Pracownika zatrudnia się po to, by pracował - to wydaje się oczywiste. Jednak praktyka bywa bardziej skomplikowana. Bywa, że pracownik jest często nieobecny, bo lekceważy swoje zobowiązania, ale bywa też i tak, że po latach udanej współpracy popada w problemy zdrowotne. Niezależnie od przyczyny, częste nieobecności dezorganizują pracę. Ale czy mogą uzasadniać zwolnienie pracownika?
- Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie zawsze jest możliwe
- Pracodawca może zwolnić pracownika, który nie pracuje
- Celem stosunku pracy nie dostarczanie pracownikowi pieniędzy
Korzystanie przez pracowników ze zwolnień lekarskich, choć zgodne z prawem, dla pracodawcy jest zawsze kłopotliwe. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których nieobecność w pracy się przedłuża czy powtarza. Jakie możliwości działania ma w takiej sytuacji pracodawca?
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie zawsze jest możliwe
Choroba pracownika może być powodem rozwiązania umowy tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych wprost przez ustawodawcę. Umowę można rozwiązać bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:
a) dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
b) dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową.
A co z pozostałymi przypadkami, gdy warunki te nie są spełnione, ale normalny tok pracy jest zakłócany?
Pracodawca może zwolnić pracownika, który nie pracuje
Sąd Najwyższy wskazywał już w wydawanych wyrokach, że sprzeczne z celem stosunku pracy jest jego utrzymywanie wtedy, gdy pracownik nie może wykonywać przyjętych na siebie obowiązków. A to właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku częstych i długotrwałych nieobecności (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 marca 2005 r., sygn. akt II PK 300/04). Sąd nie skupia się jedynie na ochronie pracownika jako słabszej strony stosunku pracy, ale również dostrzega trudności pracodawców (wyrok SN z 4 grudnia 1997 r., sygn. akt I PKN 422/97). Na tym tle sformułował wniosek, zgodnie z którym częste nieobecności pracownika naruszają istotne interesy pracodawcy, a tym samym mogą one stać się uzasadnieniem wypowiedzenia umowy o pracę (wyrok SN z 6 listopada 2001 r., sygn. akt I PKN 449/00).
Celem stosunku pracy nie dostarczanie pracownikowi pieniędzy
Na wnioskach Sądu Najwyższego opierają się sądy pracy. Na przykład, w dniu 14 listopada 2025 r. Sąd Rejonowy w Człuchowie wydał wyrok w sprawie z zakresu prawa pracy (sygn. akt IV P 72/25), w którym wskazał, że częste lub długotrwałe nieobecności pracownika w pracy spowodowane chorobą nie pozwalają pracodawcy na osiągnięcie celu zamierzonego w umowie o pracę, a przez to stanowią uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia tej umowy, ponieważ sprzeczne z celem stosunku pracy jest jego trwanie wtedy, gdy pracownik nie może – z przyczyn zdrowotnych – wykonywać przyjętych na siebie obowiązków. Sąd wskazał też, że wypowiedzenie umowy o pracę ze względu na brak dyspozycyjności pracownika nie narusza zasad współżycia społecznego.
art. 30 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277)