Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw

Urszula Wilk-Winter
rozwiń więcej
Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw / Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw / Shutterstock

Śmierć bliskiej osoby powoduje potrzebę uporządkowania spraw związanych z jej odejściem. Dobrze jest zająć się tą kwestią w możliwie nieodległym terminie, w szczególności gdy zmarła osoba prowadziła jakąś działalność gospodarczą. Jakie są możliwości nabycia spadku i w jaki sposób dopełnić formalności?

Istnieją dwa sposoby nabycia spadku - na podstawie testamentu, a gdy taki nie został sporządzony w oparciu o przepisy związane z dziedziczeniem. Potwierdzenia prawa do spadku może dokonać albo sąd albo w niektórych przypadkach notariusz.

Testament spadkodawcy

Testament stanowi rozporządzenie przez spadkodawcę swoim majątkiem za życia. Może to mieć związek z wiekiem, stanem zdrowia, licznym potomstwem, czy chęcią pozostawienia konkretnych składników swojego majątku określonym osobom.

Testament własnoręczny

Musi być spisany i podpisany przez spadkodawcę. Powinien zostać opatrzony datą, dobrze by było, aby wskazywał miejscowość. Spadkodawca w swojej ostatniej woli może wskazać osobę spadkobiercy, którego powołuje do całego lub części majątku - w sposób nie budzącym żadnych wątpliwości, określając imię i nazwisko i rodzaj relacji np. córka, matka, siostrzenica, partner, przyjaciółka. Dopuszczalne jest również, jeśli majątek zmarłego jest cenny, wskazanie, kto z bliskich miałby otrzymać jaki jego składnik np. córka mieszkanie, partner samochód. Właściwe będzie skonkretyzowanie, o jaki lokal czy auto chodzi, nawet gdy spadkodawca posiada tylko po jednej takiej rzeczy.

Należy pamiętać, że testament własnoręczny nie może być napisany na komputerze, a jedynie podpisany przez sporządzającego. Dokument musi być w całości napisany własnoręcznie. Podpis powinien być czytelny.

Testament notarialny

Drugim najpopularniejszym rodzajem testamentu jest testament notarialny. Wtedy spadkodawca oświadcza swoją wolę przed notariuszem który spisuje te ustalenia. W praktyce uprzednio zainteresowany umawia się na rozmowę w kancelarii notarialnej, aby przedstawić, jak chciałby rozdysponować swój majątek, a notariusz przygotowuje stosowne zapisy w testamencie. Skorzystanie z pomocy notariusza wiąże się z koniecznością uiszczenia taksy notarialnej.

Stwierdzenie nabycia spadku przed sądem

Przez wiele lat jedyną drogą nabycia spadku było postępowanie sądowe prowadzone przed sądem rejonowym miejsca ostatniego zamieszkania spadkodawcy. Nadal jest to wiodący sposób nabycia spadku, ale może mieć zastosowanie w każdym przypadku. Wymaga przedłożenia aktu zgonu spadkodawcy oraz aktów stanu cywilnego (urodzenia, małżeństwa, zgonu) wykazujących pokrewieństwo osób żyjących ze spadkodawcą. Należy wskazać również ich adresy.

Akt poświadczenia dziedziczenia

Nową możliwością nabycia spadku jest akt poświadczenia dziedziczenia (APD), który sporządza notariusz. Często, jest przygotowywany jeśli wcześniej był sporządzony testament notarialny, a po zarejestrowaniu w rejestrze spadkowym ma walor postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez sąd. Wymogiem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia jest niekwestionowanie przez wszystkich potencjalnych spadkobierców zarówno testamentowych jak i ustawowych treści testamentu.

Prawo
Niepełnosprawność 05-R w 2026 roku. Do czego uprawnia orzeczenie? [Przykłady]
06 maja 2026

Symbol przyczyny niepełnosprawności 05-R jest jednym z ważnych elementów orzeczenia. Co oznacza? Czy daje prawo do szczególnych ulg i świadczeń? Na jaką pomoc mogą w 2026 roku liczyć osoby z niepełnosprawnością ruchu? Odpowiadamy na ważne pytania.

NFZ jednak płaci więcej, niż zapowiadał, ale to nadal za mało. Którzy pacjenci odczują ograniczenia w dostępie do badań?
06 maja 2026

Zmiany w zakresie finansowania przez NFZ świadczeń realizowanych ponad limit kontraktu nie są tak drastyczne, jak pierwotnie zapowiadano. To jednak nie oznacza, że pacjenci ich nie odczują. Choć celem jest wyeliminowanie nieprawidłowości, to jednak jednocześnie pogarsza się dostęp pacjentów do badań diagnostycznych.

Rząd pracuje nad zmianami w MOPS. Możliwe (choć niepewne) nowości w zasiłkach rodzinnych i zasiłku celowym
06 maja 2026

Zmiany wynikają z projektu nowelizacji ustawy o pomocy społecznej. Pierwsze dwie nowości w przepisach dotyczą zasiłku celowego, a trzecia zasiłków rodzinnych. Nowelizacja przepisów o zasiłkach rodzinnych - jeżeli wejdzie w życie - jest ważniejsza, gdyż oznacza pośrednie podniesienie progów dochodowych. Dziś zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przeciętny miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł. W przypadku niepełnosprawności dziecka limit podniesiony jest do 764 zł. To kwoty w praktyce poniżej minimum socjalnego. Po nowelizacji zastosowanie miałyby limity z systemu pomocy społecznej: od 1 stycznia 2025 r. kwoty kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej wynoszą 1010 zł, a dla osoby w rodzinie – 823 zł.

Nabycie spadku - dwie możliwości dziedziczenia, dwa sposoby potwierdzenia praw
06 maja 2026

Śmierć bliskiej osoby powoduje potrzebę uporządkowania spraw związanych z jej odejściem. Dobrze jest zająć się tą kwestią w możliwie nieodległym terminie, w szczególności gdy zmarła osoba prowadziła jakąś działalność gospodarczą. Jakie są możliwości nabycia spadku i w jaki sposób dopełnić formalności?

KE zaakceptowała polską umowę SAFE. Podpisanie umowy już w ten piątek
05 maja 2026

Komisja Europejska zaakceptowała polską umowę pożyczkową SAFE. To blisko 190 mld zł dla armii i przemysłu zbrojeniowego - poinformował we wtorek wieczorem na platformie X wicepremier, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz. Umowa ma być podpisana w najbliższy piątek.

Alimenty na dziecko w 2026 roku. Ile wynoszą? Kiedy rodzic nie musi płacić?
05 maja 2026

Wokół obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci narosło wiele mitów. Co wpływa na wysokość alimentów? Czy jest granica wieku, do której płaci się alimenty? Co w przypadku tzw. opieki naprzemiennej? Oto przydatny poradnik.

Od 8 lipca korzystając z usług przedsiębiorcy możemy stać się przymusowo jego pracodawcą. Dlaczego umowa o pracę jest najbardziej dyskryminowaną fiskalnie formą działalności?
05 maja 2026

Uchwalona (i podpisana) przez Prezydenta nowelizacja ustawy o PIP może od 8 lipca 2026 r. zdezorganizować i nawet częściowo zniszczyć nie tylko polski biznes, lecz również tysiące nieprowadzących działalności gospodarczej podmiotów korzystających z usług samozatrudnionych, przy okazji likwidując również ich firmy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Tu wszyscy będą poszkodowani: zleceniodawcy, zleceniobiorcy, budżet państwa, samorząd terytorialny, ZUS, a nawet instytucje publiczne. Pomysł, aby urzędnik mógł arbitralnie narzucać stronom umowy dużo bardziej niekorzystną formę opodatkowania (i „oskładkowania), jest aktem wrogości wobec obywateli choć na usprawiedliwienie naszej klasy politycznej zasługuje tylko to, że jest to „unijny import regulacyjny”, czyli tak każe Bruksela.

4 tys. zł miesięcznie z ZUS świadczenia wspierającego dla niepełnosprawnych w 2026. Czy będą zmiany w 2027 r.
06 maja 2026

Od 1 stycznia 2026 roku grono uprawnionych do świadczenia wspierającego zostało rozszerzone po raz trzeci i ostatni. Do systemu weszły osoby z poziomem potrzeby wsparcia określonym na 70–77 punktów, co zamknęło trzyletni harmonogram wdrażania jednej z największych reform wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami od lat.

Udostępnienie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Opłaty od 0,30 zł do 31 zł [Projekt rozporządzenia z 30 kwietnia 2026 r.]
06 maja 2026

W poniedziałek, 4 maja 2026 r. do uzgodnień międzyresortowych, konsultacji publicznych i do opiniowania trafił projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie opłat za udostępnianie danych z rejestrów mieszkańców oraz rejestru PESEL. Chodzi o wprowadzenie dla określonej grupy podmiotów możliwości pobrania za odpłatnością dodatkowych danych z rejestru PESEL.

Świadczenie wspierające. Jak długo się czeka w 2026 roku?
05 maja 2026

„Z informacji posiadanych przez Biuro Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych wynika, że czas oczekiwania na wydanie decyzji jest zróżnicowany regionalnie (w zależności m.in. od liczby wniosków, które wpłynęły do danego WZON) i aktualnie wynosi od 3 do 10 miesięcy” – poinformowała pełnomocniczka rządu Maja Nowak.

pokaż więcej
Proszę czekać...