W artykule omówienie wyroku sądu. który nakazał córce zwrócić przeszło 21 000 zł świadczenia pielęgnacyjnego. To tylko jeden z setek wyroków w tym temacie. Mechanizm kłopotów rodzin osób niepełnosprawnych jest tu prosty. Czekając na przyznanie świadczenia wspierającego, opiekun (najczęściej syn albo córka) pobierał świadczenie pielęgnacyjne. Rodzina czekała na przyznanie świadczenia wspierającego niepełnosprawnemu tacie albo mamie. Mogło to trwać nawet kilkanaście miesięcy. Świadczenie wspierające jest wypłacane wstecznie - od początku starań o nie. Więc powstaje sytuacja długiego okres nakładania się pobierania tyc świadczeń. I trzeba zwrócić pieniądze ze świadczenia pielęgnacyjnego (zachowując świadczenie wspierające).
- Przedziały wypłat świadczenia wspierającego
- Sądy: Niepełnosprawni przegrywają sprawy o świadczenie pielęgnacyjne. Muszą oddawać po kilkanaście tysięcy złotych
- Argumenty z wyroku WSA w Olsztynie z 23 kwietnia 2026 r. (sygn. akt II SA/Ol 692/25):
Przykład
Osoba niepełnosprawna złożyła wniosek o określenie poziomu potrzeby wsparcia i ostatecznie otrzymała świadczenie wspierające za okres 8 miesięcy. Gdyby taka sytuacja miała miejsce w 2026 r., to wyniosłaby 34 824 zł (8 miesięcy x 4353 zł). Tyle, że pieniądze wypłacone za 8 miesięcy wstecz (z uwagi na długi czas rozpatrywania wszystkich wniosków). Równolegle za ten okres opiekun osoby niepełnosprawnej pobrał świadczenie pielęgnacyjne. Przy obecnej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego wynoszącej 3386 zł miesięcznie, za 8 miesięcy w 2026 r. otrzymałby 27 088 zł. Więc do rodziny osoby niepełnosprawnej wpłynęłoby 34 824 zł, ale jednocześnie trzeba zwrócić 3386 zł.
Przedziały wypłat świadczenia wspierającego
Wartość "wpływająca" do budżetu rodziny świadczenia wspierającego jest ruchoma jak poniżej:
Świadczenie wspierające a punkty (poziom potrzeby wsparcia)
- od 95 do 100 punktów - 4353 zł;
- od 90 do 94 punktów - 3562 zł;
- od 85 do 89 punktów - 2375 zł;
- od 80 do 84 punktów - 1583 zł
- od 75 do 79 punktów - 1188 zł;
- od 70 do 74 punktów - 792 zł.
Sądy: Niepełnosprawni przegrywają sprawy o świadczenie pielęgnacyjne. Muszą oddawać po kilkanaście tysięcy złotych
W sądach wygrywa niekorzystny dla rodzin niepełnosprawnych pogląd: "Musicie oddać świadczenie pielęgnacyjne za okres otrzymania (wstecznie) świadczenia wspierającego." Dlaczego niby do jednej rodziny miałyby wpływać za ten okres dwa świadczenia o dużej wartości? Dlaczego konieczność zwrotu jednego z nich jest kontrowersyjna? Bo rodziny osób niepełnosprawnych nie wiedziały o tym, że trzeba oddać jedno ze świadczeń i po prostu wydały na bieżąco pieniądze. Każdy otrzymał pod koniec 2023 r. zawiłe pismo o takim obowiązku. Sporo osób go jednak nie zrozumiało.
Przykład:
Wyrok WSA w Olsztynie z 23 kwietnia 2026 r. (sygn. akt II SA/Ol 692/25):
Sędziowie:
Ewa Osipuk /przewodniczący/
Katarzyna Matczak /sprawozdawca/
Tadeusz Lipiński
Orzekli obowiązek zwrotu świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 21 marca 2024 r. do 24 października 2024 r. w wysokości 21.301,56 zł. Poniżej ich argumenty.
Świadczenie wspierające a punkty (poziom potrzeby wsparcia)
- od 95 do 100 punktów - 4353 zł;
- od 90 do 94 punktów - 3562 zł;
- od 85 do 89 punktów - 2375 zł;
- od 80 do 84 punktów - 1583 zł
- od 75 do 79 punktów - 1188 zł;
- od 70 do 74 punktów - 792 zł.
Argumenty z wyroku WSA w Olsztynie z 23 kwietnia 2026 r. (sygn. akt II SA/Ol 692/25):
Stan faktyczny
MOPS ustalił, na podstawie pisma ZUS z 7 lipca 2025 r., że córce skarżącego zostało przyznane świadczenie wspierające na okres od 21 marca 2024 r. do 31 stycznia 2031 r. W związku z powyższym świadczenie pielęgnacyjne za okres od 21 marca 2024 r. do 24 października 2024 r. (tj. do dnia zakończenia pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na uzyskanie przez skarżącego prawa do emerytury) stało się świadczeniem nienależnie pobranym i na mocy art. 30 ust. 1 u.ś.r. podlega zwrotowi.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do WSA o w Olsztynie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 32 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez uznanie, że został w sposób wystarczający poinformowany o braku prawa do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący nie zgodził się, że skierowane do niego pismo z 18 września 2023 r. jest równoznaczne z poinformowaniem go o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący stwierdził, że przepis art. 63 ust. 11 u.ś.w. wszedł w życie 1 stycznia 2024 r., zatem w dacie 18 września 2023 r. nie zaistniały przesłanki przewidziane w tym przepisie – córka nie złożyła wniosku o świadczenie wspierające ani też nie otrzymała go.
Rozstrzygnięcie sądu:
Argument 1. Sąd uznał, że organ I instancji dopełnił obowiązku informacyjnego, wysyłając pismo 18 września 2023 r., które skarżący osobiście pokwitował. Pismo to zawierało wyczerpujące informacje o tym, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w przypadku przyznania świadczenia wspierającego oraz że wypłacone w takim przypadku środki będą uznane za nienależne.
Argument 2. Harmonogram ustawowy: Obowiązek informacyjny celowo został wyznaczony przez ustawodawcę na okres przed wejściem w życie głównych zmian (czyli przed 1 stycznia 2024 r.), aby obywatele mogli przygotować się do nowych zasad.
Argument 3. Brak potrzeby ponownego pouczania: Skoro organ wywiązał się z obowiązku w terminie przewidzianym ustawą, nie miał obowiązku powtarzać tej samej informacji po 1 stycznia 2024 r..
Argument 4. Zasada należytej staranności: Sąd podkreślił, że to na osobie pobierającej świadczenie spoczywa ciężar dbania o własne sprawy. Skarżący, wiedząc o skutkach prawnych z pisma otrzymanego we wrześniu 2023 r., powinien był zawiadomić organ o złożeniu wniosku o świadczenie wspierające dla córki.
Niezależność podstawy zwrotu: Art. 63 ust. 11 ustawy o świadczeniu wspierającym jest przepisem szczególnym (lex specialis). Nie wymaga on dodatkowego pouczenia o braku prawa do świadczenia w konkretnym momencie – sam fakt wypłaty obu świadczeń za ten sam okres automatycznie czyni świadczenie pielęgnacyjne nienależnym