"Wewnętrzny hamulcowy" blokuje kariery kobiet. Naukowczyni wskazuje rozwiązanie

• Kim jest dr Natalia Schmidt-Polończyk?
• Stereotypy wciąż utrudniają rozwój zawodowy kobiet
• "Wewnętrzny hamulcowy" i brak wiary w siebie
• AI jako szansa dla kobiet i rynku pracy przyszłości

Kim jest dr Natalia Schmidt-Polończyk?

Dr inż. Natalia Schmidt-Polończyk z Wydziału Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie zajmuje się tunelami drogowymi. Jest założycielką Fundacji Odważne w Nauce. Popularyzuje naukę – m.in. w podcaście „Bunkier Nauki” i na instagramowym profilu @doktorka_tutorka zamieszcza rozmowy z naukowczyniami i naukowcami różnych dziedzin. Była finalistką konkursu Popularyzator Nauki w 2023 r.

Naukowczyni stwierdziła w rozmowie z PAP, że pomimo iż kobiety stanowią 58,5 proc. ogólnej liczby osób studiujących w Polsce, to na uczelniach technicznych ich udział jest dużo niższy (32,4 proc.). Główną tego przyczyną są bariery systemowe i kulturowe.

Jej zdaniem nie wystarczy zachęcić dziewczyn do studiowania na kierunkach STEM. – Trzeba zadbać, również o to, żeby po wejściu na rynek trafiały do środowisk, które oferują stabilne początki kariery. Niezbędne są przejrzyste awanse, równe płace, wysoki poziom kultury pracy – warunki, w których kobiety nie „znikają” po studiach, doktoracie lub urodzeniu dziecka – zauważyła badaczka.

Dodała, że dla młodych osób rozpoczynających karierę naukową stabilne zatrudnienie jest dziś coraz rzadsze, a coraz częstsze staje się funkcjonowanie od grantu do grantu. – Obserwujemy też odpływ kobiet na kolejnych szczeblach kariery akademickiej. Obciążające jest również połączenie nauki z obowiązkami rodzinnymi, które niestety w większości przypadków spoczywają głównie na kobietach – zaznaczyła.

Stereotypy wciąż utrudniają rozwój zawodowy kobiet

Podkreśliła, że w społeczeństwie wciąż funkcjonują stereotypy z czasów, gdy ponad 100 lat temu uczelnie otworzyły się dla kobiet. – Te szkodliwe uprzedzenia nadal utrudniają kobietom rozwój zawodowy. Tymczasem odkrycia służące całemu społeczeństwu nie mogą być tworzone tylko przez jedną grupę społeczną. Różnorodność zespołów badawczych jest niezbędna dla doskonałości naukowej – uważa rozmówczyni PAP.

Dlatego, jak powiedziała, warto budować w sobie odwagę, która pomaga na przykład ubiegać się o awans, aplikować na kierownicze stanowiska i odnosić sukcesy naukowe.

"Wewnętrzny hamulcowy" i brak wiary w siebie

– Często przeszkadza nam „wewnętrzny hamulcowy” – znam to ze swojego życia oraz z pracy rozwojowej z innymi kobietami. Brak wiary w siebie, a ta wiara to najrzadszy talent wśród Polaków, niepotrzebnie nas blokuje. Być może dlatego nie wybieramy wymarzonej kariery zawodowej albo nie ubiegamy się o atrakcyjne stanowiska, boimy się porażki – tłumaczyła.

W jej ocenie odwaga to nie jest brak strachu. – Odwaga to działanie pomimo tego strachu i obaw. Ale też gotowość na porażkę, bo potknięcia, przegrane, błędy prowadzą nas do celu. Dajmy więc sobie prawo do błędów – namawiała i przypomniała, że dlatego prowadzi inicjatywę „Odważne w Nauce”.

Dr Schmidt-Polończyk uważa jednak, że w kwestii rozwoju kariery naukowej kobiet dużo się zmienia na lepsze i coraz więcej kobiet obejmuje wysokie stanowiska. – Ogromną moc mają systemy mentoringu, które budują siostrzeństwo i poczucie pewności siebie. Liderki dzielą się doświadczeniem, pokazują, jak pokonywały trudności; buduje to w młodszych koleżankach odwagę do działania, zabiegania o awans albo do wyboru ambitnej ścieżki kariery. Programów mentorskich jak „Dziewczyny do nauki” lub „Mentoring F2F” jest na szczęście coraz więcej – oceniła badaczka.

Inicjatywą wspierającą kobiety jest również zbliżająca się konferencja Perspektywy Women in Tech Summit, która odbędzie się w dniach 10-11 czerwca w Warszawie. Popularyzatorka zauważyła, że w programie konferencji wiele miejsca poświęcono sztucznej inteligencji.

AI jako szansa dla kobiet i rynku pracy przyszłości

– To znak czasów. AI budzi nadzieje i obawy. Ja się postępu nie boję, wręcz zamierzam z niego korzystać. W sztucznej inteligencji widzę wiele szans, w tym także dla kobiet. Jak zauważył rektor AGH prof. Jerzy Lis podczas niedawnego otwarcia fabryki sztucznej inteligencji Gaia AI Factory, kluczową kompetencją przyszłości jest elastyczność. Im szybciej uczynimy ze sztucznej inteligencji sprzymierzeńca w pracy, tym lepiej dla nas. Niektóre zawody znikną, pojawią się nowe, dlatego tak ważna jest ciągła edukacja. Na postępie wspieranym przez AI, na przykład w medycynie, ostatecznie skorzysta każdy człowiek – argumentowała naukowczyni.

Natalia Schmidt-Polończyk zwróciła uwagę, że Perspektywy Women in Tech Summit to największa w Europie konferencja dla kobiet z branży STEM, technologii i IT. – To naprawdę wyjątkowe wydarzenie, szczególnie istotne dla studentek, młodych kobiet. Potrzebujemy takich spotkań z naukowczyniami, liderkami, które inspirują i dają młodszym koleżankom siłę – powiedziała.

Organizatorem Women in Tech Summit jest Fundacja Edukacyjna Perspektywy. Będzie to ósma edycja wydarzenia.

Polska Agencja Prasowa i serwis Nauka w Polsce są patronami medialnymi konferencji.

Anna Bugajska (PAP)