Rynek pracy żyje zmianami na gruncie prawa pracy, które dopiero mają nadejść. Warto jednak pamiętać również o tych, które choć obowiązują już od pewnego czasu, wciąż przysparzają pracodawcom trudności.
- Umacnianie pozycji pracownika
- Wymiar urlopu i okres wypowiedzenia mają związek ze stażem pracy
- Trzeba sprawdzić wymiary urlopów i okresy wypowiedzenia i zrobić aktualizację
Umacnianie pozycji pracownika
W ostatnich latach na gruncie prawa pracy kolejno zachodzą zmiany, których celem jest poprawa bezpieczeństwa pracowników i umocnienie ich pozycji. Toczą się prace nad wdrożeniem do polskiego systemu prawnego rozwiązań wynikających z dyrektywy o równości i przejrzystości płac, zmianami dotyczącymi mobbingu czy minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dopiero co wprowadzono zmiany będące częścią dużej reformy Państwowej Inspekcji Pracy, a do pracowników zatrudnionych u pracodawców z sektora prywatnego zaczęto stosować znowelizowane regulacje dotyczące pracowniczego stażu pracy. Dziś nikt już nie poświęca nadmierne uwagi temu, co zmieniło się na gruncie prawa pracy w 2023 roku, choć warto pamiętać, że tak naprawdę zmiany te były początkiem całego toczącego się procesu umacniania pozycji pracownika. To wówczas zmodyfikowano obowiązek informacyjny obciążający pracodawców, a prawo pracowników do informacji zostało rozszerzone. Od czasu tych zmian objęto nim nie tylko konieczność przekazania pracownikowi informacji o warunkach zatrudnienia, ale również zaktualizowania jej, jeśli objęte nią informacje ulegną zmianie. Katalog informacji, które pracodawca jest zobowiązany przekazać pracownikowi w postaci papierowej lub elektronicznej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia dopuszczenia pracownika do pracy, rozrósł się do 13 pozycji. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują wymiar urlopu wypoczynkowego oraz długość okresu wypowiedzenia. Po pierwsze dlatego, że to one w trakcie zatrudnienia ulegają najczęściej zmianom, a po drugie dlatego, że to teraz, po wejściu w życie nowych regulacji dotyczących stażu pracy, ulegają zmianom częściej niż zazwyczaj.
Wymiar urlopu i okres wypowiedzenia mają związek ze stażem pracy
Zgodnie z obowiązującymi przepisami wymiar urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi wynosi:
- 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
- 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat
Nie chodzi w tym wypadku o okres zatrudnienia u danego pracodawcy, a o ogólny okres zatrudnienia, do którego dolicza się także wskazane przez ustawodawcę okresy nauki.
Jeśli zaś chodzi o okres wypowiedzenia umowy o pracę, to w przypadku umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony i umowy o pracę zawartej na czas określony jest on uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Trzeba sprawdzić wymiary urlopów i okresy wypowiedzenia i zrobić aktualizację
W obu przypadkach uzupełnienie przez pracownika stażu pracy o dodatkowe okresy aktywności zawodowej może mieć znaczenie, choć w przypadku okresu wypowiedzenia uzależnionego do zakładowego stażu pracy jedynie wówczas, gdy dodatkowe okresy aktywności zawodowej podlegające zaliczeniu do stażu dotyczyły współpracy z danym pracodawcą, czyli np. gdy zawarcie umowy o pracę było poprzedzone współpracą w ramach umowy zlecenia czy B2B. Oznacza to, że na podstawie art. 29 § 33 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy pracodawca ma obowiązek poinformować pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej o zmianie warunków zatrudnienia niezwłocznie, nie później jednak niż w dniu, w którym taka zmiana ma zastosowanie do pracownika.
Jakie informacje pracodawca przekazuje pracownikowi w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy?
Pracodawca przekazuje pracownikowi w postaci papierowej lub elektronicznej katalog informacji o warunkach zatrudnienia, który w 2023 roku „rozrósł się do 13 pozycji”. Wśród nich są wymiar urlopu wypoczynkowego oraz długość okresu wypowiedzenia.
Jaki wymiar ma urlop wypoczynkowy przysługujący pracownikowi w roku kalendarzowym?
Wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat, oraz 26 dni, jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
Jakie okresy wypowiedzenia dotyczą umowy o pracę na czas określony i nieokreślony?
Okres wypowiedzenia wynosi 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy; 1 miesiąc, jeżeli był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy; 3 miesiące, jeżeli był zatrudniony co najmniej 3 lata.
Kiedy pracodawca informuje pracownika o zmianie warunków zatrudnienia?
Na podstawie art. 29 § 3[3] Kodeksu pracy pracodawca informuje pracownika w postaci papierowej lub elektronicznej o zmianie warunków zatrudnienia niezwłocznie, nie później jednak niż w dniu, w którym taka zmiana ma zastosowanie do pracownika.
art. 29 § 33, art. 3021 i art. 3022 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277)