Poszkodowanie wynika z Wytycznych wysłanych do wszystkich WZON w grudniu 2024 r. - nakazują obniżenie wysokości świadczenia wspierającego dla osób niepełnosprawnych w wieku 75+. Jak się to odbywa? Przy obliczaniu punktów niesamodzielności w wybranych kategoriach osoba w wieku 75+ ma górny limit punktów, co zaniża ogólną punktację. Dlaczego tak? Autorzy Wytycznych przyjęli, że każda osoba w tym wieku ma elementy niesamodzielności niezależne od niepełnosprawności, a pieniądze należą się tylko za niepełnosprawność. Czegoś takiego ustawa na podstawie, której wydano Wytyczne, nie przewiduje. Nie ma podstawy prawnej do tego typu postępowania wobec osób w wieku 75+. Pomimo to w tej sprawie mamy ciszę. Osobom niepełnosprawnym nie udało się przebić do opinii publicznej z tą sprawą. Jedyną znaną mi instytucją, która podniosła kwestię legalności Wytycznych jest Rzecznik Praw Obywatelskich. I posłowie składający w tej sprawie interpelacje.
- Progi punktowe i kwotowe w świadczeniu wspierającym
- Jak Wytyczne powodują stratę 1128 zł miesięcznie u osoby niepełnosprawnej?
- Ile tracą niepełnosprawni przy zejściu z kolejnych progów punktowych w dół"?
- Wszystko to dzięki Wytycznym z grudnia 2024 r. - wciąż są stosowane przez WZON
- Wytyczne dla WZON. Obniżają świadczenia. Nawet o 11,7 punktu. I zamiast świadczenia wspierającego 1504 zł (82 punkty) wypłata 1128 zł (75 punkty)
- Co mówią "Wytyczne" z grudnia 2024 r. (w wersji otrzymanej przez Infor.pl) o obniżaniu punktów przy świadczeniu wspierającym dla osób niepełnosprawnych 75+
Wytyczne zabierają tylko kilka punktów niepełnosprawnym, ale powoduje to duże straty pieniędzy (albo pozbawienie świadczenia). Strata może wynieść nawet 1128 zł miesięcznie.
Treść wytycznych publikujemy na końcu artykułu. Zalecenie "cięcia" punktów jest na ostatniej stronie opublikowanego PDF-a.
W efekcie zmian pozaustawowych od grudnia 2024 r. osoby niepełnosprawne spadają o jeden próg niżej w świadczeniu wspierającym:
Progi punktowe i kwotowe w świadczeniu wspierającym
Punkty | Świadczenie wspierające |
95–100 | 4 134 zł |
90–94 | 3 383 zł |
85–89 | 2 255 zł |
80–84 | 1 504 zł |
75–79 | 1 128 zł |
70–74 | 752 zł |
Jak Wytyczne powodują stratę 1128 zł miesięcznie u osoby niepełnosprawnej?
Niepełnosprawny ma 87 punktów. Daje mu to 2.255 zł (miesięcznie) świadczenia wspierającego. Na tyle przepisy "wyceniają" jego niesamodzielność. Jeżeli jednak jest to osoba niepełnosprawna w wieku 75+, to następuje obniżenie punktów - z 87 (poziom ustawowy) do np. 82 (poziom ustawowy obniżony nielegalnie przez Wytyczne). Te 5 punktów oznacza stratę 1128 zł miesięcznie. To rocznie 13 536 zł.
To są poważne kwoty dla każdej osoby, a nie tylko osoby niepełnosprawnej.
Ile tracą niepełnosprawni przy zejściu z kolejnych progów punktowych w dół"?
Po zastosowaniu Wytycznych następuje spadek z np. przedziału 95-100 punktów do przedziału 90-94 punkty. Oznacza to obniżkę świadczenia wspierającego z 4134 zł do 3383 zł. To obniżka o 751 zł.
Warianty między kolejnymi progami sztucznie zaniżanymi przez Wytyczne są takie:
1128 zł − 752 zł = 376 zł
1504 zł − 1128 = 376 zł
2255 − 1504 = 751 zł
3383 − 2255 = 1128 zł
4134 − 3383 = 751 zł
Wszystko to dzięki Wytycznym z grudnia 2024 r. - wciąż są stosowane przez WZON
Każda starsza osoba niepełnosprawna (75+) jest ograniczana w 9 czynnościach testu niesamodzielności do niskiego kwalifikatora WC-C, co zaniża wysokość świadczenia wspierającego (WC-C daje 2,7 punktu przy maksymalnym poziomie 4 punkty).
Wytyczne - pismo przewodnie
Wytyczne - pismo przewodnie
Media
Treść Wytycznych z grudnia 2024 r. w formacie PDF:
Polecamy KSeF - podręcznik
Kalendarz 2026 [Kalendarz księgowego]
Wytyczne dla WZON. Obniżają świadczenia. Nawet o 11,7 punktu. I zamiast świadczenia wspierającego 1504 zł (82 punkty) wypłata 1128 zł (75 punkty)
WC-C w poniższej tabeli daje niską wartość świadczenia wspierającego (ma widełki od 752 zł miesięcznie do 4134 zł miesięcznie). Jest tam aż 9 razy użycie WC-C jako WARTOŚCI MAKSYMALNYCH zamiast wyższych kwalifikatorów. Przez taką kumulację WC-C (to nowość od 2024 r. jako przesłanka świadczeń dla osób niepełnosprawnych), świadczenie wspierające spada do wysokości np. 752 zł miesięcznie.
poziom potrzeby wsparcia w WZON. Tabela dla OSOBA STARSZA (75+)
poziom potrzeby wsparcia w WZON. Tabela dla OSOBA STARSZA (75+)
gov.pl
Wyliczenia punktów dla osób niepełnosprawnych są skomplikowane. Bardzo trudno wyjaśnić w jaki sposób kwalifikacja niesamodzielności WC-C zaniża świadczenie wspierające (po serii skomplikowanych wyliczeń według wzorów). Do wyliczenia 100 punktów (maksymalnie) bierze się 25 czynności najwyżej punktowanych (takich jak samodzielne ubranie się, zrobienie sobie jedzenia). Maksymalna wartość za czynność to 4 punkty (4 punkty oznacza osobę całkowicie niesamodzielną - np. sparaliżowaną). Wskaźnik WC-C obniża maksymalną wartość punktów z 4 do 2,7. Jeżeli WZON musi - zgodnie z wytycznymi - w 9 czynnościach testu samodzielności osoby niepełnosprawnej 75+ dokonać obniżenia z 4 do 2,7 punktów, to osoba niepełnosprawna traci 9 x 1,3 punktu = 11,7. Jak duże ma to znaczenie pokazuje poniższa tabela:
95-100 pkt – świadczenie wspierającego w wysokości 220% renty socjalnej = 4134 zł miesięcznie.
90-94 pkt – 180% renty socjalnej = 3383 zł miesięcznie;
85-89 pkt – 120% renty socjalnej = 2255 zł miesięcznie;
80-84 pkt – 80% renty socjalnej = 1504 zł miesięcznie;
75-79 pkt – 60% renty socjalnej = 1128 zł miesięcznie;
70-74 – 40% renty socjalnej = 752 zł miesięcznie.
Co mówią "Wytyczne" z grudnia 2024 r. (w wersji otrzymanej przez Infor.pl) o obniżaniu punktów przy świadczeniu wspierającym dla osób niepełnosprawnych 75+
W Wytycznych mamy:
1) przedstawienie argumentów za obniżką punktów przez WZON dla osób niepełnosprawnych w wieku 75+ (argument jest prosty - osoby niepełnosprawne w wieku 75+ mają obok niepełnosprawności ograniczenia w samodzielności wynikające z wieku -
2) wywiedzeniu z nich kilkunastu nakazów adresowanych do specjalistów w WZON przyznających punkty.
W podsumowaniu dokumentu jest następujący nakaz dla WZON:
Wytyczne WZON - konkluzja
Wytyczne WZON - konkluzja
Media
Poniżej zapis tekstowy grafiki. Jak odczytywać informacje w ramce? Np. dla punktu 3 w teście samodzielności osoby niepełnosprawnej: "Jeżeli osoba niepełnosprawna w wieku 75+ jest niesamodzielna w poruszaniu się w nieznanym środowisku, to specjalista WZON przyznający punkty zastosuje kwalifikator maksymalnie WC-C, który nie jest najwyższym kwalifikatorem niesamodzielności. Powoduje to:
1) zaniżenie wysokości świadczenia wspierającego (np. zamiast 83 punkty zejście do 78)
2) odmowę przyznania świadczenia wspierającego (po osiągnięciu mniej niż 70 punktów)
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że w odniesieniu do osób w wieku powyżej 75 roku, wymagających wsparcia swojego z racji swojego wieku, we wskazanych poniżej dziewięciu czynnościach związanych z obszarami codziennego funkcjonowania (oznaczonych odpowiednimi numerami):
• 3) poruszanie się w nieznanym środowisku,
• 5) przemieszczanie się środkami transportu,
• 9) opanowanie nowej umiejętności praktycznej,
• 11) korzystanie z urządzeń i technologii informacyjno-komunikacyjnych,
• 20) realizowanie wyborów i decyzji,
• 25) tworzenie bliskich relacji z innymi osobami,
• 26) kupowanie artykułów codziennej potrzeby,
• 28) dbanie o dom, ubrania i obuwie,
• 31) załatwianie spraw urzędowych,
w przypadku ustalenia, że osoba zainteresowana nie ma zdolności do samodzielnego wykonania danej czynności, możliwe jest ustalanie maksymalnego rodzaju wymaganego wsparcia na poziomie: wsparcia częściowego oraz maksymalnej częstotliwości wymaganego wsparcia na poziomie: często.
W dokumencie Wytycznych (patrz ramka) jest zastrzeżenie: "Stosujemy w odniesieniu do osób w wieku powyżej 75 roku, wymagających wsparcia z racji swojego wieku". Taki zapis można interpretować tak - "Jeżeli niesamodzielność jest w 100% wynikiem niepełnosprawności (nie ma przyczyny niesamodzielności w postaci wieku), to WZON nie stosuje ograniczania wysokości świadczenia wspierającego." Redakcja nie ma jednak informacji o stosowaniu takiej korzystnej interpretacji przez WZONy (korzystnej bo w przypadku niesamodzielności osoby w wieku 80-lat z powodu np. paraliżu jej przyjęcie oznacza możliwość osiągnięcia 100 punktów przez osobę niepełnosprawną z pominięciem pomniejszenia o wskaźnik WC-C).