Czy prawo do regeneracji powinno przysługiwać każdemu pracownikowi, czy tylko wybranym grupom zawodowym? Związkowa Alternatywa nie ma co do tego wątpliwości i od miesięcy głośno postuluje wprowadzenie zmian.
- Temat urlopu regeneracyjnego powraca
- Optymalny czas na regenerację to 3 miesiące
- Czym jest urlop dla poratowania zdrowia
- Prawo do regeneracji obecnie przysługuje tylko wybranym
Temat urlopu regeneracyjnego powraca
Od kilku miesięcy temat urlopu regeneracyjnego dla każdego pracownika systematycznie powraca. Jest to flagowy postulat Związkowej Alternatywy, która chce w tym zakresie równych zasad, a nie przywilejów dla wybranych. Na szali leży bowiem zdrowie psychiczne, wypalenie zawodowe i work life balance, czyli hasła, które padają w ostatnich miesiącach w przestrzeni publicznej z dużą częstotliwością.
Nie da się ukryć, że większość zmian, które w ostatnich latach są wprowadzane na gruncie prawa pracy jest uchwalana w celu poprawy sytuacji pracowników – czy to pod postacią zwiększenia prawa do informacji, czy też zwiększenia przejrzystości warunków zatrudnienia. Rośnie katalog uprawnień związanych z rodzicielstwem, a rządzący zapowiadają przyjrzenie się sytuacji osób w wieku przedemerytalnym. Do tego katalogu miałby dołączyć urlop regeneracyjny dla wszystkich pracowników, bez względu na wykonywany zawód.
Optymalny czas na regenerację to 3 miesiące
By zrealizować postulowany cel, do ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy miałyby zostać dodane odpowiednie przepisy przyznające prawo do urlopu regeneracyjnego każdemu pracownikowi, który przepracował w danym zakładzie pracy 7 lat. Urlop miałby być w pełni płatny i przyznawany na wniosek pracownika. Pracodawca nie mógłby odmówić jego udzielenia. Zdaniem związkowców optymalny czas takiego urlopu – taki, który nie zakłóciłby normalnego toku pracy, ale jednocześnie pozwoliłby na odpoczynek i regenerację – to 3 miesiące. Po kolejnych 7 latach pracy pracownik miałby prawo do kolejnego urlopu.
Czym jest urlop dla poratowania zdrowia
W pewnym stopniu wzorem miałyby być w tym zakresie regulacje obowiązujące obecnie w odniesieniu doi nauczycieli. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że w rzeczywistości te dwa rozwiązania miałaby łączyć głównie idea, natomiast co w szczegółach istotnie by one od siebie odbiegały. Przede wszystkim możliwość korzystania z urlopu regeneracyjnego nie byłaby związana z koniecznością przeprowadzania jakiegokolwiek leczenia, co ma miejsce np. w odniesieniu do nauczycieli. W konsekwencji jednak inny byłby czas jego trwania – w przypadku nauczycieli może to być aż rok.
Urlop dla poratowania zdrowia dla nauczycieli – prawo do niego przewidziano w art. 73 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, z którego wynika, że nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu nieprzerwanie co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nieniższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia:
1) w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia:
a) choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej lub
b) choroby, w której powstaniu czynniki środowiska pracy lub sposób wykonywania pracy odgrywają istotną rolę, lub
2) na leczenie uzdrowiskowe lub rehabilitację uzdrowiskową
- w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku.
Prawo do regeneracji obecnie przysługuje tylko wybranym
Warto pamiętać również o tym, że obecnie urlop zbliżony do regeneracyjnego nazywany urlopem zdrowotny, czy urlopem dla poratowania zdrowia przysługuje nie tylko nauczycielom. Prawo do niego mają również sędziowie, policjanci czy prokuratorzy. Od kiedy wszyscy pracownicy mieliby prawo skorzystać z takiego nowego uprawnienia? Niestety na to pytanie nie da się już teraz udzielić odpowiedzi. Trzeba bowiem pamiętać, że choć propozycja padła, to jak na razie omawiane rozwiązanie nie zostało uwzględnione w żadnym z projektów, nad którymi są prowadzone prace legislacyjne. Dalsze losy tej inicjatywy będą więc jak zawsze uzależnione od politycznej woli współpracy w tym zakresie i zdolności wypracowania kompromisu między interesami pracowników a możliwościami finansowymi pracodawców i państwa. I choć wprowadzenie zmian od strony czysto proceduralnej byłoby możliwe jeszcze w 2026 roku, to w tym momencie trudno ocenić, czy taki scenariusz ma szansę powodzenia.
Czym jest urlop regeneracyjny postulowany przez Związkową Alternatywę?
Urlop regeneracyjny dla wszystkich pracowników, bez względu na wykonywany zawód, to flagowy postulat Związkowej Alternatywy. Związek chce „równych zasad, a nie przywilejów dla wybranych”.
Jakie warunki miał spełnić pracownik, aby uzyskać postulowany urlop regeneracyjny?
Prawo do urlopu regeneracyjnego miałoby przysługiwać każdemu pracownikowi, który przepracował w danym zakładzie pracy 7 lat. Urlop byłby przyznawany na wniosek pracownika.
Ile miałby trwać postulowany urlop regeneracyjny i czy byłby płatny?
Postulowany urlop regeneracyjny miałby być w pełni płatny. Zdaniem związkowców optymalny czas urlopu to 3 miesiące, a pracodawca nie mógłby odmówić jego udzielenia.
Czy wiadomo, od kiedy wszyscy pracownicy mieliby prawo do urlopu regeneracyjnego?
Nie da się już teraz udzielić odpowiedzi. Omawiane rozwiązanie nie zostało uwzględnione w żadnym z projektów, nad którymi są prowadzone prace legislacyjne.
art. 73 ustawy z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 515)