Nowe przepisy w finansach publicznych od kwietnia 2026 r. Zmiany w klasyfikacji budżetowej, zarządzaniu inwestycjami publicznymi i budżetem państwa

Paweł Huczko
rozwiń więcej
Zmiany w finansach publicznych 2026 - nowe grupy wydatków - schemat / Duże zmiany w finansach publicznych od 14 kwietnia 2026 r. Nowości w klasyfikacji budżetowej, zarządzaniu inwestycjami publicznymi i budżetem państwa / Ministerstwo Finansów

W dniu 14 kwietnia 2026 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Ministerstwo Finansów poinformowało, że nowe przepisy mają poprawić skuteczność i efektywność wydatkowania środków publicznych, przy zachowaniu rzetelnej i przejrzystej informacji o transferach, jakie zachodzą w jednostkach sektora finansów publicznych. Te nowe przepisy realizują kamień milowy A2aG określony dla Reformy Systemu Budżetowego w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).

Zmiany w klasyfikacji budżetowej

Nowe ukształtowanie grup wydatków budżetu państwa (art. 124 ustawy o finansach publicznych - ufp)

Omawiana nowelizacja ufp w obszarze klasyfikacji budżetowej wprowadza przede wszystkim nowy układ grup wydatków budżetu państwa określonych w art. 124 ufp, który ma przyczynić się do lepszego – w stosunku do obecnego układu – prezentowania ekonomicznego charakteru ponoszonych wydatków.

Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów dotąd grupy wydatków budżetu państwa określone w art. 124 ust. 1 ufp były następujące:

1. Wydatki budżetu państwa dzielą się na następujące grupy wydatków:
1) dotacje i subwencje;
2) świadczenia na rzecz osób fizycznych;
3) wydatki bieżące jednostek budżetowych;
4) wydatki majątkowe;
5) wydatki na obsługę długu Skarbu Państwa;
6) wydatki na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, w tym wydatki budżetu środków europejskich;
7) środki własne Unii Europejskiej.

Natomiast od 14 kwietnia 2026 r. przepis ten określający grupy wydatków budżetu państwa brzmi następująco:

1. Wydatki budżetu państwa dzielą się na następujące grupy wydatków:
1) transfery bieżące;
2) świadczenia na rzecz osób fizycznych;
3) wydatki bieżące;
4) wydatki majątkowe;
5) transfery majątkowe.
2. W ramach grup, o których mowa w ust. 1, wyodrębnia się wydatki na realizację programów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2, nieujęte w budżecie środków europejskich.

Podział dotychczasowej grupy wydatków majątkowych

Przed 14 kwietnia br wydatki majątkowe były określone w art. 124 ust. 4 ufp następująco:
4. Wydatki majątkowe obejmują:
1) wydatki na zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;
2) wydatki inwestycyjne państwowych jednostek budżetowych oraz dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów inwestycji realizowanych przez inne jednostki.

Natomiast od 14 kwietnia br te wydatki majątkowe zostały uregulowane w art. 124 ust. 6 ufp następująco:
6. Wydatki majątkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 4, obejmują:
1) nakłady na niefinansowe aktywa trwałe (wydatki inwestycyjne), do których zalicza się wydatki na:
a) nabycie lub wytworzenie aktywów trwałych,
b) ulepszenie istniejących środków trwałych,
c) pierwsze wyposażenie obiektów budowlanych;
2) wydatki na zakup i objęcie akcji oraz wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego.

Ponadto w art. 124 ust. 7 ufp wydzielono transfery majątkowe:

7. Transfery majątkowe, o których mowa w ust. 1 pkt 5, obejmują przepływy finansowe niestanowiące zapłaty za dostarczone towary i usługi przekazywane innym podmiotom, w tym subwencje, dotacje oraz inne przepływy finansowe, które wywołują skutki ekonomiczne odpowiadające dotacjom i subwencjom, przeznaczone na finansowanie wydatków majątkowych.

Nowe rozporządzenie w sprawie klasyfikacji budżetowej

Na podstawie zmienionego upoważnienia w art. 39 ust. 4 ufp:

„4. Minister Finansów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, w tym paragrafy określające rodzaj wydatków zaliczanych do poszczególnych grup wydatków, o których mowa w art. 124 ust. 1, oraz paragrafy wydatków zaliczanych do wydatków bieżących i wydatków majątkowych, o których mowa w art. 236 ust. 1–4, uwzględniając potrzebę jednolitego klasyfikowania środków publicznych.

zostanie wydane nowe rozporządzenie, w którym:
- rezygnuje się z powiązania z PKD, (Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów: W wyniku wieloletnich zmian i ewolucji klasyfikacji budżetowej oraz obszarów objętych klasyfikacją PKD, dotychczasowe powiązania między nimi straciły swoje uzasadnienie i użyteczność.)
- wyraźnie przypisuje się paragrafy do grup wydatków,
- nowy układ paragrafowej części klasyfikacji oparty jest na założeniach segmentu ekonomicznego wypracowanego w ramach „Koncepcji nowego systemu klasyfikacyjnego”
przy zachowaniu obecnej struktury klasyfikacji - podział na: 3-cyfrowe działy, 5-cyfrowe rozdziały i 4-cyfrowe paragrafy

Projekt tego rozporządzenia został przygotowany w Ministerstwie Finansów pod koniec lutego 2026 r. i aktualnie trwają prace legislacyjne nad tym projektem (uzgodnienia międzyresortowe i opiniowanie).

Zmiany szczegółowych podziałek klasyfikacyjnych (paragrafów) i odpowiednia ich agregacja do grup określonych w ufp

Z uwagi na ww. zmiany odnośnie nowego układu grup wydatków budżetu państwa określonych w art. 124 ufp, konieczne są również zmiany szczegółowych podziałek klasyfikacyjnych (paragrafów) i odpowiednia ich agregacja do grup określonych w ustawie o finansach publicznych, co realizuje omawiany projekt rozporządzenia.

Zawarte w projekcie rozporządzenia zmiany opierają się przede wszystkim na założeniach segmentu ekonomicznego wypracowanego w „Koncepcji nowego systemu klasyfikacyjnego”, w związku z tym najistotniejsze zmiany są wprowadzane w części paragrafowej klasyfikacji. Ale zachowana ma byc obecna struktura klasyfikacji, tj. podział na dział, rozdział, paragraf.

Ważne

Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów, w projekcie rozporządzenia ujęto nowe kody operacji (tj. numery paragrafów) wchodzące w skład nowych grup wydatkowych określonych w art. 124 ufp oraz grup wydatkowych, o których mowa w art. 236 ufp. Struktura paragrafowa (trzycyfrowy kod paragrafu określający rodzaj wydatku (przedmiot) oraz czwarta cyfra określająca źródło lub przeznaczenie finansowania) pozostaje utrzymana. Ale jednocześnie uporządkowane zostaną treści ekonomiczne zgodnie z układem grup i podziałek ekonomicznych ujętych w „Koncepcji nowego systemu klasyfikacyjnego” (tj. poszczególnych tytułów dochodowo/wydatkowych), a także przy wykorzystaniu wniosków z przekazanych opinii nt. opublikowanej „Koncepcji nowego systemu klasyfikacyjnego” oraz doświadczeń wynikających ze stosowania dotychczasowej klasyfikacji.

Ministerstwo Finansów wskazuje, że zmiany w klasyfikacji paragrafowej obejmują jej uporządkowanie, utworzenie nowych podziałek klasyfikacyjnych wynikających z podziału lub agregacji treści ujętych w obecnych paragrafach. Zmiany mają też na celu m.in. zwiększenie na ile to możliwe uniwersalności podziałek klasyfikacyjnych oraz uproszczenie tytułów lub objaśnień paragrafów. Zmieniona klasyfikacja będzie - zdaniem resortu finansów - lepiej odpowiadać nie tylko na potrzeby budżetowe, ale także statystyczne. Celem zmiany jest zwiększenie przejrzystości informacji pozyskiwanych za pomocą klasyfikacji, a także zapewnienie większej spójności z systemami statystycznymi.

Zastosowana zostanie zasada „dwustronności” podziałek w odniesieniu do większości tytułów występujących zarówno po stronnie dochodów jak i wydatków, która obecnie funkcjonuje m.in. w obrębie grupy „dotacje i subwencje”. Analogiczną zasadę zastosowano w odniesieniu do paragrafów przychodów i rozchodów.

Ponadto, w rozporządzeniu wprowadzone będą zmiany w zakresie paragrafów dotyczących świadczeń oraz innych należności żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy. Zmiany zostały wprowadzone w następstwie pisma Najwyższej Izby Kontroli z 23 października 2024 r. Nr KBF. 410.7.1.2024-JC13 dotyczącego kontroli P/24/011 „Opracowanie ustawy budżetowej na rok 2024” oraz w wyniku, prac w zakresie przeglądu ww. świadczeń i należności w celu odpowiedniego ich klasyfikowania. W projekcie rozporządzenia ujęto zatem nowe paragrafy porządkujące należności dla grupy żołnierzy i funkcjonariuszy:
- paragraf „239 Wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń wypłacane żołnierzom zawodowym i funkcjonariuszom” i „240 Wydatki osobowe oraz pozostałe należności wypłacane żołnierzom niebędącym żołnierzami zawodowymi” obejmujące część tytułów objętych dotychczas paragrafem „307 Wydatki osobowe niezaliczone do uposażeń wypłacane żołnierzom i funkcjonariuszom”,
- paragraf „619 Pozostałe należności żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy o charakterze wynagrodzeniowym” obejmujący część tytułów objętych dotychczas paragrafami 307 i „418 Równoważniki pieniężne i ekwiwalenty dla żołnierzy i funkcjonariuszy oraz pozostałe należności”.

W związku z potrzebami analitycznymi oraz w celu lepszego odzwierciedlenia ekonomicznego charakteru poszczególnych dochodów, dokonany będzie:
• podział dotychczasowego paragrafu „001 Wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych” na dwa osobne paragrafy: „110 Podatek dochodowy od osób fizycznych pobierany według skali podatkowej oraz „111 Podatek dochodowy od osób fizycznych pobierany według 19% stawki podatku od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej”,
• podział dotychczasowego paragrafu „003 Wpływy ze zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych” na dwa osobne paragrafy: „113 Zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych opłacany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych” oraz „114 Pozostałe kategorie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych”.

Ministerstwo Finansów informuje także, że w odniesieniu do wydatków jednostek samorządu terytorialnego wprowadza się grupowania uwzględniające zmiany wprowadzane ustawą (zmiana w art. 236 ust. 1–4 ufp) i projektowanym rozporządzeniem. Paragrafy, które nie zostały przyporządkowane do grup wydatków jednostek samorządu terytorialnego (załącznik nr 2 do rozporządzenia) nie będą miały zastosowania do wydatków tych jednostek, analogicznie jak ma to miejsce w dotychczasowym rozporządzeniu.

W odniesieniu do paragrafów przychodów i rozchodów wprowadza się zmiany o charakterze doprecyzowującym, m.in. uszczegółowiono nazwy paragrafów dotyczących lokat (paragrafy 954 i 994).

Szczegółowa klasyfikacja wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego

Na podstawie art. 39 ust. 5 ufp, Minister Finansów może określić w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 39 ust. 4 ufp, klasyfikację wydatków o większej szczegółowości dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego, z uwzględnieniem specyfiki jednostek realizujących zadania z tego zakresu. W związku z tym w niniejszym projekcie rozporządzenia określa się także szczegółową klasyfikację wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa zewnętrznego (załącznik nr 4 do rozporządzenia) oraz szczegółową klasyfikację wydatków dla zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego (załącznik nr 5 do rozporządzenia).

Jak wyjaśnia Ministerstwo Finansów, załączniki te uwzględniają zmiany wprowadzone w części klasyfikacji dotyczącej paragrafów wydatków, a także zmiany o charakterze porządkującym i dostosowującym.

Zmiany prezentacji działów i rozdziałów klasyfikacji

W związku z likwidacją powiązania klasyfikacji z PKD zmianie ulegnie także prezentacja działów i rozdziałów klasyfikacji. Do działów klasyfikacji nie będą przypisywane symbole klas wg PKD w związku z tym określa się klasyfikację działów i rozdziałów w jednym załączniku nr 1 do rozporządzenia (dotychczas klasyfikacja działów wraz symbolami klas PKD oraz klasyfikacja rozdziałów były określone odrębnymi załącznikami).

W projekcie omawianego rozporządzenia wprowadzono również wynikające z bieżących potrzeb zmiany dotyczące rozdziałów, które obejmują:

1) dodanie rozdziału „10022 Świadczenia osłonowe”, w celu ujmowania świadczeń, o których mowa w ustawie z dnia 17 sierpnia 2023 r. o osłonach socjalnych dla pracowników sektora elektroenergetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 89) oraz w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1383, z późn. zm.),

2) dodanie w dziale „400 – Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz i wodę” rozdziału „40022 Odnawialne źródła energii”. Wyodrębnienie tych zadań w klasyfikacji ma na celu zwiększenie przejrzystości oraz ułatwienie monitorowania środków publicznych przeznaczanych na te zadania,

3) przeniesienie rozdziału „Działalność Centrum Informatyki Statystycznej” z działu „720 – Informatyka” do działu „750 – Administracja publiczna” (uchylenie rozdziału 72001 i utworzenie nowego rozdziału 75091) w związku ze zmianą zakresu zadań realizowanych przez tę jednostkę zgodnie z zarządzeniem nr 11 Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 26 listopada 2025 r. w sprawie połączenia jednostek budżetowych (Dz. Urz. GUS z 2025 r. poz. 54). Ze względu na rozszerzenie zakresu działalności Centrum Informatyki Statystycznej zasadne jest przeniesienie rozdziału obejmującego tę działalność do działu 750,

4) uchylenie rozdziału „75089 Działalność Instytutu Finansów” w związku z likwidacją Instytutu w sierpniu 2025 r.,

5) zmianę nazwy rozdziału „75076 Prezydencja Rzeczypospolitej Polskiej w Radzie Unii Europejskiej w 2025 roku” na „75076 Prezydencja Rzeczypospolitej Polskiej w Radzie Unii Europejskiej”, ponieważ pomimo zakończenia prezydencji Polski w Radzie UE pełnionej w 2025 r., funkcja taka sprawowana jest w systemie rotacyjnym kolejno przez wszystkie państwa członkowskie, a więc rozdział w nowym brzmieniu znajdzie zastosowanie przy kolejnym sprawowaniu takiej funkcji przez Polskę (bez konieczności tworzenia rozdziału przy każdym okresie prezydencji Polski w Radzie UE i jego uchylania po zakończeniu pełnienia tej funkcji),

6) dodanie rozdziału „75092 Spadki przypadające z mocy prawa gminie i Skarbowi Państwa” w celu wyodrębnienia dochodów i wydatków związanych z obligatoryjnym przejęciem na mocy prawa spadku przez gminę lub Skarb Państwa jako spadkobiercę ustawowego (np. wydatków związanych ze spłatą zobowiązań z tytułu długów spadkowych, kosztów postępowania spadkowego itp.),

7) uchylenie rozdziału „75111 Biuro Polityki Międzynarodowej” w celu dostosowania do potrzeb w zakresie organizacji pracy w Kancelarii Prezydenta RP – rozwiązanie to ma wpłynąć na sprawniejsze gospodarowanie środkami na wydatki budżetowe i zapewnić optymalizację procesów w ramach kontroli zarządczej. Tym samym całość wydatków organu pomocniczego Prezydenta Rzeczypospolitej, w tym wydatki związane z reprezentowaniem państwa w stosunkach międzynarodowych klasyfikowane będą w rozdziale „75101 Urzędy naczelnych organów władzy państwowej, kontroli i ochrony prawa”,

8) zastąpienie rozdziału „75630 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin” dwoma nowymi rozdziałami, tj. rozdziałem „75670 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie miedzi i srebra” oraz rozdziałem „75671 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie ropy naftowej lub gazu ziemnego”. Jest to zmiana porządkująca związana z usunięciem podziału tego podatku z paragrafów (dotychczasowe paragrafy „015 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie miedzi i srebra” i „022 Wpływy z podatku od wydobycia niektórych kopalin w zakresie ropy naftowej lub gazu ziemnego” zostały zastąpione jednym paragrafem „133 Podatek od wydobycia niektórych kopalin” obejmującym cały podatek od wydobycia niektórych kopalin) i ujęciem podziału na rodzaje kopalin w załączniku nr 1 do rozporządzenia . Przyjęte rozwiązanie jest spójne ze sposobem ujmowania innych tytułów podatkowych,

9) zmianę nazwy rozdziału 75701 na „75701 Obsługa zadłużenia, należności i innych operacji finansowych Skarbu Państwa na rynku zagranicznym” w celu ujednolicenia stosowanego nazewnictwa w tym zakresie,

10) dostosowanie terminologii dotyczącej zasobów własnych w rozliczeniach z budżetem Unii Europejskiej w nazwie rozdziału 75850, który otrzymuje brzmienie „75850 Rozliczenia z budżetem ogólnym Unii Europejskiej z tytułu zasobów własnych” dostosowane zmian wprowadzonych w ufp,

11) uchylenie niewykorzystywanych rozdziałów „75506 Wojskowe jednostki organizacyjne prokuratury”, „75821 Komisja Nadzoru Finansowego”, „80110 Gimnazja”, „80111 Gimnazja specjalne” oraz „80130 Szkoły zawodowe”,

12) dostosowanie do obowiązującego stanu prawnego objaśnień do rozdziału „71013 Prace geodezyjne i kartograficzne na potrzeby organów administracji geodezyjnej i kartograficznej”, „80150 Realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży w szkołach podstawowych” oraz nazwy rozdziału 80152 na „80152 Realizacja zadań wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży w liceach ogólnokształcących, technikach, szkołach policealnych, branżowych szkołach I i II stopnia oraz szkołach artystycznych” wraz z objaśnieniami.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że zmiany te wpisują się w istniejące struktury klasyfikacji. Zakres wprowadzanych zmian w ramach takiej samej struktury kodowania (numeracji i tytułów) będzie szerszy w porównaniu do przeprowadzanych w ostatnich latach zmian klasyfikacji, natomiast nie ulegnie zasadniczej zmianie sama struktura danych planistycznych i sprawozdawczych. W związku z tym ewentualne dostosowania systemów informatycznych nie powinny odbiegać od wprowadzanych dotąd w przypadku zmian dotychczasowej klasyfikacji (wynikających m.in. z przepisów prawa).

Ważne

Ministerstwo Finansów informuje, że wyżej wskazane zmiany przepisów rozporządzenia zostaną zastosowane po raz pierwszy do planowania budżetowego na 2027 rok. Dotychczasowe rozporządzenie w sprawie klasyfikacji (z 2 marca 2010 r. - Dz. U. z 2022 r. poz. 513, z późn. zm.) będzie miało zastosowanie do wykonywania budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego na 2026 r.

Nowe rozporządzenie wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Stosowanie przepisów rozporządzenia (podziałek klasyfikacyjnych) odnosi się wyłącznie do podmiotów z sektora publicznego, m.in. do organów administracji publicznej, w tym jednostek samorządu terytorialnego. Jak najszybsze wejście w życie rozporządzenia jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego procesu planowania budżetowego na rok 2027. Wydanie rozporządzenia w sprawie klasyfikacji będzie się także wiązało z koniecznością wprowadzenia zmian w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 13 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu oraz trybu i terminów opracowania materiałów do projektu ustawy budżetowej (Dz. U. poz. 984, z późn. zm.), w którym znajdują się odwołania do klasyfikacji budżetowej.

Zmiany w zarządzaniu budżetem państwa (środkami publicznymi)

Pakiet zmian w zakresie zarządzania budżetem państwa, zawiera m.in.:
1) usprawnienie procesów związanych z opracowaniem projektów planów/planów finansowych oraz harmonogramu dochodów i wydatków,
2) umożliwienie wojewodom dokonywania przeniesień wydatków w zakresie dotyczącym realizacji zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych innymi ustawami jednostkom samorządu terytorialnego,
3) przepisy uelastyczniające dokonywanie wydatków majątkowych przez dysponentów; Możliwe będzie dokonywanie przesunięć wydatków o charakterze inwestycyjnym bez zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych do kwoty 500 tys. zł (wcześniej była to kwota 100 tys. zł);
4) udoskonalenie warstwy prezentacyjnej budżetu,
5) zwiększenie przejrzystości procesu planowania inwestycji publicznych,
6) poprawa jakości przygotowania i zbierania danych na temat nowych inwestycji,
7) zwiększenie efektywności i gospodarności wydatkowania środków publicznych.

Celem tych zmian jest wprowadzenie powszechnego obowiązku dotyczącego stosowania znormalizowanych procedur oceny i wyboru inwestycji oraz umożliwienie dostępu do danych na ich temat. Wyjątki od przewidzianych w tym zakresie reguł mają charakter ściśle określony i nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że nowe przepisy wzmocnią kontrolę parlamentarną i społeczną nad finansami publicznymi, w tym:
- w uzasadnieniu do ustawy budżetowej publikowane będą obligatoryjnie plany finansowe funduszy zarządzanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK);
- z ustawy budżetowej będzie jasno wynikać, ile środków znajduje się w dyspozycji poszczególnych ministrów.

Zmiany w zarządzaniu inwestycjami publicznymi

Nowe przepisy (art. 133aa-ac ufp) wprowadzają obowiązek:
- dokonywania ocen inwestycji publicznych, których szacunkowy łączny koszt wynosi co najmniej 10 mln zł,
- publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej oceny inwestycji, której szacunkowy łączny koszt przekracza 500 mln zł,
- publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o realizowanych inwestycjach publicznych, których wartość kosztorysowa przekracza 100 mln zł.

Te progi odnoszą się zawsze do całkowitej (szacunkowej lub kosztorysowej) wartości danej inwestycji finansowanej lub dofinansowanej w określonym udziale z wydatków budżetu państwa, państwowych funduszy celowych, funduszy BGK czy skarbowych papierów wartościowych (SPW).

Nowy przepis (art. 133aa ufp) określa, że przed podjęciem decyzji o realizacji inwestycji, której szacunkowy łączny koszt wynosi co najmniej 10 mln zł, finansowanej lub dofinansowanej w łącznej kwocie stanowiącej minimum 50% szacunkowego łącznego kosztu inwestycji:

- wydatków budżetu państwa, państwowych funduszy celowych, funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych Bankowi Gospodarstwa Krajowego na podstawie odrębnych ustaw,

- z wykorzystaniem skarbowych papierów wartościowych otrzymanych nieodpłatnie na podstawie przepisów odrębnych,

podmiot, który zamierza ją realizować, sporządza ocenę w zakresie zgodności wydatkowania tych środków z zasadami celowego i oszczędnego dokonywania wydatków publicznych określonymi w art. 44 ust. 3 pkt 1 ufp.

Naczelne zasady dokonywania wydatków publicznych wynikają z art. 44 ustawy o finansach publicznych:

• celowo i oszczędnie,

• uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

• optymalny dobór najlepszych metod i środków, do osiągnięcia danego celu.

Ogólne kryteria oceny inwestycji ze środków publicznych wynikające z ufp są następujące:

• zgodność z celami wynikającymi odpowiednio ze strategii rozwoju lub politykami społecznymi lub gospodarczymi państwa,

• celowość objęcia inwestycji finansowaniem lub dofinansowaniem ze środków publicznych,

• ocena finansowa inwestycji, w tym przewidywanych kosztów jej utrzymania,

• efektywność inwestycji,

• możliwość wykorzystania alternatywnych źródeł finansowania lub dofinansowania inwestycji.

Na podstawie nowego art. 133ab ufp, jeżeli szacunkowy łączny koszt inwestycji, o której mowa w art. 133aa ust. 1, przekracza 500 mln zł, podmiot, o którym mowa w art. 133aa ust. 4 (udzielający finansowania lub dofinansowania inwestycji), ma obowiązek opublikować ocenę inwestycji w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu go obsługującego.

Na podstawie nowego art. 133ac ufp, gdy wartość kosztorysowa inwestycji, o której mowa w art. 133aa ust. 1, w odniesieniu do której podjęto decyzję o realizacji, przekracza kwotę 100 000 tys. zł, właściwy dysponent części budżetowej będący ministrem, kierownikiem urzędu centralnego lub wojewodą corocznie sporządza informację o inwestycji.

Za publikację informacji o realizowanych inwestycjach jest odpowiedzialny ten dysponent części budżetowej, który kieruje działem administracji rządowej, w ramach którego realizowana jest dana inwestycja.

Zmiany w ufp 2026-2027 - inwestycje ze środków publicznych

Ministerstwo Finansów

Ponadto nowe przepisy usprawniają i doprecyzowują niektóre kwestie dotyczące budżetów JST.

Podstawa prawna: Ustawa z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 426)

Źródło: Projekt rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie szczegółowej klasyfikacji

Prawo
Dziura budżetowa rośnie. Deficyt państwa sięgnął już ponad 89 mld
20 maja 2026

Ministerstwo Finansów pokazało najnowsze dane o stanie budżetu. Deficyt po kwietniu wyniósł już 89,29 mld zł, czyli niemal jedną trzecią całorocznego planu. Resort wskazuje jednak na rosnące wpływy z VAT i CIT oraz wyższe dochody samorządów z PIT.

Adwokat dla rodziny – Interdyscyplinarne ujęcie dobra dziecka
20 maja 2026

Sekcja Prawa Rodzinnego oraz Sekcja Praw Dziecka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie, we współpracy z Wydziałem Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, zapraszają do udziału w konferencji „ADWOKAT DLA RODZINY – Interdyscyplinarne ujęcie dobra dziecka”, która odbędzie się 22 maja 2026 r. w Auli Starego BUW Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie.

Tak działa oszustwo na pomyłkowy przelew BLIK. Bank radzi jak nie dać się nabrać złodziejowi
20 maja 2026

VeloBank S.A. przestrzega, że pojawił się nowy typ oszustwa bankowego, który wykorzystuje przelew BLIK i przypadkowe osoby jako nieświadomych pośredników w oszustwie. Na czym polega to oszustwo i jak nie dać się nabrać cyberprzestępcy?

Poradnik bezpieczeństwa dla dzieci i młodzieży. Ma przygotować najmłodszych na sytuacje zagrożenia
20 maja 2026

Ministerstwo Edukacji Narodowej finalizuje prace nad specjalną wersją „Poradnika bezpieczeństwa” skierowaną do uczniów szkół podstawowych. Poradnik ma tłumaczyć zasady bezpieczeństwa w sposób dostosowany do wieku odbiorców, z naciskiem na praktyczne wskazówki i zrozumiałe procedury działania.

MRiT przypomina: zmiany w rozporządzeniu o projekcie budowlanym – budowle ochronne i dokładność miar, część obowiązuje już teraz
20 maja 2026

MRiT przypomina: od 19 maja 2026 (a część później) są zmienione przepisy dotyczące projektów budowlanych. Najważniejsze zmiany: wymiary na rysunkach z dokładnością do 0,01 m, obowiązek uwzględnienia warunków ochrony ludności (budowle ochronne, miejsca doraźnego schronienia) oraz dokładniejszy opis dostępności dla osób niepełnosprawnych. Sprawdź, czy Twój projekt musi spełniać nowe wymagania.

Polskie rolnictwo potrzebuje prawdziwych ustaw, a nie ustawek - podkreśla Minister Rolnictwa, a raport: Kondycja finansowa polskich rolników 2026 - budzi wielki niepokój
20 maja 2026

Polskie rolnictwo potrzebuje prawdziwych ustaw, a nie ustawek - podkreśla Minister Rolnictwa, a raport: "Kondycja finansowa polskich rolników. 2026" przynosi niepokojące odkrycia dotyczące sytuacji finansowej rodzin zajmujących się uprawą ziemi i hodowlą zwierząt. Dane zgromadzone w badaniu rysują obraz sektora rolniczego, który nie tyle prosperuje, ile nieustannie balansuje na granicy przetrwania. Co dalej z polską wsią, polskimi rolnikami i polskimi rodzinami żyjącymi na wsi?

Ceny paliw w czwartek 21 maja. Ile kierowcy zapłacą jutro na stacjach benzynowych?
20 maja 2026

Minister energii wydał kolejne obwieszczenie, w którym określił ceny benzyny i oleju napędowego na czwartek. Sprawdzamy, ile maksymalnie kierowcy zapłacą za paliwo na stacjach benzynowych w dniu 21 maja.

Wyższe koszty uzyskania prawa jazdy. Wzrosną opłaty za badania psychologiczne
20 maja 2026

Wkrótce wzrośnie opłata za badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, które jest wymagane do m.in. do uzyskania przy niektórych kategorii prawa jazdy. Podwyżka jest uzasadniana coraz wyższymi rzeczywistymi kosztami przeprowadzania badania.

ZUS: każdy rok pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego to o 8-12% większa kwota emerytury. Masz ponad 50 lat? Sprawdź jaką emeryturę możesz dostać
20 maja 2026

ZUS radzi, by zanim złoży się wniosek emerytalny - sprawdzić prognozowaną wysokość emerytury. To ważne, by decyzję o zakończeniu aktywności zawodowej podejmować świadomie. Jeżeli prognozowana emerytura jest dla nas za mała trzeba wiedzieć, że osiągnięcie wieku emerytalnego wcale nie oznacza rezygnacji z pracy. A - jak wyjaśnia ZUS - dłuższa praca się opłaca, bo każdy rok aktywności zawodowej po osiągnięciu wieku emerytalnego to wzrost świadczenia o 8-12 proc.

Zapadła decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji: czy będzie dodatkowy długi weekend majowy w 2026 r., tj. wolne od pracy 23, 24 i 25 maja?
20 maja 2026

Dodatkowy dzień wolny od pracy nie tylko za święto przypadające w sobotę, ale również w niedzielę, czyli tak jak będzie to miało miejsce w tegoroczne Zielone Świątki – to postulat petycji zbiorowej, autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, która została złożona do Sejmu. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 25 maja 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za pierwszy dzień Zielonych Świątek wypadający w niedzielę (tym samym sprawiając, że będzie można cieszyć się jeszcze jednym, długim weekendem majowym)? W dniu 13 maja 2026 r. zapadła w tej sprawie decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji.

pokaż więcej
Proszę czekać...