Czternasta emerytura w 2026 r. brutto - netto. Kiedy wypłata z ZUS? Tylko kwota najniższej emerytury, czy rząd da więcej?

• Czym jest czternasta emerytura
• Komu przysługuje 14 emerytura
• Czternasta emerytura w 2026 r. – kiedy wypłata
• Ile wyniesie czternasta emerytura w 2026 roku?
• Czternasta emerytura brutto – netto (tabela). Ile na rękę?
• Dlaczego kwoty netto najniższej emerytury i 14. emerytury się różnią?
• Rada Ministrów może przyznać wyższą 14. emeryturę
• Czternasta emerytura a renta wdowia
• Czternasta emerytura a renta rodzinna
• Bez potrąceń oprócz podatku dochodowego (12%) i składki zdrowotnej (9%)

Czym jest czternasta emerytura

Czternasta emerytura jest dodatkowym świadczeniem do emerytur i rent w systemie powszechnym, rolników, służb mundurowych, emerytur pomostowych, świadczeń i zasiłków przedemerytalnych, rent socjalnych, nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych, rodzicielskich świadczeń uzupełniających, świadczenia pieniężnego przysługującego cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz rent inwalidów wojennych i wojskowych. Wypłatę tego świadczenia określają przepisy ustawy z 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.

Komu przysługuje 14 emerytura

Na podstawie art. 2 ww. ustawy, tzw. 14 emerytura przysługuje osobom, które w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia mają prawo do:
1) świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a i b ustawy z 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin
2) świadczeń z ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o których mowa w art. 18 pkt 1–4 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników,
3) świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1, 1a i 2 oraz w art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
4) świadczeń, o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 242 i 1243),
5) świadczeń, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 1121, 1243, 1562 i 1871),
6) emerytur i rent, o których mowa w art. 3 pkt 1–3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 i 1674),
7) rent, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 6–8 oraz art. 49, art. 50 i art. 52 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2189 oraz z 2024 r. poz. 1243),
8) rent, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz. U. z 2020 r. poz. 984 oraz z 2024 r. poz. 1243),
9) renty socjalnej lub renty socjalnej z dodatkiem dopełniającym, o których mowa w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615),
10) świadczenia przedemerytalnego i zasiłku przedemerytalnego, o których mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1999 oraz z 2024 r. poz. 1243),
11) świadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1820),
12) okresowej emerytury kapitałowej, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 926),
13) emerytury, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1696),
14) świadczenia, o którym mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 245 i 1243),
15) okresowej emerytury rolniczej, o której mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 637 oraz z 2017 r. poz. 38),
16) rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym.

Czternasta emerytura w 2026 r. – kiedy wypłata

Kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, czyli czternasta emerytura, w 2026 r. będzie wypłacona we wrześniu (w tych samych terminach, co zasadnicza emerytura lub renta), podobnie jak w 2025 r. – przewidują założenia projektu rozporządzenia Rady Ministrów opublikowanego 29 czerwca 2026 r.

Warunki nabywania prawa do czternastej emerytury oraz zasady jej wypłaty reguluje ustawa z 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Zgodnie z nią Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia miesiąc wypłaty dodatkowego świadczenia w danym roku, mając na względzie możliwości techniczne i organizacyjne organów emerytalno-rentowych (ZUS, KRUS, zakłady emerytalno-rentowe służb mundurowych).

Ile wyniesie czternasta emerytura w 2026 roku?

Co do zasady tzw. czternastka wynosi tyle ile najniższa emerytura w danym roku. Przypomnijmy, że w 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1 978,49 zl brutto. Ale pełną kwotę czternastki otrzymają tylko osoby, które pobierają świadczenia emerytalne lub rentowe do 2900 zł brutto. Powyżej tej kwoty działać będzie zasada „złotówka za złotówkę”. A zatem 14. emerytura zostanie zmniejszana o kwotę przekroczenia ponad 2900 zł brutto.

Zgodnie bowiem z art. 3 ww. ustawy z 26 maja 2023 r. osobom uprawnionym przysługuje dodatkowe świadczenie w wysokości:
1) kwoty najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 2 pkt 6, obowiązującej od dnia 1 marca roku, w którym jest wypłacane dodatkowe świadczenie – dla osób, których wysokość comiesięcznego świadczenia, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń nie przekracza kwoty 2900 zł;
2) kwoty najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 2 pkt 6, obowiązującej od dnia 1 marca roku, w którym jest wypłacane dodatkowe świadczenie, pomniejszonej o kwotę różnicy między kwotą wysokości comiesięcznego świadczenia, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń a kwotą 2900 zł – dla osób, których wysokość świadczenia, o którym mowa w art. 2, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń przekracza kwotę 2900 zł.

A gdy kwota czternastki ustalonej w ww. sposób jest niższa niż 50 zł, to tzw. czternasta emerytura nie jest przyznawana.

ZUS nie wypłaci zatem w 2026 r. „czternastki” osobom, które otrzymują zasadnicze emerytury lub renty wyższe niż 4 828,49 zł brutto.

Czternasta emerytura brutto – netto (tabela). Ile na rękę?

Zgodnie z wyżej opisanymi zasadami, przyjmując najbardziej prawdopodobną wersję, że 14. emerytura wyniesie w 2026 r. 1 978,49 zl brutto, Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim wskazuje następujące kwoty brutto i netto tego świadczenia przy poniższych kwotach zasadniczej emerytury.

Od czternastki ZUS co roku odlicza składkę zdrowotną oraz zaliczkę na podatek dochodowy. Wysokość czternastki na rękę nie jest jednakowa dla wszystkich z powodu różnic w zaliczce na podatek. Przykładowo, osoba z emeryturą minimalną 1978,49 zł brutto dostanie 1625,43 zł czternastej emeryt na rękę, a przy emeryturze 3000 zł brutto czternastka wyniesie 1484,43 zł netto.

Poniżej rozbudowana tabela kwot comiesięcznych zasadniczych emerytur i 14. emerytur z kwotami zaliczek na podatek i kwotami składki zdrowotnej - przygotowana przez Krystynę Michałek, regionalną rzeczniczkę prasową ZUS w województwie kujawsko-pomorskim (wszystkie kwoty w poniższej tabeli w zł)

Dlaczego kwoty netto najniższej emerytury i 14. emerytury się różnią?

W wyżej opublikowanych tabelach zwraca uwagę fakt, że kwota netto 14. emerytury o wartości 1 978,49 brutto jest niższa niż zasadniczej (comiesięcznej) emerytury o tej samej kwocie brutto.

- Wynika to z tego, że kwota zmniejszająca podatek (300 zł miesięcznie) może być zastosowana tylko raz. Ponieważ czternasta emerytura jest wypłacana razem z podstawowym świadczeniem, w danym miesiącu kwota zmniejszająca podatek (300 zł) jest stosowana tylko raz do łącznej zaliczki na podatek od obu świadczeń - wyjaśnia Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczkę prasową ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.

Przykład:
Czternasta emerytura brutto: 1978,49 zł
Podstawa opodatkowania (po zaokrągleniu): 1978 zł
Podatek od 14. emerytury (12%): 1978 zł × 12% = 237,36 zł
Składka zdrowotna (9%): 1978,49 zł × 9% = 178,06 zł.

Czternasta emerytura jest wypłacana razem z podstawowym świadczeniem, dlatego też w danym miesiącu kwota zmniejszająca podatek (300 zł) jest stosowana tylko raz do łącznej zaliczki na podatek od obu świadczeń.
- podatek od emerytury: 237,36 zł,
- podatek od 14. emerytury: 237,36 zł,
łącznie: 474,72 zł.

Po odliczeniu kwoty zmniejszającej podatek 300 zł: 474,72 zł − 300,00 zł = 174,72 zł, czyli po zaokrągleniu 175,00 zł zaliczki na podatek.

W praktyce zaliczka ta zostanie potrącona z kwoty czternastej emerytury. Kwota netto czternastej emerytury wynosi 1625,43 zł: 1978,49 zł-175 zł-178,06 zł= 1625,43 zł - wyjaśnia Krystyna Michałek.

Rada Ministrów może przyznać wyższą 14. emeryturę

Warto wiedzieć, że na podstawie art. 3 ust. 6 ww. ustawy z 26 maja 2023 r. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, kwotę wyższą niż kwota najniższej emerytury, stosowaną do ustalenia wysokości dodatkowego świadczenia, mając na względzie sytuację społeczno-gospodarczą oraz stan finansów publicznych. Takie rozporządzenie podwyższające 14. emeryturę w danym roku Rada Ministrów może wydać do dnia 31 października danego roku.

Ale w bieżącym 2026 r. na razie nie ma żadnych ofiicjalnych doniesień ani przesłanek by sądzić, że rząd podwyższy 14. emeryturę.

Przypomnijmy, że w w 2024 i 2025 roku Rada Ministrów nie skorzystała z tej możliwości. A w 2023 roku tak.
W 2025 r. czternasta emerytura wynosiła 1878,91 zł brutto dla osób, które pobierały świadczenia do 2900 zł brutto.
W 2024 r. czternasta emerytura wynosiła 1780,96 zł brutto dla osób, które pobierały świadczenia do 2900 zł brutto.
W 2023 r. czternasta emerytura wynosiła 2650 zł brutto dla osób, które pobierały świadczenia do 2900 zł brutto.

Czternasta emerytura a renta wdowia

Przy ustaleniu wysokości czternastki osobie, która pobiera tzw. rentę wdowią, ZUS przyjmie sumę przysługujących świadczeń wypłacanych w zbiegu lub sumę przysługujących świadczeń przyznanych i wypłacanych przez dwa lub więcej organy emerytalne/rentowe.

Czternasta emerytura a renta rodzinna

Czternastka przysługuje tylko jedna. W przypadku renty rodzinnej dodatkowe świadczenie dzielone jest równo między wszystkich uprawnionych.

Bez potrąceń oprócz podatku dochodowego (12%) i składki zdrowotnej (9%)

Oprócz podatku dochodowego i składki zdrowotnej, dodatkowe świadczenie jest wolne od wszelkich innych potrąceń, np. od zajęć komorniczych i nie wlicza się do dochodu przy staraniu się o pomoc społeczną, alimenty czy świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.

Podstawa prawna:
Ustawa z 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.
Źródło: Projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2026 r. (założenia)