Weszła w życie ustawa z dnia 15 maja 2026 roku o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac – ogólnoeuropejskiej bazie danych daktyloskopijnych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz cudzoziemców zatrzymanych w związku z nielegalnym przekroczeniem zewnętrznych granic Unii Europejskiej.
Ustawa o udziale Polski w systemie Eurodac służy implementacji do polskiego prawa aktów prawnych Unii Europejskiej – Rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) – przede wszystkim 2024/1358 z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania danych biometrycznych - oraz dyrektywy Rady.
Co to są dane daktyloskopijne?
Danymi daktyloskopijnymi są określone informacje biometryczne - o układzie linii papilarnych na opuszkach palców i wewnętrznych stronach dłoni. Linie papilarne to unikalny układ bruzd i listewek skórnych na opuszkach palców, dłoniach i stopach. Daktyloskopia – z języka greckiego daktylos – palec i skopein – oglądać – bazuje na trzech podstawowych zasadach (tzw. 3 x N) – niepowtarzalności, niezmienności oraz nieusuwalności.
Cel systemu Eurodac
System Eurodac pierwotnie został ustanowiony aby ułatwić stosowanie tzw. Konwencji dublińskiej z 1990 r. wyznaczającej państwo odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w jednym z Państw Członkowskich Wspólnot Europejskich. Założeniem stworzenia systemu Eurodac są kwestie związane ze sprawami azylu, migracji oraz przyznawania ochrony międzynarodowej cudzoziemcom poszukującym jej na terytorium Unii Europejskiej. Niezbędne jest, aby każde państwo członkowskie miało możliwość sprawdzenia, czy obywatel państwa trzeciego lub bezpaństwowiec, uznani za przebywających nielegalnie na jego terytorium, wystąpili o udzielenie ochrony międzynarodowej w innym państwie członkowskim.
System Eurodac może być dodatkowo stosowany w celu zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego, jeśli zachodzi uzasadnione podejrzenie, że sprawca przestępstwa terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa wystąpił o udzielenie ochrony międzynarodowej. Należy podkreślić, że funkcjonalność ta ma charakter dodatkowy, najważniejsze są kwestie związane z azylem i migracją, przesiedleniami i przyjmowaniem ze względów humanitarnych oraz udzielaniem ochrony międzynarodowej.