22 kwietnia obchodzony jest Dzień Ziemi. To nam przypomina o wpływie opakowań na środowisko i rosnącym znaczeniu recyklingu. Eksperci podkreślają, że jednym z kluczowych wyzwań pozostaje dziś nie tylko to, co kupujemy, ale również to, w co produkty są pakowane.
- Recykling nie nadąża za produkcją
- Recykling to za mało
- Wszystkie opakowania mają nadawać się do recyklingu
Recykling nie nadąża za produkcją
Chociaż poziom recyklingu w Europie stopniowo rośnie, skala odpadów pozostaje wysoka. Najnowsze dostępne dane pokazują, że przeciętny mieszkaniec Unii Europejskiej wygenerował 35,3 kg plastikowych odpadów opakowaniowych, z czego około 14,8 kg poddano recyklingowi. To pokazuje, że rozwój systemów odzysku nie nadąża za skalą produkcji i konsumpcji.
Komisja Europejska wskazuje, że opakowania odpowiadają za około 40 proc. zużycia plastiku w UE i znaczną część odpadów trafiających do środowiska. Odpowiedzią są nowe regulacje oraz rozwiązania krajowe, takie jak system kaucyjny w Polsce. Obejmuje on m.in. butelki plastikowe, puszki oraz szklane butelki wielokrotnego użytku, który ma zwiększyć poziom ich zbiórki i ponownego wykorzystania.
Recykling to za mało
Eksperci podkreślają, że przyszłość gospodarki odpadami nie może opierać się wyłącznie na recyklingu. Zdaniem Bartosza Malowańca, członka Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Zero Waste kluczowe jest zapobieganie powstawaniu odpadów i projektowanie produktów z myślą o ich ponownym użyciu. System kaucyjny może być impulsem do tej zmiany, bo rozwija infrastrukturę zwrotu i oswaja konsumentów z ideą ponownego obiegu opakowań.
Coraz częściej opakowanie zaczyna traktować się jako element odpowiedzialności środowiskowej. Przykładem jest Biowen – polska marka, która rozwija produkty w duchu less waste, wykorzystując m.in. opakowania szklane i ograniczając zbędne elementy. Według Izabeli Wojciuk, współzałożycielki marki, należy stawiać na rozwiązania, które ograniczają ilość odpadów i wpisują się w bardziej świadome podejście do konsumpcji.
Wszystkie opakowania mają nadawać się do recyklingu
Realna zmiana zaczyna się od codziennych wyborów – zarówno po stronie konsumentów, jak i firm. Opakowanie przestaje być dodatkiem, a staje się jednym z kluczowych elementów świadomej konsumpcji. Decyzje dotyczące opakowań będą miały coraz większe znaczenie nie tylko dla środowiska, ale również dla funkcjonowania całego rynku.
W Polsce zbiega się to z debatą wokół systemu kaucyjnego i wpływu opakowań na środowisko. Unia Europejska zakłada, że do 2030 roku wszystkie opakowania wprowadzane na rynek będą nadawały się do recyklingu w sposób opłacalny ekonomicznie. Czy to wystarczy? Według prognoz OECD ilość odpadów z plastiku na świecie może wzrosnąć z 353 mln ton w 2019 roku do nawet około 1 miliarda ton w 2060 roku, jeśli nie zostaną wprowadzone głębokie zmiany systemowe.