Czy rodziny wielodzietne zyskają więcej praw? Nowe propozycje wymagają analiz

• Nowe wsparcie dla rodzin 5+? W Sejmie rozpoczęła się dyskusja
• Świadczenie 800 plus na dłużej i nie tylko. Liczne pomysły dla wielodzietnych rodzin
• Czy jest szansa na wprowadzenie zmian? Z pewnością to początek ważnej dyskusji

Nowe wsparcie dla rodzin 5+? W Sejmie rozpoczęła się dyskusja

Propozycja nowych świadczeń dla rodzin wielodzietnych była przedmiotem dyskusji Parlamentarnego Zespołu ds. Dużych Rodzin. W spotkaniu, które odbyło się w Sejmie 16 kwietnia 2026 r. uczestniczył m.in. Związek Dużych Rodzin Trzy Plus, który jest pomysłodawcą projektu oraz przedstawiciele resortu rodziny.

Pomysłodawcy projektu zwracają uwagę na szczególną sytuację rodzin wysoko wielodzietnych. To właśnie rodziny z pięciorgiem i więcej dzieci najczęściej borykają się z różnego rodzaju problemami. Są to m.in. trudności mieszkaniowe, edukacyjne, finansowe czy transportowe. Z drugiej strony rodziny wysoko wielodzietne są istotne z punktu widzenia demografii. Jak podkreśla organizacja, zarówno liczba dzieci, jak i kształt ewentualnych nowych przepisów podlega modyfikacji. Są to bowiem dopiero wstępne propozycje.

Zdaniem Joanna Krupskiej, Przewodniczącej Rady Krajowej ZDR, wprowadzenie zmian niwelujących wiele barier w życiu rodzin wysoko wielodzietnych może być dla całego społeczeństwa sygnałem afirmującym i doceniającym duże rodziny. Problemem do rozwiązania pozostaje zaś określenie, które z rodzin wielodzietnych powinny zostać objęte zmianami. Trudności sprawia też określenie tego ile jest w Polsce rodzin wysoko wielodzietnych. Stowarzyszenie szacuje tę liczbę na ok. 200 000.

„Wprowadzenie takiej ustawy ze względu na to, że jest to mało liczna kategoria nie będzie bardzo istotnym obciążeniem dla budżetu państwa” – argumentowała Joanna Krupska.

Świadczenie 800 plus na dłużej i nie tylko. Liczne pomysły dla wielodzietnych rodzin

Jakie są to założenia? Przede wszystkim związek proponuje przedłużenie do 24 roku życia świadczenia 800 plus dla uczących się dzieci. Zdaniem pomysłodawców najbardziej pożądanym rozwiązaniem byłoby też wprowadzenie możliwości dokonywania rozliczeń podatkowych według tzw. modelu francuskiego. Podatek przy takim założeniu oblicza się dla gospodarstwa domowego z uwzględnieniem sytuacji rodzinnej. Jak jednak zaznacza ZDR, pojawienie się takiej zmiany w podatkach wydaje się być mało prawdopodobne. Z tego względu na początek warto pochylić się nad innymi rozwiązaniami. Stowarzyszenie proponuje zatem dokonanie zmian w uldze dla rodzin 4+ tak, by obejmowała ona również sytuację, gdy jedno z rodziców w rodzinie wysoko wielodzietnej nie pracuje zawodowo. Kolejna propozycja to możliwość wspólnego rozliczania się rodziców i dwójki dzieci.

Stowarzyszenie postuluje zrównanie wysokości świadczenia „Aktywnie w domu” (500 zł) ze świadczeniem „Aktywni rodzice w pracy” (1500 zł). Korekta tego rozwiązania mogłaby być bezkosztowa poprzez ujednolicenie kwot wszystkich świadczeń (np. do 1000 zł).

Ważny punkt proponowanych regulacji stanowi również bon mieszkaniowy w wysokości 50 000 zł na każde dziecko pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym do czasu ukończenia edukacji. Bon mógłby być przeznaczony na zakup własnego mieszkania, wkład własny do kredytu, ratę kredytu, zakup działki budowlanej, remont domu lub mieszkania, budowę czy rozbudowę domu.

Inne propozycje to:

• ograniczenie wysokości opłat uzależnionych od liczy osób z gospodarstwie domowym np. opłaty za wywóz odpadów,

• wprowadzanie preferencyjnych stawek opłat za media w gospodarstwie domowym;

• preferencyjny dostęp do najmu mieszkania z zasobu komunalnego;

• wsparcie w zakupie samochodu z większą liczbą miejsc;

• dla rodzin z ośmiorgiem i więcej dzieci dopłata do prawa jazdy na autobus;

• bezpłatny wstęp dla dzieci do publicznych instytucji kultury i obiektów sportowych;

• bezpłatny transport dla dzieci uczących się;

• preferencyjny dostęp do państwowej służby zdrowia.

„Skutkiem byłoby wsparcie 200 000 rodzin wychowujących kilkaset tysięcy dzieci, w tym zmiana ich wizerunku” – zapewniała Joanna Krupska.

Czy jest szansa na wprowadzenie zmian? Z pewnością to początek ważnej dyskusji

Z kolei Andrzej Gut-Mostowy, Przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Dużych Rodzin przekonywał, że rozpoczęcie dyskusji jest zasadne, ponieważ rodziny wysoko wielodzietne w polskim systemie świadczeń społecznych wydają się być niedostrzegane.

Dorota Gierej, Zastępca Dyrektora w Departamencie Demografii w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowała, iż przekazane propozycje będą przedmiotem dalszych analiz.

„Nie ulega wątpliwości, że sytuacja rodzin wielodzietnych uległa na przestrzeni blisko 10 lat znacznej poprawie. Mówią o tym wskaźniki ubóstwa skrajnego, gdzie rodziny wielodzietne najbardziej doświadczyły poprawy od strony finansowej” – mówiła Dorota Gierej. I dodała, iż z punktu widzenia demograficznego dzieci są naszym dobrem narodowym. Zdaniem ekspertki, na demografię trzeba patrzeć całościowo. „Demografia to nie tylko obszar wsparcia rodzin z dziećmi, ale wszystko, co jest związane z funkcjonowaniem rodzin z dziećmi, czyli obszar zdrowia i docelowo oczywiście system emerytalny” – mówiła Dorota Gierej.

Trzeba podkreślić, iż analizy dotyczące wprowadzenia nowych ulg dla rodzin wysoko wielodzietnych są dopiero na wstępnym etapie Ministerstwo rodziny nie zajęło w tej sprawie oficjalnego stanowiska. Biorąc pod uwagę szeroki zakres proponowanych zmian, potrzebne będą też stanowiska innych resortów, w tym Ministerstwa Finansów.