W dniu 1 stycznia 2026 r. wejdzie w życie ustawa, dzięki której Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie, bez konieczności składania wniosku, przeliczy wysokość emerytur przyznanych lub przeliczonych w czerwcu w latach 2009–2019 (tzw. emerytury czerwcowe). Nowe przepisy obejmą również renty rodzinne po osobach, które miały takie świadczenia. Emerytury czerwcowe zostaną przeliczone, ponieważ w latach 2009-2019 były ustalane na niekorzystnych dla ubezpieczonych zasadach waloryzacji składek.
- Nie trzeba składać wniosku
- Kto może liczyć na przeliczenie emerytury?
- Na czym będzie polegać przeliczenie
- Kiedy ZUS zawiesi postępowanie
Nie trzeba składać wniosku
Emeryt lub rencista nie musi składać żadnego wniosku. ZUS zrobi to z urzędu i po przeliczeniu wyda nową decyzję. Jeśli nowa kwota okazałaby się niższa od dotychczasowej – świadczenie pozostanie bez zmian.
Kto może liczyć na przeliczenie emerytury?
W całej Polsce nowe zasady obejmą około 265 tys. osób, w tym 243,6 tys. emerytów i 21,2 tys. osób pobierających renty. Nowe zasady obejmują osoby, które:
1) w latach 2009–2019 przeszły na emeryturę od czerwca lub miały przeliczoną emeryturę od tego miesiąca, albo
2) pobierają rentę rodzinną po zmarłym, któremu ZUS ustalił lub przeliczył emeryturę od czerwca w latach 2009–2019, albo
3) pobierają rentę rodzinną po osobie, która:
- osiągnęła wiek emerytalny (60 lat – kobieta, 65 lat – mężczyzna),
- zmarła w czerwcu w latach 2009–2019, ale nie zdążyła złożyć wniosku o emeryturę lub nie miała ustalonego prawa do emerytury.
Na czym będzie polegać przeliczenie
- ZUS ponownie obliczy wysokość emerytury tak, jakby została ona przyznana po raz pierwszy w maju danego roku, jeśli jest to korzystniejsze dla ubezpieczonego. Oznacza to, że składki na ubezpieczenia emerytalne i kapitał zostaną zwaloryzowane według zasad obowiązujących dla emerytur ustalanych w maju, natomiast średnie dalsze trwanie życia będzie przyjęte zgodnie z zasadami stosowanymi dla emerytur ustalanych w czerwcu. Po wykonaniu tych obliczeń Zakład zwaloryzuje ustaloną kwotę świadczenia do chwili obecnej - wyjaśnia Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Kiedy ZUS zawiesi postępowanie
Nowe przepisy nie przewidują wypłaty wyrównania świadczenia za okres przypadający przed 1 stycznia 2026 roku.
Jeśli wniosek w sprawie przeliczenia wysokości emerytury ustalonej od czerwca w latach 2009–2019 (bądź renty rodzinnej) zostanie zgłoszony przed 1 stycznia 2026 r. i na ten dzień postępowanie w sprawie rozpatrzenia tego wniosku będzie w toku lub sprawa o ustalenie prawa do tych świadczeń lub ich wysokości będzie trwać przed sądem, ZUS zawiesi postępowanie w sprawie ustalenia wysokości emerytury lub renty rodzinnej przewidziane w nowej ustawie. ZUS wróci do niego, gdy ostatecznie zakończy się to wcześniejsze postępowanie. Klient nie musi składać żadnych wniosków.
Jeśli ZUS prowadzi postępowanie w sprawie wysokości świadczenia w związku z ustaleniem emerytury od czerwca danego roku lub takie postępowanie toczy się w sądzie, a rozpoczęło się przed 1 stycznia 2026 r., to trwa ono do czasu, kiedy uprawomocni się kończąca je decyzja lub orzeczenie sądu.
ZUS ponownie wyliczy tylko wysokość emerytury ustalonej od czerwca w latach 2009–2019 na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
ZUS informuje, że wszystkie sprawy związane z przeliczeniem emerytur czerwcowych zostaną załatwione najpóźniej do 31 marca 2026 r.