Kto i kiedy nie może być świadkiem testamentu?

Urszula Wilk-Winter
rozwiń więcej
Kto i kiedy nie może być świadkiem testamentu? / Kto i kiedy nie może być świadkiem testamentu? / Shutterstock

Możliwe jest wyrażenie swojej woli w obecności świadków - spełnienie takich wymogów to warunek konieczny testamentu zwykłego - allograficznego oraz testamentów szczególnych-ustnego, podróżnego i wojskowego. Nie każda osoba może być świadkiem. Od czego zależy taka możliwość?

Niemożność bycia świadkiem testamentu można podzielić na dwie grupy przyczyn. Pierwsza z nich wyklucza możliwość bycia świadkiem każdego testamentu, a druga świadkiem testamentu konkretnej osoby.

Kto nie może być świadkiem testamentu?

Nie może być świadkiem żadnego testamentu osoba:

  1. która nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych – tj. dziecko do lat 18, osoba ubezwłasnowolniona częściowo lub całkowicie;
  2. niewidoma, głucha lub nie posługująca się mową;
  3. nie mogąca czytać i pisać;
  4. nie władająca językiem, w którym spadkodawca sporządza ostatnią wolę;
  5. skazana prawomocnie wyrokiem sądowym za fałszywe zeznania.

Ocena przesłanek z pkt od 2 do 4 należy do sądu. Powinien on zbadać dostępnymi środkami dowodowymi, czy dana osoba spełnia powyższe wymagania choćby poprzez rozmowę ze świadkiem. Rolą tych przepisów jest doprowadzenie do sytuacji, że świadkiem będzie jedynie osoba znająca język spadkodawcy, umiejąca samodzielnie odczytać zapisany tekst oraz mogąca sama go spisać. Dodatkowo ze świadkiem powinna być możliwość komunikacji oraz okazania mu dokumentu.

Kto nie może być świadkiem testamentu w konkretnych okolicznościach?

Nie może być świadkiem przy sporządzaniu konkretnego testamentu:

  1. osoba dla której w ostatniej woli spadkodawcy została przewidziana jakakolwiek korzyść;
  2. małżonek, krewny lub powinowaty pierwszego i drugiego stopnia osoby dla której przewidziana została w testamencie jakakolwiek korzyść;
  3. osoba pozostająca w stosunku przysposobienia z osobą dla której została przewidziana jakakolwiek korzyść.

Przez krewnego należy rozumieć osobę z którą spadkodawcę łączą więzy krwi, natomiast powinowaty to osoba która staje się rodziną poprzez związek małżeński np. teściowa (matka żony/męża), teść (ojciec żony/męża), zięć (mąż córki/syna), szwagier (mąż siostry/brata, brat żony/męża).

Natomiast stopnie pokrewieństwa czy powinowactwa ustala się poprzez liczbę urodzeń tj. ile urodzeń, tyle stopni. W linii prostej tj. rodzice-dzieci stopnie liczy się bezpośrednio, natomiast w linii bocznej – rodzeństwo, dalsi kuzyni (cioteczni, wujeczni) przez wspólnego przodka. I tak rodzeństwo to krewny drugiego stopnia w linii bocznej. Powinowatym pierwszego stopnia jest teść, teściowa, zięć, synowa a drugiego stopnia brat lub siostra współmałżonka.

Jeżeli świadkiem testamentu spadkodawcy była jedna z osób spokrewnionych lub spowinowaconych z osobą która w testamencie uzyska konkretną korzyść nieważne jest tylko postanowienie, które daje uprawnienia tej osobie, jej małżonkowi, krewnym lub powinowatym pierwszego lub drugiego stopnia albo osobie pozostającej z nią w stosunku przysposobienia. Jeśli z treści testamentu lub okoliczności wynika, że bez nieważnego postanowienia spadkodawca nie sporządziłby testamentu danej treści, nieważna jest cała ostatnia wola.

Niespełnienia powyższych wymogów odnośnie świadków, czy każdego czy konkretnego testamentu powoduje nieważność tego oświadczenia woli.

Prawo
Od lipca 2026 r. wzrost płacy minimalnej w tej grupie zawodowej. Najniższa wzrośnie do 8458 zł
14 maja 2026

Minimalne wynagrodzenie pracowników podmiotów leczniczych ma związek z wysokością przeciętego wynagrodzenia za rok poprzedni i zmienia się od lipca. Ile będą zarabiali w drugiej połowie 2026 roku lekarze specjaliści, farmaceuci, fizjoterapeuci, diagności laboratoryjni, pielęgniarki czy położne?

Kto i kiedy nie może być świadkiem testamentu?
14 maja 2026

Możliwe jest wyrażenie swojej woli w obecności świadków - spełnienie takich wymogów to warunek konieczny testamentu zwykłego - allograficznego oraz testamentów szczególnych-ustnego, podróżnego i wojskowego. Nie każda osoba może być świadkiem. Od czego zależy taka możliwość?

Polacy raczej nie chcą podatku katastralnego, a jego zwolennicy akceptują tę daninę dopiero od 3 mieszkania
14 maja 2026

Tylko 20% Polaków popiera wprowadzenie podatku katastralnego, a 45% jest mu przeciwnych. Jednocześnie zwolennicy tego rozwiązania najczęściej widzą w nim sposób na ograniczenie spekulacyjnego wykupu mieszkań. Z badania Rankomat.pl wynika, że niemal połowa osób popierających kataster akceptowałaby go dopiero od trzeciej nieruchomości. Duża grupa niezdecydowanych (35%) pokazuje, że ocena tego podatku może zależeć przede wszystkim od szczegółów: kogo miałby objąć, od którego mieszkania byłby naliczany i na co trafiłyby wpływy.

Sankcja kredytu darmowego - co zmienił wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. Banki nie są zadowolone, bo przybędzie spraw sądowych z kredytobiorcami
14 maja 2026

Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. zaskoczył sektor bankowy i banki będą potrzebowały chwili, aby się przegrupować i przygotować strategię na przyszłość. Już dziś słyszy się opinie, że co prawda TSUE ma rację mówiąc o niedopuszczalności pobierania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu, ale ten rodzaj naruszenia, zdaniem banków, nie stanowi podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego, a ponadto w takiej sytuacji bankom może przysługiwać swoista rekompensata polegająca na proporcjonalnym podwyższeniu oprocentowania kredytu, odzwierciedlająca koszt niepobrania odsetek od kwot odpowiadających kosztowi kredytu. Nie ulega jednak wątpliwości, że banki będą musiały w tej strategii uwzględnić stanowisko TSUE wyrażone w tym wyroku – pisze radca prawny Wojciech Ostrowski z Kancelarii Prawnej Rachelski i Wspólnicy.

Woda z kranu pod lupą. Już w maju 2026 r. właścicieli i zarządców nieruchomości obciąża nowe obowiązki. Konieczne będą kontrole, a często też modernizacje
14 maja 2026

Czy w Polsce można pić wodę z kranu? Choć przedsiębiorstwa wodociągowe od lat zapewniają, że tak, to zapewnienia te są nieco na wyrost. Kontrola jakości wody kończy się bowiem najczęściej przy węźle doprowadzającym ją do budynku. Co dzieje się dalej?

ZUS: ponad 879 tys. emerytów w Polsce nadal pracuje zawodowo
14 maja 2026

Zakład Ubezpieczeń Społecznych informuje, że aktywność zawodowa seniorów po przejściu na emeryturę staje się coraz powszechniejsza. W ciągu ostatnich dziesięciu lat liczba pracujących seniorów wzrosła z 575,4 tys. do 879,5 tys., czyli o 52,9 proc. Jedyny spadek odnotowano w 2020 roku, gdy mniej emerytów pracowało niż rok wcześniej.

Emeryt z długami w 2026 r. - komornik nie ruszy kwoty 1401,57 zł. Tyle musi zostać na życie
14 maja 2026

Ile komornik może zabrać z emerytury w 2026 roku oraz ile musi zostawić seniorowi na życie? Odpowiedź nie jest taka sama dla wszystkich. To rodzaj długu decyduje o tym, czy z emerytury zniknie kilkaset złotych, czy nawet ponad połowa świadczenia. Długi posiada ok. 4% emerytów, czyli około 271,5 tys. osób.

Kwota wolna od podatku 60 tys. zł. Rząd nie ma dobrych wiadomości dla Polaków
14 maja 2026

Kwota wolna od podatku na poziomie 60 tys. zł raczej nie zostanie wprowadzona w 2027 roku – potwierdzają to wypowiedzi przedstawicieli rządu. Minister finansów Andrzej Domański zapewnia, że zmiana ma zostać zrealizowana jeszcze w tej kadencji, ale na razie podatnicy nadal będą rozliczać PIT według obowiązujących zasad. Oznacza to, że kwota wolna szybko nie ulegnie zmianie.

Mieszkanie dostanie "etykietę" jak lodówka. Nowe klasy energetyczne (A+ do G) obowiązkowe w ogłoszeniach
14 maja 2026

Sprzedajesz lub wynajmujesz nieruchomość? Brak informacji o klasie energetycznej budynku w ogłoszeniu grozi wysoką grzywną. Nowe przepisy wprowadzają unijny standard ośmiu klas - od A+ do G - który drastycznie wpływa na ceny na rynku nieruchomości. Czy Twoja własność nie trafi do grupy "wampirów energetycznych" i jak przygotować się na nadchodzące zmiany?

Wycinka drzew na działce 2026. Co zrobić kiedy drzewo sąsiada zagraża bezpieczeństwu?
14 maja 2026

Pękające konary, pochylone drzewa i uszkodzone korzenie mogą stanowić poważne zagrożenie dla ludzi, samochodów oraz budynków. Wiele osób nie wie jednak, co zrobić w sytuacji, gdy zaczyna ono zagrażać bezpieczeństwu? Wyjaśnimy, kto powinien reagować i gdzie zgłosić problem.

pokaż więcej
Proszę czekać...