Prawa i obowiązki ucznia. Sejm uchwalił nowelizację Prawa oświatowego

• Katalog praw i obowiązków ucznia uchwalony
• Projekt nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe wywołał spór
• Co dalej z nowelizacją ustawy Prawo oświatowe

Katalog praw i obowiązków ucznia uchwalony

29 maja 2026 r. Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Prawo oświatowe. Nowa ustawa porządkuje przepisy regulujące prawa i obowiązki ucznia, które obecnie są rozproszone w wielu aktach prawnych.

Uchwalona przez Sejm ustawa:

• przenosi katalog praw i obowiązków ucznia na poziom ustawowy,
• wprowadza katalog działań wychowawczych i kar wraz z procedurami ich nakładania, przy zachowaniu zasady pierwszeństwa działań wychowawczych,
• tworzy system ochrony praw uczniowskich,
• wprowadza obowiązek powoływania rad szkół i placówek w szkolnictwie publicznym (z odroczeniem do 1 września 2028 r. oraz wyjątkami wynikającymi ze specyfiki organizacji pracy np. szkół przyszpitalnych),
• porządkuje sytuację prawną uczniów pełnoletnich (zwłaszcza w zakresie dostępu do ocen i usprawiedliwiania nieobecności),
• nakazuje podawanie powodu przy usprawiedliwianiu nieobecności ucznia.

Projekt nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe wywołał spór

Autorem projektu ustawy było Ministerstwo Edukacji Narodowej. Propozycja nowych przepisów wywołała gorący spór. Klub Prawa i Sprawiedliwości już w pierwszym czytaniu złożył wniosek o odrzucenie projektu w całości. Także na etapie dalszych sejmowych prac argumentował m.in., że to „zamach na polską szkołę”. Natomiast popierający projekt, m.in. klub KO, podkreślali, że przepisy to odpowiedź na potrzeby sygnalizowane przez środowisko oświatowe.

Projekt ustawy był też przedmiotem szerokich konsultacji społecznych. Zgłoszono wówczas około 700 uwag i opinii, z których wiele zostało uwzględnionych. Dodatkowo, w okresie od 26 stycznia do 28 lutego 2026 r., za pośrednictwem Zintegrowanej Platformy Edukacyjnej przeprowadzono badanie ankietowe wśród uczniów i nauczycieli, które potwierdziło znaczące poparcie dla proponowanych rozwiązań.

Za uchwaleniem nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw - wraz z poprawkami - głosowało 234 posłów, przeciw było 192, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Wcześniej Sejm odrzucił wniosek o odrzucenie w całości projektu ustawy.

Co dalej z nowelizacją ustawy Prawo oświatowe

Teraz ustawa zostanie przekazana do Senatu. Jeżeli senatorowie nie wprowadzą poprawek, a Prezydent RP podpisze ustawę, to większość przepisów noweli wejdzie w życie od 1 września 2026 r.