Aby mieć prawo do świadczeń z Narodowego Funduszu Zdrowia, trzeba opłacać ubezpieczenie zdrowotne. Niektórzy muszą robić do obowiązkowo, a inni mogą podjąć taką decyzję dobrowolnie. Są jednak przypadki, w których trzeba pamiętać, że leczenie na koszt NFZ się kończy.
Prawo do świadczeń z NFZ
Choć jakość, a przede wszystkim dostępność usług finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia pozostawia wiele do życzenia, a niemal każdy znalazł się kiedyś w sytuacji, w której on lub jego najbliżsi potrzebowali nagłej pomocy medycznej i musieli skorzystać z niej na rynku usług prywatnych, to jednak nadal objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym uprawniającym do opieki medycznej w ramach NFZ jest dla każdego dorosłego priorytetem. W zależności od okoliczności ubezpieczenie to może mieć charakter obowiązkowy albo dobrowolny. Przypomnijmy, że prawo do świadczeń opieki zdrowotnej przysługuje temu, kto:
1) jest objęty obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz:
a) ma obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej (UE) albo Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) i mieszka w jednym z tych państw członkowskich,
b) nie ma obywatelstwa państwa członkowskiego UE lub EFTA, albo Konfederacji Szwajcarskiej, a w Polsce przebywa na podstawie:
- wizy w celu wykonywania pracy,
- zezwolenia na pobyt czasowy (oprócz zezwolenia na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach),
- zezwolenia na pobyt stały,
- zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE,
- zgody na pobyt ze względów humanitarnych,
- zgody na pobyt tolerowany,
c) ma w Polsce status uchodźcy lub ochronę uzupełniającą albo korzysta z ochrony czasowej na jej terytorium,
d) nie ma obywatelstwa państwa członkowskiego UE albo EFTA, ale legalnie mieszka w innym niż Polska państwie członkowskim,
2) ma obywatelstwo państwa członkowskiego UE lub EFTA i nie mieszka w jednym z tych państw członkowskich, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce i jest objęty:
a) ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi,
b) ubezpieczeniem społecznym rolników.
Koniec leczenia na NFZ już po 30 dniach
Aby zweryfikować czy dana osoba jest objęta aktualnym ubezpieczeniem zdrowotnym, trzeba sprawdzić jej dane w Systemie Elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorców (EWUŚ). Dane w nim są akutalizowane na podstawie informacji przekazywanych przez ZUS oraz KRUS. Każdy może zrobić to w rejestracji placówki medycznej podając swój numer PESEL i okazując dokument tożsamości.
Warto pamiętać, że prawo do korzystania ze świadczeń z publicznej opieki zdrowotnej finansowanej przez NFZ co do zasady wygasa po 30 dniach od momentu ustania tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego. Chodzi o takie przypadki jak zakończeniu stosunku pracy, zakończenie lub zawieszenie działalności gospodarczej czy też korzystanie z urlopu bezpłatnego.
Wyjątki obejmują osoby, które ukończyły szkołę ponadpodstawową lub zostały skreślone z listy uczniów. W takich przypadkach prawo do świadczeń jest zachowane jeszcze przez 6 miesięcy od zakończenia nauki. Z kolei w przypadku absolwentów szkół wyższych, studentów lub doktorantów okres ten wynosi 4 miesiące od ukończenia edukacji lub skreślenia z listy. Osoby, których prawo do renty socjalnej zostało czasowo zawieszone na zasadach określonych w przepisach, mogą korzystać ze świadczeń jeszcze przez 90 dni od ustania ubezpieczenia w NFZ.
Jak z tego wynika, w najbardziej typowych przypadkach związanych z aktywnością zawodową, czyli w przypadku utraty pracy czy zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej, prawo do świadczeń z NFZ wygasa już po 30 dniach i po tym czasie pacjent musi liczyć się z tym, że będzie musiał z własnej kieszeni pokrywać jego koszt.