REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

1700 zł dla każdego? Bezwarunkowy Dochód Podstawowy w Polsce – co to oznacza dla Ciebie i budżetu?

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
Artur Sadziński
Dziennikarz i redaktor z doświadczeniem w tworzeniu treści o finansach, prawie i sprawach konsumenckich. Pisze z myślą o praktycznym wsparciu dla czytelnika.
1700 zł dla każdego? Bezwarunkowy Dochód Podstawowy w Polsce – co to oznacza dla Ciebie i budżetu?
Bezwarunkowy Dochód Podstawowy: Czy 1700 zł zastąpi 800 plus?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Wyobraź sobie: co miesiąc 1700 zł na Twoim koncie – bez pytań, bez wniosków, dla każdego. Brzmi jak science fiction? Właśnie to proponują niektórzy eksperci, chcąc zastąpić dzisiejsze świadczenia rodzinne, w tym 800 plus, jednym, powszechnym przelewem. Wyjaśniamy, skąd ten pomysł, ile by to kosztowało budżet państwa i dlaczego wywołuje tak gorące dyskusje w Polsce.

rozwiń >

Czym jest BDP?

Bezwarunkowy Dochód Podstawowy (BDP) to propozycja, według której państwo wypłaca wszystkim obywatelom jednakową kwotę pieniędzy – bez względu na wiek, zatrudnienie, majątek czy sytuację rodzinną. Zwolennicy podkreślają, że świadczenie ma zagwarantować minimum egzystencji oraz znacząco uprościć skomplikowaną dziś siatkę zasiłków i dodatków. W polskich dyskusjach najczęściej pojawia się kwota 1 700 zł miesięcznie, uznana po ostatnim skoku inflacji za sumę pozwalającą zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe.

REKLAMA

Pilotaż na Warmii i Mazurach

Jeszcze przed pandemią COVID-19 planowano duży test BDP w dziewięciu gminach województwa warmińsko-mazurskiego. Organizatorzy, Polska Sieć Dochodu Podstawowego oraz Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, zakładali, że eksperyment potrwa dwa lata i obejmie 31 000 mieszkańców. Każdy z uczestników miał co miesiąc otrzymywać 1 300 zł (kwota ta dziś – po uwzględnieniu inflacji – dyskutowana jest na poziomie 1 700 zł).

Badacze chcieli sprawdzić wpływ stałego, bezwarunkowego przelewu na różne sfery życia. W planie znalazły się trzy główne obszary obserwacji:

  • Aktywność zawodowa – czy BDP zachęci do podejmowania pracy lub działalności gospodarczej, a może odwrotnie – zmniejszy liczbę godzin przepracowanych w tygodniu.
  • Edukacja – w jakim stopniu dodatkowy dochód przełoży się na decyzje dotyczące podnoszenia kwalifikacji czy kontynuowania nauki przez młodzież.
  • Zdrowie psychiczne i fizyczne – czy stałe poczucie bezpieczeństwa finansowego obniży poziom stresu, poprawi jakość snu i ograniczy choroby wynikające z ubóstwa.

Projekt został wstrzymany przez wybuch pandemii, ale autorzy deklarują, że są gotowi go wznowić, jeśli pojawi się stabilne źródło finansowania.

Bezwarunkowy Dochód Podstawowy: Koszty dla budżetu państwa

Wprowadzenie BDP w skali całego kraju to wyzwanie finansowe, które, w zależności od przyjętej stawki, zmieniłoby strukturę wydatków publicznych. Polski Instytut Ekonomiczny (PIE) wyliczył dwa warianty kosztów:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wariant

Kwota świadczenia

Szacowany roczny koszt

Minimalny

1 200 zł dla dorosłych, 600 zł dla dzieci

ok. 376 mld zł (≈ 20 % PKB)

Jednolity

1 700 zł dla wszystkich

ponad 500 mld zł

Dla porównania planowany budżet państwa na 2025 r. to ok. 682 mld zł, a po pierwszych czterech miesiącach roku deficyt wyniósł już 91,4 mld zł. Oznacza to, że pełne sfinansowanie BDP wymagałoby poważnych korekt w polityce fiskalnej.

Polecamy: Wynagrodzenia 2025. Rozliczanie płac w praktyce

800 plus do likwidacji

Aby zebrać tak ogromne środki, analitycy wskazują kilka potencjalnych dróg:

  • Likwidacja większości istniejących programów społecznych (np. 800 plus, dodatki celowane).
  • Wprowadzenie nowych podatków, na przykład cyfrowego lub ekologicznego.
  • Mocne zwiększenie progresji w podatku dochodowym (PIT).
  • Ograniczenie lub likwidacja wybranych ulg podatkowych.

Każda z tych opcji budzi kontrowersje, zarówno natury ekonomicznej, jak i politycznej.

Bezwarunkowy Dochód Podstawowy a poparcie społeczne

Badania PIE pokazują, że idea BDP dzieli opinię publiczną niemal po równo, choć zauważalna jest różnica pokoleniowa. Łącznie 51% ankietowanych jest "za", przy czym najwyższe poparcie (ponad 60%) notuje się w grupie 18–34 lata.

Z kolei przeciwnikami najczęściej są osoby o wyższych dochodach oraz przedsiębiorcy. Obawiają się oni dodatkowych obciążeń podatkowych i spadku motywacji do pracy wśród zatrudnionych.

Bezwarunkowy dochód podstawowy

Bezwarunkowy dochód podstawowy

Polski Instytut Ekonomiczny

Argumenty za BDP

Zwolennicy podkreślają przede wszystkim społeczny i gospodarczy potencjał reformy. Według nich wprowadzenie jednego, powszechnego świadczenia może:

  • Uprościć system – zastępuje dziesiątki programów socjalnych jednym świadczeniem.
  • Zmniejszyć ubóstwo – zapewnia finansową poduszkę bezpieczeństwa, zwłaszcza rodzinom wielodzietnym i osobom o niestabilnych dochodach.
  • Stabilizować popyt – w czasie kryzysów gospodarczych dodatkowy dochód obywateli napędza konsumpcję i łagodzi recesję.
  • Chronić przed automatyzacją – gdy technologia odbiera miejsca pracy, BDP pozwala spokojniej szukać nowego zajęcia lub się przekwalifikować.
  • Poprawić zdrowie psychiczne – mniejszy stres o podstawowe rachunki może ograniczyć depresję, bezsenność i choroby serca.

Argumenty przeciw

Krytycy koncentrują się na finansowej i makroekonomicznej stronie przedsięwzięcia. Ich główne zastrzeżenia to:

  • Kolosalny koszt – wydatki rzędu setek miliardów złotych rocznie grożą szybkim wzrostem długu publicznego.
  • Ryzyko zniechęcenia do pracy – część osób może ograniczyć aktywność zawodową, zwłaszcza w sektorach nisko płatnych.
  • Niewystarczające wsparcie celowane – jednorodna wypłata może nie uwzględniać specjalnych potrzeb np. osób z niepełnosprawnościami.
  • Presja inflacyjna – nadmierny popyt konsumpcyjny przy ograniczonej podaży towarów i usług może napędzać ceny.
  • Przykład Szwajcarii – w 2016 r. aż 78% wyborców odrzuciło BDP w referendum, argumentując głównie kosztami i możliwą demotywacją do pracy.

Inni już próbowali

Polska nie jest w tym sporze odosobniona. Programy pilotażowe lub pełnowymiarowe testy BDP prowadziło już, lub prowadzi kilka krajów:

  • Finlandia: uczestnicy deklarowali lepszy dobrostan psychiczny, a badacze nie zanotowali spadku aktywności zawodowej.
  • Hiszpania: regionalne projekty wprowadzone podczas pandemii COVID-19 jako tarcza antykryzysowa.
  • Kenia: jeden z najdłuższych eksperymentów, finansowany przez organizacje pozarządowe; efekty społeczne oceniane pozytywnie.
  • Kanada (Ontario): obiecujące wyniki ekonomiczne przerwane zmianą rządu i cięciami w budżecie.

Podsumowanie

Bezwarunkowy Dochód Podstawowy pozostaje jedną z najbardziej ambitnych i jednocześnie kontrowersyjnych propozycji reformy polityki społecznej. Zyskuje sympatię części społeczeństwa, zwłaszcza młodych, oraz ekonomistów szukających alternatywy dla rozbudowanej biurokracji socjalnej. Jednak jego wprowadzenie w Polsce wymagałoby bezprecedensowych decyzji fiskalnych oraz przebudowy całego systemu podatkowego.

Debata trwa i jak wskazują analitycy w perspektywie kilku lat może stać się jednym z kluczowych tematów kampanii wyborczych oraz prac nad przyszłą strategią rozwoju państwa.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Infor.pl
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
REIT-y w Polsce: utracona szansa czy świadoma ochrona rynku?

Dyskusja o wprowadzeniu do Polski funduszy REIT trwa od blisko dekady. Ostatnie sygnały z rządu wskazują jednak na brak zgody nie tylko na REIT-y mieszkaniowe, ale również na ewentualne fundusze inwestujące w nieruchomości komercyjne. W praktyce może to oznaczać całkowite zamrożenie tej formy inwestowania w naszym kraju. Pytanie, z jakim skutkiem dla krajowych rynków nieruchomości i kapitałowego.

Jak uniknąć niechcianego spadku – poradnik na 2025 r.

Niechciany spadek kojarzy się przede wszystkim z dziedziczeniem długów i innych kłopotliwych zobowiązań. W polskim prawie spadkobierca dziedziczy zarówno prawa, jak i obowiązki majątkowe. Obejmują one m.in. kredyty, zaległe alimenty i inne długi. Aby uniknąć przejęcia cudzych zobowiązań, trzeba w odpowiednim terminie podjąć świadomą decyzję. Poniżej przedstawiamy najważniejsze sposoby uniknięcia niechcianego spadku w świetle aktualnych przepisów obowiązujących w 2025 r.

Każda faktura VAT w 2026 r. obowiązkowo wystawiana aż w sześciu formach. Ryzyko powstania wielu oryginałów tej samej faktury. Czy ktoś się w tym połapie?

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. nowelizująca ustawę o VAT w zakresie obowiązkowego modelu KSeF została już podpisana przez Prezydenta RP i musimy jeszcze poczekać na rozporządzenia wykonawcze, gdzie m.in. uregulowane będą szczegóły informatyczne (kody, certyfikaty). Ale to nie koniec – musi się jeszcze pojawić oprogramowanie interfejsowe, a zwłaszcza jego „specyfikacja”. Ile będziemy na to czekać? Nie wiadomo. Ale czas płynie. Wiemy dziś, że obok dwóch faktur w postaci tradycyjnej (papierowe lub elektroniczne), pojawiają się w tych przepisach aż cztery nowe formy - pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Sądy kwestionują WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Kluczowe orzeczenia o braku transparentności klauzul zmiennego oprocentowania

Pojawiły się nowe rozstrzygnięcia sądów powszechnych, w których to sędziowie, nie czekając na zbliżające się rozstrzygnięcie TSUE, zakwestionowali odesłanie do wskaźnika WIBOR w umowach kredytowych i pożyczkowych. Orzeczenia te, wydane w sprawach konsumenckich oraz między przedsiębiorcami, wskazują na istotne naruszenia obowiązków informacyjnych banków i pożyczkodawców, skutkujące uznaniem klauzul oprocentowania za nieważne lub abuzywne. Te omawiane niżej orzeczenia rzucają nowe światło na problem stosowania wskaźnika WIBOR w umowach finansowych, wskazując na konieczność zapewnienia pełnej transparentności przez instytucje finansowe w toku zawierania umowy kredytu bądź pożyczki.

REKLAMA

Masz problemy ze wzrokiem lub słuchem? Sprawdź, czy przysługuje Ci orzeczenie i dodatkowe świadczenia w 2025 roku

Problemy ze wzrokiem lub słuchem to nie tylko wyzwanie w codziennym życiu, ale też podstawy do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności. W 2025 r. przepisy zostały uproszczone, wystarczy trwałe ograniczenie funkcji zmysłów, aby otrzymać wsparcie finansowe, ulgi podatkowe, a nawet bezterminowe orzeczenie. Sprawdź, jakie objawy i choroby mogą dać Ci prawo do świadczeń i dowiedz się, jak wygląda cała procedura krok po kroku.

Prezydent zawetował nowelizację ustawy o ochronie małoletnich tzw. Lex Kamilek

Ustawa przewidywała, że szkoły nie muszą wymagać od opiekunów dzieci m.in. zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego (KRK), a jedynie oświadczenia. Negatywną opinię dotyczącą projektu przedstawiła Prezydentowi m.in. Rzeczniczka Praw Dziecka.

Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn 2025 – rząd szykuje rewolucję: łatwiejsze zasady dziedziczenia, przywracanie terminów i koniec z pułapkami podatkowymi

Rząd planuje istotne zmiany w podatku od spadków i darowizn. Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt nowelizacji, który ma wprowadzić większą przejrzystość, uproszczenie procedur oraz ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Najważniejsze rozwiązania to możliwość przywrócenia terminu na zgłoszenie spadku oraz doprecyzowanie momentu powstania obowiązku podatkowego, co ma zakończyć wieloletnie wątpliwości i pułapki prawne.

Wrzesień 2025. Kalendarz do druku [PDF]

Pobierz kalendarz września 2025 do druku z miejscem na notatki w formacie PDF. Wrzesień 2025 roku ma 8 dni wolnych od pracy. Jakie ważne dni występują we wrześniu? Wydrukuj i zrób notatki na nowy miesiąc.

REKLAMA

Orzeczenie o niepełnosprawności bez komisji w 2025 roku – nowe zasady, ważne zmiany od sierpnia

Od 14 sierpnia 2025 r. zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności mogą, w uzasadnionych przypadkach, wydać orzeczenie na podstawie dokumentacji medycznej, bez obowiązku osobistego badania chorego. To ważna zmiana, która znacząco ułatwi życie osobom z niepełnosprawnościami, ich opiekunom oraz rodzinom. Zmiana dotyczy zarówno nowych wniosków, jak i przedłużania istniejących orzeczeń.

Przepisy nie przewidują jednoznacznych zasad umożliwiających bliskim dostęp do dokumentacji osobistej zmarłych

Przepisy nie przewidują jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Powoduje to problemy osób, które chcą poznać przeszłość swoich najbliższych. Rzecznik Praw Obywatelskich występuje do MSWiA o podjęcie prac legislacyjnych ws. jednoznacznych przesłanek takiego dostępu do historycznych dokumentów ewidencji ludności osób zmarłych - czytamy w komunikacie biura RPO.

REKLAMA