PZON odbierają świadczenia niepełnosprawnym bo takie są przepisy. Wystarczy niewielki przejaw samodzielności

Tomasz Król
prawnik - prawo pracy, cywilne, gospodarcze, administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny
rozwiń więcej
PZON znowu odebrał punkty. Nikt nie zapytał, jak radzę sobie jako opiekun z agresją syna, jak to jest z tym, że nadal ma pampersa, że ledwo trzyma widelec, a z łyżki zupa mu ucieka, że jest mądry i ogarnia tabliczkę mnożenia, ale podpisać się nie potrafi... Ani o to, za co będziemy żyć w czasie do odwołania się do WZON / PZON znowu odebrał punkty. Nikt nie zapytał, jak radzę sobie jako opiekun z agresją syna, jak to jest z tym, że nadal ma pampersa, że ledwo trzyma widelec, a z łyżki zupa mu ucieka, że jest mądry i ogarnia tabliczkę mnożenia, ale podpisać się nie potrafi. / ShutterStock

Od roku Infor.pl otrzymuje listy od rodziców, których dzieci mają odbierany pkt 7 albo pkt 8 z orzeczenia o niepełnosprawności. Rodzice są oburzeni procedurą stosowaną przez PZON wobec ich dzieci. Posiadanie obu punktów (7 i 8) jest warunkiem otrzymania przez rodzica (jako opiekuna) świadczenia pielęgnacyjnego.

Żeby je otrzymać dziecko musi być - tak stanowią przepisy - "całkowicie zależną osobą od otoczenia" (w końcowej części artykułu umieszczam pełną definicję prawną, w której jest ten zwrot). Dlatego lekarze w PZON pytają autystyczne dzieci o takie rzeczy jak "Ubierasz się sam?", "Myjesz się sam?", "Wiążesz sam buty?". Jeżeli autystyczne dziecko (np. 8 lat) odpowie, że wykonuje samodzielnie te czynności, zostaje uznane za "częściowo zależne od otoczenia". Zależne, ale tylko "częściowo". Lekarze nie kwestionują przy tym niepełnosprawności dziecka. Ale uznają, że jest częściowo samodzielne, a to wyklucza świadczenie pielęgnacyjne dla rodziców. Zamiana słowa "całkowicie zależna" (tu jest świadczenie pielęgnacyjne) na "częściowo zależna" (tu nie ma świadczenia pielęgnacyjnego) pozbawia rodziców dziecka kwoty około 46 000 zł rocznie.

Poniżej kolejny list czytelniczki:

PZON znowu odebrał punkty. Nikt nie zapytał, jak radzę sobie jako opiekun

"Czytałam Pana artykuł na temat „znikających” punktów 7 i 8 w orzeczeniach dla dzieci w spektrum autyzmu i postanowiłam wtrącić swoje 3 grosze.

Zgadzam się z tym, że osoby w spektrum autyzmu różnie funkcjonują. Jestem mamą chłopca z diagnozą spektrum autyzmu i ADHD w wieku 8 lat. I zgadzam się, że komisje nagminnie uzdrawiają nasze dzieci. Sama odwoływałam się od orzeczenia PZON do WZON 2 lata temu. Cała komisja trwała jakieś 3–5 min. Mój syn mówi i jest dość komunikatywny. Panie z komisji zapytały go, czy lubi szkołę oraz czy lubi jeść. Oba pytania związane były z formą nauki syna – ED (nieakceptowalną przez komisje, MOPS-y itp.) oraz z wybiórczością pokarmową dziecka. Syn odpowiedział: „NIE” i „TAK”. Panie zaraz stwierdziły, że nie pasuje mu ED, bo to przecież jest „izolowanie dziecka od rówieśników, od świata”, należy syna wysłać do szkoły, najlepiej specjalnej. To, że syn zje więcej, nie znaczy, że więcej potraw. Lubi jeść np. tosty z pasztetem i keczupem i je je na śniadanie, obiad i kolację.

I tyle z komisji. Nikt nie zapytał, jak radzę sobie jako opiekun z agresją syna, jak to jest z tym, że nadal ma pampersa, że ledwo trzyma widelec, a z łyżki zupa mu ucieka, że jest mądry i ogarnia tabliczkę mnożenia, ale podpisać się nie potrafi... Ani o to, za co będziemy żyć w czasie do odwołania się do WZON.

Bo ja sama wychowuję syna i jestem na starych zasadach, pobieram świadczenie pielęgnacyjne bez możliwości podjęcia pracy.

Mamy jeszcze rok do kolejnej komisji PZON, a ja wciąż szukam pracy zdalnej albo takiej, którą mogłabym wykonywać w domu i godzić ją z opieką nad synem, bo po komisji PZON mogę zostać z dzieckiem bez środków do życia. Wynajmuję mieszkanie, opłacam rachunki ze świadczenia pielęgnacyjnego i 800+, i na życie zostaje nam niewiele. Gdyby nie szkoła w ED, do której zapisany jest syn, albo nie jedlibyśmy, a syn miałby terapie, albo odwrotnie, a tak to szkoła pomaga nam w tych opłatach.

Uciekłam od przemocowego partnera uzależnionego od narkotyków, który zgotował nam piekło na ziemi, z woj. mazowieckiego do wielkopolskiego. Nie mogę tam wrócić. 6 lat wojny sądowej i sądowego piekła, bo przemoc to konflikt. Ojciec dzieckiem nie interesuje się w zasadzie od urodzenia, ale odeszłam i chciał mnie ukarać, stąd sprawy sądowe. Wiem tyle, że odsiedział w więzieniu już kilka wyroków za narkotyki. Za przemoc żadnego.

Mój syn jest nadpobudliwy, wpada w szał, nadal załatwia potrzeby w pieluchę, sam się nie przebierze, nie umyje, zrobi sobie kanapkę z pokrojonego pieczywa, ale nic więcej. Ucieka. Przed każdym wyjściem z domu powtarzamy zasady, że nie może biegać po sklepie, że nie wolno mu samemu przechodzić przez ulicę, że czekać ma na mnie przy pasach... Powiedzmy, że działa to. Powiedzmy. Zawsze biegnie przede mną, a ja się wydzieram: „STÓJ!”, im bliżej jest ulicy.

Ale raz już go komisja uzdrowiła, więc czego mam się spodziewać podczas najbliższej?

Nikt nie pyta rodzica, jak sobie radzi w domu, w życiu z dzieckiem w spektrum autyzmu. Co najwyżej znajdzie się zawsze ktoś, kto skrytykuje, bo np. dziecko krzyczy na ulicy czy w sklepie. Szkoły pozbywają się uczniów w spektrum, którzy przeszkadzają. I tu jest zabawnie, bo chcesz, rodzicu, by dziecko było w ED, to wszyscy namawiają do szkół systemowych, że niby to dla dobra dziecka, ale jeśli chodzi do systemowej i rozrabia, to rzucaj wszystko, rodzicu (pracę), i zabieraj do domu.

Przepraszam, że piszę tak późno, ale dopiero teraz mogłam jako tako pozbierać myśli.

Gdy po prysznicu i umyciu włosów, podczas czego syn wydzierał się, jakbym miała go utopić czy żywcem ze skóry obdzierać, śpi spokojnie w swoim łóżeczku."

Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Podstawy prawne odbierania pkt 7 albo 8 w orzeczeniu

Świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest w sytuacji:

1. Pierwszy warunek dla otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego:

Konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7 wskazań w orzeczeniu o niepełnosprawności)

W tabelce jest użyty zwrot "Konieczność sprawowania opieki". Mam on swoją definicję w "Standardach w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności". "Konieczność sprawowania opieki" oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem.

Ta definicja dla pkt 7 interpretowana jest w ten sposób, że jeżeli dziecko potrafi jakiekolwiek czynności zrobić samo, to nie ma "całkowitej zależności". Dlatego lekarze pytają o to, czy dziecko umie się ubrać, umyć, zawiązać buty, ma kolegów.

1. Drugi warunek dla otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego:

"konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji" (pkt 8 wskazań w orzeczeniu o niepełnosprawności).

Tak stanowi art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych link do ustawy

Polecamy: Pomoc społeczna. Komentarz do ustawy

Standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności oraz oznaczenie symboli przyczyn niepełnosprawności

DEFINICJA nr 1

Konieczność sprawowania opieki – oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem;

DEFINICJA nr 2

Konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych – oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.

Prawo
Pierwszy dzień lata 2026. Kiedy wypada astronomiczne lato, a kiedy kalendarzowe, meteorologiczne, klimatyczne?
21 maja 2026

Pierwszy dzień lata 2026. Jaka to data w kalendarzu? Czy astronomiczne jest tego samego dnia co kalendarzowe? Czym jest przesilenie letnie?

Parafialne Grupy Obrony Cywilnej. Kościół katolicki ma plan działania na wypadek sytuacji kryzysowych
21 maja 2026

W Kościele rozpoczęto inicjatywę Parafialnych Grup Obrony Cywilnej. Jej zadaniem jest wzmacnianie odporności lokalnych społeczności poprzez zaangażowanie wiernych w różne zespoły zadaniowe, takie jak grupy transportowe, medyczne, wsparcia psychologicznego oraz opiekuńczo-wychowawcze.

Wynagrodzenie minimalne w 2027 roku. Na stole są trzy propozycje. Kto proponuje najwięcej? I co z drugą podwyżką?
21 maja 2026

Trzy różne kwoty są na stole. Trwają prace nad wynagrodzeniem minimalnym 2027. Pracodawcy, związkowcy i resort pracy nie są zgodni. Kwota nie jest jeszcze przesądzona, ale wiadomo już co z drugą podwyżką.

MOPS stosują test średniej wartości zasiłku
21 maja 2026

W artykule omawiam dwa wyroki potwierdzające możliwość otrzymania z MOPS przez jedną osobę dużej liczby zasiłków na różne życiowe cele - leki, żywność, odzież, czynsz, buty, lekarza, opał, energię, drobne remonty i naprawy w łazience. Ale uwaga! Jeżeli tych świadczeń dla jednej osoby jest za dużo, MOPS uruchamia limity. Punktem wyjścia jest średnia wartość np. zasiłku celowego w MOPS i sprawdzenie jak wobec wartości średniej w MOPS (np 500 zł miesięcznie), wygląda beneficjent otrzymujący za ostatnie kilka miesięcy np. 900 zł miesięcznie.

Dziura budżetowa rośnie. Deficyt państwa sięgnął już ponad 89 mld
20 maja 2026

Ministerstwo Finansów pokazało najnowsze dane o stanie budżetu. Deficyt po kwietniu wyniósł już 89,29 mld zł, czyli niemal jedną trzecią całorocznego planu. Resort wskazuje jednak na rosnące wpływy z VAT i CIT oraz wyższe dochody samorządów z PIT.

Adwokat dla rodziny – Interdyscyplinarne ujęcie dobra dziecka
20 maja 2026

Sekcja Prawa Rodzinnego oraz Sekcja Praw Dziecka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie, we współpracy z Wydziałem Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, zapraszają do udziału w konferencji „ADWOKAT DLA RODZINY – Interdyscyplinarne ujęcie dobra dziecka”, która odbędzie się 22 maja 2026 r. w Auli Starego BUW Uniwersytetu Warszawskiego w Warszawie.

Oszustwo na pomyłkowy przelew BLIK. Bank radzi jak nie dać się nabrać złodziejowi
20 maja 2026

VeloBank S.A. przestrzega, że pojawił się nowy typ oszustwa bankowego, który wykorzystuje przelew BLIK i przypadkowe osoby jako nieświadomych pośredników w oszustwie. Na czym polega to oszustwo i jak nie dać się nabrać cyberprzestępcy?

Poradnik bezpieczeństwa dla dzieci i młodzieży. Ma przygotować najmłodszych na sytuacje zagrożenia
20 maja 2026

Ministerstwo Edukacji Narodowej finalizuje prace nad specjalną wersją „Poradnika bezpieczeństwa” skierowaną do uczniów szkół podstawowych. Poradnik ma tłumaczyć zasady bezpieczeństwa w sposób dostosowany do wieku odbiorców, z naciskiem na praktyczne wskazówki i zrozumiałe procedury działania.

MRiT przypomina: zmiany w rozporządzeniu o projekcie budowlanym – budowle ochronne i dokładność miar, część obowiązuje już teraz
20 maja 2026

MRiT przypomina: od 19 maja 2026 (a część później) są zmienione przepisy dotyczące projektów budowlanych. Najważniejsze zmiany: wymiary na rysunkach z dokładnością do 0,01 m, obowiązek uwzględnienia warunków ochrony ludności (budowle ochronne, miejsca doraźnego schronienia) oraz dokładniejszy opis dostępności dla osób niepełnosprawnych. Sprawdź, czy Twój projekt musi spełniać nowe wymagania.

Polskie rolnictwo potrzebuje prawdziwych ustaw, a nie ustawek - podkreśla Minister Rolnictwa, a raport: Kondycja finansowa polskich rolników 2026 - budzi wielki niepokój
20 maja 2026

Polskie rolnictwo potrzebuje prawdziwych ustaw, a nie ustawek - podkreśla Minister Rolnictwa, a raport: "Kondycja finansowa polskich rolników. 2026" przynosi niepokojące odkrycia dotyczące sytuacji finansowej rodzin zajmujących się uprawą ziemi i hodowlą zwierząt. Dane zgromadzone w badaniu rysują obraz sektora rolniczego, który nie tyle prosperuje, ile nieustannie balansuje na granicy przetrwania. Co dalej z polską wsią, polskimi rolnikami i polskimi rodzinami żyjącymi na wsi?

pokaż więcej
Proszę czekać...