2026

Czy wdrożenie w Polsce regulacji dotyczących wzmocnienia stosowania zasady równości przejrzystości płac będzie oznaczało dla pracowników podwyżki? W niektórych przypadkach może tak się zdarzyć. Jednak równie prawdopodobne jest to, że pracodawcy zechcą niektóre wynagrodzenia obniżyć. Dlaczego?

Reforma świadczenia wspierającego. Co się nie zmieni w ustawie?
07 maja 2026

Rząd pracuje nad zmianami w ustawie o świadczeniu wspierającym według wcześniej przygotowanych rekomendacji z dokonanego przeglądu. Wprawdzie nie wiemy jeszcze co konkretnie mogłoby się zmienić, jednak ministerstwo rodziny poinformowało o ważnej kwestii, która reformie nie będzie podlegała.

By przestać płacić abonament RTV wystarczy wysłać pismo do Poczty Polskiej. WSA: formularz dot. wyrejestrowania odbiorników niezgodny z delegacją ustawową
08 maja 2026

Wyrokiem z 25 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienie Poczty Polskiej podtrzymujące zapłatę zaległych opłat abonamentowych przez obywatela (abonenta). Ów obywatel bronił się tym, że wysłał pismo do Poczty Polskiej, w którym wnioskował o wyrejestrowanie odbiornika. Poczta argumentowała, że powinien to zrobić na formularzu określonym w rozporządzeniu Ministra Administracji i Cyfryzacji. Jednak WSA w uzasadnieniu tego wyroku (powołując się też na orzeczenie NSA) uznał, że wprowadzenie formularza wyrejestrowania w rozporządzeniu wykracza poza delegację ustawową. Zaś – zdaniem sądu – Poczta Polska po otrzymaniu oświadczenia o wyrejestrowanie odbiornika w zwykłym piśmie powinna „poczynić stosowne czynności w zakresie wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności”. Czyli zawiadomić zobowiązanego o przyjęciu tego oświadczenia i następnie wyrejestrować daną osobę albo przesłać stosowny formularz do wypełnienia i odesłania albo złożenia w placówce pocztowej.

pokaż więcej
Proszę czekać...