• Pomoc
• RSS

Wersje ujednolicone najpopularniejszych ustaw:

• Kodeks cywilny
• Kodeks rodzinny i opiekuńczy
• Kodeks pracy
• Kodeks karny
• Kodeks karny skarbowy
• Kodeks postępowania karnego
• Kodeks morski
• Prawo o ruchu drogowym
• Kodeks postępowania administracyjnego
• Kodeks spółek handlowych
• Prawo budowlane
• Prawo zamówień publicznych
• Ordynacja podatkowa

• metryka
• tekst pierwotny
• fotokopia

• Data ogłoszenia:2008-07-21
• Data wejścia w życie:2008-08-05
• Data obowiązywania: 2008-08-05

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ¹⁾

z dnia 24 czerwca 2008 r.

w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: górnik eksploatacji podziemnej, górnik odkrywkowej eksploatacji złóż, monter instalacji gazowych, monter instrumentów muzycznych, monter sieci komunalnych, stolarz, technik hydrolog, technik instrumentów muzycznych, technik meteorolog i technik papiernictwa

Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.²⁾) zarządza się, co następuje:

§ 1. 1. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860):

1) górnik eksploatacji podziemnej – symbol cyfrowy 711[02];

2) górnik odkrywkowej eksploatacji złóż – symbol cyfrowy 711[03];

3) monter instalacji gazowych – symbol cyfrowy 713[07];

4) monter instrumentów muzycznych – symbol cyfrowy 731[02];

5) monter sieci komunalnych – symbol cyfrowy 713[03];

6) stolarz – symbol cyfrowy 742[01];

7) technik hydrolog – symbol cyfrowy 311[17];

8) technik instrumentów muzycznych – symbol cyfrowy 311[18];

9) technik meteorolog – symbol cyfrowy 311[23];

10) technik papiernictwa – symbol cyfrowy 311[27].

2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1–10 do rozporządzenia.

§ 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Edukacji Narodowej: K. Hall

 

¹⁾ Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej – oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).

²⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292 oraz z 2008 r. Nr 70, poz. 416.

Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 24 czerwca 2008 r. (poz. 825)

Załącznik nr 1

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE GÓRNIK EKSPLOATACJI PODZIEMNEJ

SYMBOL CYFROWY 711[02]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1) rozpoznawać minerały i skały oraz określać ich właściwości;

2) pobierać próbki skał do badań;

3) sporządzać szkice i czytać rysunki części maszyn;

4) czytać i interpretować mapy górnicze;

5) czytać i interpretować proste schematy mechaniczne i elektryczne;

6) prowadzić podstawową dokumentację robót górniczych;

7) posługiwać się narzędziami, urządzeniami górniczymi, aparaturą kontrolno-pomiarową, urządzeniami sygnalizacji i łączności;

8) rozpoznawać i oceniać stan techniczny, konserwować maszyny i urządzenia górnicze;

9) prowadzić roboty górnicze i drążyć wyrobiska;

10) organizować i wykonywać czynności cyklu pracy na przodku chodnikowym i w wyrobiskach eksploatacyjnych;

11) wiercić otwory i wykonywać roboty strzałowe;

12) stawiać obudowę górniczą;

13) układać tory kopalniane oraz zabudowywać urządzenia transportu dołowego;

14) zabudowywać i konserwować rurociągi wodne i solankowe;

15) wykonywać prace podsadzkowe oraz prace związane z likwidacją wybranej przestrzeni;

16) stosować obowiązujące procedury w przypadku wystąpienia zagrożeń górniczych;

17) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

18) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

19) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

20) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

21) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

22) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

23) korzystać z różnych źródeł informacji;

24) planować działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie górnik eksploatacji podziemnej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1) drążenia wyrobisk podziemnych;

2) wykonywania obudowy wyrobisk podziemnych;

3) wykonywania robót strzałowych;

4) pobierania próbek skalnych z wyrobisk;

5) użytkowania maszyn i urządzeń stosowanych w eksploatacji podziemnej;

6) dokonywania przeglądów, konserwacji i drobnych napraw maszyn i urządzeń stosowanych w eksploatacji podziemnej;

7) ładowania i transportu urobku;

8) likwidacji wyrobisk podziemnych;

9) sporządzania raportów produkcyjnych.

3. Zawód górnik eksploatacji podziemnej jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:

1) robót udostępniających i przygotowawczych;

2) eksploatacji węgla kamiennego;

3) eksploatacji kopalin innych niż węgiel kamienny.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:

1) techniczny;

2) górniczy;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: TECHNICZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) wykonywać rysunki części maszyn zgodnie z normami rysunku technicznego;

2) wykonywać szkice części maszyn;

3) rysować i czytać wycinki map górniczych;

4) szkicować i odwzorowywać przekroje wyrobisk górniczych;

5) określać właściwości, sposoby otrzymywania oraz zastosowanie metali i ich stopów;

6) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn;

7) rozróżniać konstrukcje połączeń, osi, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców i mechanizmów;

8) wykonywać proste pomiary warsztatowe;

9) wykonywać podstawowe operacje obróbki ręcznej i obróbki mechanicznej skrawaniem;

10) wykonywać proste połączenia spawane i lutowane;

11) charakteryzować pompy, sprężarki i wentylatory oraz określać ich zastosowanie w górnictwie podziemnym;

12) wyjaśniać budowę, zasadę działania silników, urządzeń hydraulicznych i pneumatycznych oraz określać ich zastosowanie w górnictwie podziemnym;

13) określać zasady doboru oraz eksploatacji maszyn i urządzeń górniczych;

14) charakteryzować maszyny i urządzenia do eksploatacji podziemnej złóż;

15) rozróżniać maszyny i urządzenia do urabiania i odstawy urobku;

16) charakteryzować stopień zużycia maszyn i urządzeń oraz metody zapobiegania nadmiernemu zużyciu;

17) rozpoznawać i oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń użytkowanych w procesach technologicznych;

18) określać zakres prac wykonywanych podczas przeglądu technicznego i napraw maszyn i urządzeń;

19) klasyfikować i charakteryzować elementy obwodów prądu stałego i przemiennego;

20) dokonywać pomiaru napięcia, natężenia i mocy w obwodach prądu stałego i przemiennego jedno- i trójfazowego;

21) obliczać proste obwody elektryczne;

22) określać parametry maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie tabliczki znamionowej;

23) analizować schematy podstawowych układów elektronicznych;

24) obsługiwać urządzenia sygnalizacji, łączności i zabezpieczeń elektrycznych w maszynach i urządzeniach górniczych;

25) korzystać z programów użytkowych dotyczących dokumentowania wielkości wydobycia, aktualizacji robót górniczych i prognozowania zagrożeń;

26) stosować zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego dotyczące bezpiecznego funkcjonowania maszyn i urządzeń;

27) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas eksploatacji maszyn i urządzeń górniczych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) elementy rysunku technicznego;

2) normalizacja w rysunku technicznym;

3) mapy górnicze;

4) przekroje poziome i pionowe wyrobisk górniczych;

5) materiałoznawstwo;

6) zarys mechaniki technicznej części maszyn;

7) pompy, sprężarki, wentylatory;

8) elementy i układy hydrauliczne i pneumatyczne;

9) maszyny i urządzenia do urabiania ręcznego i mechanicznego;

10) obudowa indywidualna i zmechanizowana;

11) urządzenia odstawy, przewozu i ciągnienia;

12) podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń górniczych;

13) obwody prądu stałego i przemiennego jedno- i trójfazowego;

14) magnetyzm i elektromagnetyzm;

15) silniki elektryczne;

16) urządzenia elektryczne i sieci w górnictwie;

17) trakcja elektryczna w kopalni;

18) podstawowe pojęcia z zakresu elektroniki;

19) łączność i sterowanie w górnictwie;

20) oprogramowanie użytkowe;

21) użytkowanie maszyn i urządzeń górniczych, obsługa techniczna;

22) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas eksploatacji maszyn i urządzeń górniczych.

BLOK: GÓRNICZY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) opisywać budowę geologiczną skorupy ziemskiej;

2) rozróżniać podstawowe minerały oraz grupy i rodzaje skał;

3) charakteryzować formy, cechy i wielkości złóż kopalin użytecznych;

4) obliczać ciśnienie górotworu w stanie nienaruszonym i w trakcie robót górniczych;

5) interpretować mapy i przekroje górnicze;

6) dobierać rodzaj obudowy w zależności od warunków górniczo-geologicznych i przeznaczenia wyrobiska górniczego;

7) stawiać różne rodzaje obudowy wyrobisk górniczych wraz z opinką stropu i ociosów;

8) sterować obudowami zmechanizowanymi i maszynami górniczymi w podstawowym zakresie;

9) określać sposoby urabiania złóż;

10) wyjaśniać zasady bezpiecznego i racjonalnego posługiwania się środkami strzałowymi;

11) wiercić otwory strzałowe oraz wykonywać prace składające się na urabianie złoża materiałami wybuchowymi;

12) dobierać materiały, narzędzia, przyrządy, maszyny i urządzenia do drążenia wyrobisk udostępniających i przygotowawczych;

13) wydawać, przyjmować i ewidencjonować materiały, narzędzia i przyrządy;

14) wykonywać czynności w cyklu drążenia wyrobisk udostępniających, przygotowawczych i wybierkowych;

15) nadzorować roboty w procesie wydobywania określonego rodzaju złoża;

16) określać skład powietrza kopalnianego oraz granice dopuszczalnej zawartości gazów szkodliwych;

17) posługiwać się przyrządami do pomiarów klimatycznych oraz urządzeniami sygnalizacji i łączności;

18) określać kierunki przepływu powietrza w kopalniach oraz zasady przewietrzania wyrobisk;

19) zabudowywać urządzenia wentylacyjne i urządzenia wentylacji lutniowej;

20) wykonywać zapory pyłowe, tamy wentylacyjne i podsadzkowe;

21) zabudowywać, obsługiwać i konserwować w podstawowym zakresie urządzenia transportu dołowego;

22) montować i demontować wybrane rodzaje górniczych urządzeń odstawy;

23) układać tory kopalniane;

24) wykonywać połączenia obudowy drewnianej, oprawiać narzędzia górnicze;25) określać źródła powstawania oraz sposoby zapobiegania i zwalczania zagrożeń dołowych związanych z wybieraniem złoża;

26) oceniać ryzyko zawodowe;

27) posługiwać się dokumentacją techniczno-ruchową (DTR);

28) sporządzać określone części dokumentacji techniczno-ruchowej oraz raporty produkcyjne;

29) charakteryzować procesy mechanicznej przeróbki kopalin.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) historia i znaczenie górnictwa;

2) elementy geologii, mineralogii i petrografii;

3) złoża kopalin użytecznych;

4) poszukiwanie i rozpoznawanie złóż;

5) mechanika górotworu;

6) powierzchnia kopalni;

7) stawianie obudowy;

8) urabianie skał;

9) wykonywanie wyrobisk udostępniających;

10) wykonywanie wyrobisk przygotowawczych;

11) roboty w wyrobiskach chodnikowych i eksploatacyjnych;

12) zasady i systemy eksploatacji złóż;

13) podsadzanie wyrobisk;

14) przewietrzanie kopalń;

15) obsługa i wykonywanie urządzeń wentylacyjnych;

16) odwadnianie kopalń;

17) transport urządzeń i materiałów;

18) obsługa urządzeń odstawy;

19) obróbka drewna;

20) warsztat elektryczny;

21) zagrożenia występujące na dole kopalni;

22) roboty podsadzkowe, utrzymanie wyrobisk;

23) dokumentacja techniczno-ruchowa, raporty produkcyjne;

24) mechaniczna przeróbka kopalin.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

5) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

6) stosować przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych;

7) określać wpływ zanieczyszczeń powstających w kopalniach podziemnych na człowieka i środowisko;

8) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska oraz wymaganiami ergonomii;

9) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

10) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

11) komunikować się i współpracować w zespole;

12) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

13) podejmować decyzje, w szczególności w sytuacjach zagrożeń;

14) postępować zgodnie z procedurami w przypadku wystąpienia zagrożeń górniczych;

15) charakteryzować organizację i zadania służb ratownictwa górniczego;

16) doskonalić umiejętności zawodowe;

17) korzystać z różnych źródeł informacji;

18) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

4) bezpieczeństwo i higiena pracy;

5) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

6) wybrane przepisy prawa geologicznego i górniczego;

7) elementy ergonomii;

8) środki ochrony indywidualnej;

9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

10) zasady i metody komunikowania się;

11) elementy socjologii i psychologii pracy;

12) zagrożenia występujące w środowisku pracy;

13) organizacja i zadania służb ratownictwa górniczego;

14) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego	Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*
Techniczny	15
Górniczy	60
Podstawy działalności zawodowej	5
Razem	80**

 * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1) pracownia podstaw technologii i konstrukcji mechanicznych;

2) pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki;

3) pracownia maszyn i urządzeń górniczych;

4) pracownia techniki eksploatacji złóż;

5) pracownia komputerowa;

6) warsztaty szkolne.

Pracownia podstaw technologii i konstrukcji mechanicznych powinna być wyposażona w:

1) próbki metali i stopów;

2) rysunki wykonawcze, złożeniowe, montażowe i schematyczne;

3) modele rzutni;

4) modele brył geometrycznych;

5) komplet norm dotyczących działalności zawodowej;

6) dokumentację techniczną.

Pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki powinna być wyposażona w:

1) przyrządy pomiarowe i aparaturę kontrolno-pomiarową;

2) modele silników, prądnic, transformatorów, wzmacniaczy, elementów obwodów elektrycznych;

3) próbki materiałów przewodzących, izolacyjnych, magnetycznych;

4) przewody elektryczne, kable, bezpieczniki;

5) elementy instalacji elektrycznych, elementy elektroniczne.

Pracownia maszyn i urządzeń górniczych powinna być wyposażona w:

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) przybory rysunkowe;

3) rysunki wykonawcze, złożeniowe, montażowe i schematyczne;

4) normy PN-ISO, ISO;

5) dokumentacje techniczne, dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR);

6) modele elementów pasowanych;

7) modele części maszyn;

8) modele sprzęgieł, hamulców, przekładni, mechanizmów;

9) modele obudów oraz maszyn i urządzeń do urabiania i odstawy;

10) schematy kinematyczne i hydrauliczne maszyn górniczych;

11) katalogi i instrukcje obsługi maszyn górniczych.

Pracownia techniki eksploatacji złóż powinna być wyposażona w:

1) modele podstawowych systemów wybierania;

2) modele wyrobisk udostępniających, przygotowawczych i eksploatacyjnych;

3) przyrządy pomiarowe do wykrywania gazów kopalnianych, do pomiaru prędkości, temperatury i wilgotności powietrza;

4) atrapy środków strzałowych;

5) sprzęt strzałowy;

6) sprzęt ochrony indywidualnej;

7) próbki skał i minerałów.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w:

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

2) drukarkę, skaner;

3) pakiet programów biurowych;

4) program do archiwizacji danych;

5) programy użytkowe dotyczące dokumentowania wielkości wydobycia, aktualizacji robót górniczych i prognozowania zagrożeń.

W warsztatach szkolnych powinny znajdować się następujące stanowiska:

1) ślusarskie;

2) do obróbki mechanicznej skrawaniem;

3) stolarsko-ciesielskie;

4) elektryczne;

5) do obróbki cieplnej.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w narzędzia i przyrządy pomiarowe.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.

W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach i warsztatach szkolnych, w sztolniach ćwiczebnych, w przedsiębiorstwach górniczych na specjalnie przygotowanych stanowiskach pracy i wyodrębnionych polach szkoleniowych na dole kopalni.

W sztolni ćwiczebnej powinny znajdować się następujące stanowiska:

1) hydrauliki siłowej;

2) budowy tam;

3) naprawy maszyn i urządzeń.

Pole szkoleniowe zlokalizowane w wyrobiskach dołowych powinno mieć następujące stanowiska:

1) hydrauliczne;

2) elektryczne;

3) hydrauliki siłowej;

4) remontowe.

Załącznik nr 2

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE GÓRNIK ODKRYWKOWEJ EKSPLOATACJI ZŁÓŻ

SYMBOL CYFROWY 711[03]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1) czytać rysunki konstrukcyjne i schematy podstawowych układów technologicznych;

2) czytać mapy geologiczne i górnicze;

3) rozróżniać skały, określać ich właściwości i jakość;

4) rozróżniać podstawowe zjawiska geologiczne, hydrogeologiczne i geotechniczne zachodzące w górotworze pod wpływem działalności górniczej;

5) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń górniczych;

6) wykonywać konserwację oraz drobne naprawy podstawowych maszyn i urządzeń górniczych;

7) użytkować maszyny i urządzenia górnicze, przeróbcze i obróbcze stosowane w kopalniach odkrywkowych, zakładach przeróbczych i obróbczych;

8) wykonywać roboty strzałowe;

9) prowadzić roboty eksploatacyjne i przeróbcze;

10) prowadzić podstawową dokumentację robót górniczych;

11) stosować obowiązujące procedury w przypadku wystąpienia zagrożeń górniczych;

12) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

13) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

14) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

15) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

16) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

17) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

18) korzystać z różnych źródeł informacji;

19) planować działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie górnik odkrywkowej eksploatacji złóż powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1) użytkowania maszyn i urządzeń stosowanych w procesie wydobycia, obróbki i przeróbki złoża;

2) dokonywania przeglądów, konserwacji, drobnych napraw oraz regulacji podstawowych maszyn i urządzeń górniczych;

3) wykonywania robót strzałowych;

4) zabezpieczania terenu górniczego na okres prowadzonych robót strzałowych;

5) kwalifikowania jakościowego wydobytych kopalin i wykonanych asortymentów produkcji;

6) sporządzania raportów produkcyjnych.

3. Zawód górnik odkrywkowej eksploatacji złóż jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:

1) eksploatacji surowców skalnych;

2) eksploatacji węgla brunatnego;

3) eksploatacji kruszyw mineralnych;

4) przeróbki i obróbki skał.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:

1) techniczny;

2) wydobywczo-przetwórczy;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: TECHNICZNY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) wykonywać szkice części maszyn;

2) czytać i interpretować rysunki konstrukcyjne i schematy podstawowych układów technologicznych;

3) określać właściwości metali i ich stopów oraz opisywać ich zastosowanie;

4) rozróżniać podstawowe operacje z zakresu obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej;

5) rozpoznawać zjawisko korozji, określać skutki korozji oraz wykonywać typowe powłoki antykorozyjne;

6) rozróżniać podstawowe prawa statyki, kinematyki i dynamiki punktu materialnego;

7) wyznaczać warunki równowagi punktu materialnego i ciała sztywnego;

8) wyznaczać siłę i moment tarcia;

9) rozróżniać rodzaje połączeń, osie, wały, łożyska, sprzęgła, hamulce, przekładnie mechaniczne oraz określać ich zastosowanie;

10) określać parametry maszyn i urządzeń elektrycznych na podstawie tabliczki znamionowej;

11) rozróżniać na schematach elementy obwodów elektrycznych;

12) określać układy zabezpieczeń w obwodach elektrycznych;

13) rozróżniać instalacje elektryczne mieszkaniowe i przemysłowe oraz połączenia odbiorników prądu szeregowe i równoległe;

14) rozróżniać uziemienie ochronne, uziom, przewód uziemiający i zerowanie oraz dokonywać pomiaru rezystancji izolacji i rezystancji uziemienia;

15) określać różnice w budowie i pracy prądnicy, silnika i transformatora;

16) określać warunki bezpiecznego prowadzenia instalacji elektrycznych maszyn górniczych;

17) rozróżniać elementy napędów hydraulicznych i pneumatycznych oraz określać ich przeznaczenie;

18) interpretować schematy układów hydraulicznych i pneumatycznych;

19) charakteryzować sprężarki i wentylatory oraz określać ich wykorzystanie w procesach technologicznych;

20) klasyfikować i charakteryzować maszyny i urządzenia do eksploatacji odkrywkowej, obróbki i przeróbki skał, przetwórstwa surowców skalnych;

21) charakteryzować urządzenia do transportu technologicznego w górnictwie odkrywkowym oraz określać warunki ich bezpiecznej pracy;

22) wykonywać podstawowe pomiary warsztatowe;

23) wykonywać podstawowe operacje obróbki ręcznej i mechanicznej;

24) wykonywać czynności konserwacyjne, drobne naprawy, wymianę części, montaż, demontaż, regulację poszczególnych zespołów i całego urządzenia;

25) dobierać materiały, narzędzia i przyrządy do wykonywanej pracy;

26) wydawać, przyjmować i ewidencjonować materiały, narzędzia, przyrządy oraz przyjmować i ewidencjonować wykonane prace;

27) charakteryzować stopień zużycia maszyn i urządzeń oraz metody zapobiegania nadmiernemu zużyciu;

28) rozpoznawać i oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń użytkowanych w procesach technologicznych;

29) określać zakres prac wykonywanych podczas przeglądu technicznego i napraw maszyn i urządzeń;

30) charakteryzować gospodarkę materiałową w przedsiębiorstwach górnictwa odkrywkowego;

31) stosować zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego dotyczące bezpiecznego funkcjonowania maszyn i urządzeń;

32) korzystać z programów użytkowych wspomagających projektowanie oraz organizację i zarządzanie eksploatacją środków trwałych;

33) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska podczas eksploatacji maszyn i urządzeń górniczych.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) elementy rysunku technicznego;

2) materiałoznawstwo;

3) podstawy mechaniki technicznej i wytrzymałości materiałów;

4) części maszyn;

5) podstawy elektrotechniki i automatyki;

6) maszyny elektryczne;

7) podstawy elektroniki;

8) układy i elementy automatycznej regulacji zasilania, sterowania, zabezpieczania i sygnalizacji;

9) napędy hydrauliczne i pneumatyczne;

10) sprężarki i wentylatory;

11) maszyny i urządzenia transportowe;

12) maszyny i urządzenia do eksploatacji odkrywkowej;

13) maszyny i urządzenia do obróbki i przeróbki skał;

14) maszyny i urządzenia do przetwórstwa surowców skalnych;

15) pomiary warsztatowe;

16) ręczna i mechaniczna obróbka skrawaniem;

17) spajanie metali;

18) montaż i demontaż urządzeń stosowanych w procesach wydobycia i przeróbki złoża;

19) niezawodność i trwałość maszyn i urządzeń;

20) stan techniczny maszyn i urządzeń;

21) użytkowanie i obsługa techniczna maszyn i urządzeń;

22) gospodarka materiałowa i energetyczna;

23) organizacja, zarządzanie i ekonomika eksploatacji maszyn i urządzeń;

24) przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska związane z eksploatacją maszyn i urządzeń górniczych.

BLOK: WYDOBYWCZO-PRZETWÓRCZY

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) określać warunki prowadzenia odkrywkowej eksploatacji złóż;

2) rozpoznawać skały, określać ich strukturę, teksturę oraz wykorzystanie;

3) określać wpływ systemu eksploatacji złóż na bezpieczeństwo robót górniczych;

4) określać usytuowanie maszyn i urządzeń górniczych warunkujące bezpieczne prowadzenie robót;

5) korzystać z dokumentacji górniczo-geologicznej;

6) przewidywać zasięg wpływu wód kopalnianych na roboty górnicze i wskazywać sposoby zabezpieczenia robót;

7) przewidywać zachowanie górotworu w związku z prowadzoną eksploatacją;

8) określać metodę odwadniania złoża;

9) określać metodę udostępnienia złoża;

10) dobierać systemy eksploatacji złoża;

11) charakteryzować działanie materiałów wybuchowych i środków strzałowych;

12) sporządzać ładunki materiałów wybuchowych i sieć strzałową;

13) posługiwać się sprzętem strzałowym;

14) transportować, składować i zabezpieczać materiały wybuchowe i środki strzałowe;

15) określać wielkość stref zagrożenia związanych z prowadzeniem robót strzałowych;

16) zabezpieczać teren górniczy na okres prowadzenia robót strzałowych;

17) określać zastosowanie materiałów wybuchowych i techniki strzałowej poza górnictwem;

18) charakteryzować procesy technologiczne prowadzone w kopalniach odkrywkowych;

19) charakteryzować systemy urabiania złoża;

20) określać bezpieczne nachylenie skarp i zboczy oraz dróg transportowych;

21) określać bezpieczne warunki pracy ludzi i sprzętu w czasie eksploatacji różnych kopalin;

22) charakteryzować proces mechanicznej przeróbki kopalin;

23) charakteryzować proces produkcji spoiw budowlanych: cementu, wapna i gipsu;

24) klasyfikować surowce kamieniarskie, określać fakturę elementów kamiennych i wady kamienia blocznego;

25) sporządzać raporty produkcyjne wydobycia surowców;

26) korzystać z programów użytkowych dotyczących dokumentowania wielkości wydobycia, aktualizacji robót górniczych i prognozowania zagrożeń.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) elementy geologii;

2) zarys mechaniki górotworu;

3) elementy miernictwa górniczego;

4) technika strzałowa;

5) podstawowe procesy technologiczne w kopalni odkrywkowej;

6) elementy projektowania górniczego;

7) pomocnicze procesy technologiczne;

8) przetwórstwo surowców mineralnych:

a) obróbka kamienia,

b) przeróbka mechaniczna kopalin,

c) przeróbka termiczna kopalin;

9) dokumentacja geologiczno-górnicza;

10) raporty produkcyjne;

11) oprogramowanie użytkowe.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

5) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

6) stosować przepisy prawa dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych wydobywających kopaliny podstawowe i pospolite;

7) określać podstawowe źródła zanieczyszczeń środowiska związane z działalnością kopalni odkrywkowej;

8) planować sposoby wykorzystania odpadów eksploatacyjnych oraz rekultywacji zwałowiska i terenów poeksploatacyjnych;

9) organizować stanowisko pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej i ochrony środowiska oraz wymaganiami ergonomii;

10) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

11) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) komunikować się i współpracować w zespole;

13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

14) podejmować decyzje, w szczególności w sytuacjach zagrożeń;

15) postępować zgodnie z procedurami w przypadku wystąpienia zagrożeń górniczych;

16) charakteryzować organizację i zadania służb ratownictwa górniczego;

17) doskonalić umiejętności zawodowe;

18) korzystać z różnych źródeł informacji;

19) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

4) bezpieczeństwo i higiena pracy;

5) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

6) wybrane przepisy prawa geologicznego i górniczego;

7) elementy ergonomii;

8) środki ochrony indywidualnej;

9) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

10) zasady i metody komunikowania się;

11) elementy socjologii i psychologii pracy;

12) zagrożenia występujące w środowisku pracy;

13) organizacja i zadania służb ratownictwa górniczego;

14) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego	Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*
Techniczny	25
Wydobywczo-przetwórczy	45
Podstawy działalności zawodowej	5
Razem	75**

 * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 25 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1) pracownia maszyn i urządzeń do eksploatacji, obróbki i przeróbki skał;

2) pracownia podstaw techniki strzałowej;

3) pracownia elektrotechniki i automatyki górniczej;

4) pracownia komputerowa;

5) warsztaty szkolne.

Pracownia maszyn i urządzeń do eksploatacji, obróbki i przeróbki skał powinna być wyposażona w:

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) przybory rysunkowe;

3) rysunki wykonawcze, złożeniowe, montażowe i schematyczne;

4) normy PN-ISO, ISO;

5) dokumentacje techniczne, dokumentacje techniczno-ruchowe (DTR);

6) modele podstawowych układów technologicznych;

7) modele maszyn i urządzeń: wiertnic, koparek, ładowarek, spycharek, zwałowarek, dźwignic i kolejek linotorowych, maszyn tarczowych, traków kamieniarskich, samochodów technologicznych, kruszarek oraz przesiewaczy;

8) katalogi i instrukcje obsługi maszyn górniczych;

9) próbki minerałów i skał;

10) zestawy eksploatowanych surowców mineralnych;

11) mapy fizyczne i geologiczne.

Pracownia podstaw techniki strzałowej powinna być wyposażona w:

1) atrapy środków strzałowych;

2) sprzęt strzałowy;

3) sprzęt ochrony indywidualnej;

4) modele połączeń sieci strzałowych;

5) przyrządy kontrolno-pomiarowe;

6) filmy instruktażowe dotyczące techniki strzałowej stosowanej w górnictwie.

Pracownia elektrotechniki i automatyki górniczej powinna być wyposażona w:

1) przyrządy pomiarowe;

2) elementy obwodów elektrycznych: rezystory, cewki, kondensatory, odbiorniki mocy czynnej;

3) przewody elektryczne, kable, bezpieczniki;

4) elementy instalacji elektrycznych, elementy elektroniczne;

5) modele wzmacniaczy i generatorów;

6) układy scalone;

7) przekroje maszyn elektrycznych.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w:

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

2) drukarkę;

3) pakiet programów biurowych;

4) programy użytkowe dotyczące wspomagania projektowania, organizacji i zarządzania eksploatacją środków trwałych, dokumentowania wielkości wydobycia, aktualizacji robót górniczych i prognozowania zagrożeń.

W warsztatach szkolnych powinny znajdować się następujące stanowiska:

1) do obróbki ręcznej;

2) do obróbki mechanicznej, plastycznej, cieplnej;

3) do spawania;

4) kontroli jakości.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w narzędzia i przyrządy pomiarowe.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach i warsztatach szkolnych, w centrach kształcenia praktycznego, w przedsiębiorstwach górnictwa odkrywkowego.

Załącznik nr 3

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER INSTALACJI GAZOWYCH

SYMBOL CYFROWY 713[07]

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:

1) klasyfikować budynki według różnych kryteriów;

2) posługiwać się dokumentacją techniczną, normami i instrukcjami w zakresie wykonywanych zadań zawodowych;

3) czytać, analizować i interpretować rysunki techniczne instalacji gazowych;

4) wykonywać szkice elementów instalacji gazowych;

5) posługiwać się przyrządami pomiarowymi;

6) wykonywać szkice inwentaryzacyjne;

7) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

8) dobierać, użytkować i konserwować narzędzia oraz sprzęt do montażu instalacji gazowych;

9) dobierać elementy instalacji gazowych do określonych prac monterskich;

10) montować elementy instalacji gazowej zgodnie zobowiązującymi normami oraz warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót;

11) podłączać do instalacji urządzenia pomiarowe, sygnalizacyjne i zabezpieczające;

12) wykonywać przyłącza gazowe;

13) przeprowadzać próby szczelności instalacji;

14) przygotowywać wykonane instalacje do odbioru technicznego;

15) dokonywać obmiaru robót;

16) dokonywać rozliczeń materiałów, pracy sprzętu oraz robocizny;

17) wykonywać konserwacje, regulacje oraz naprawy instalacji gazowych;

18) sprawdzać szczelność użytkowanych instalacji gazowych;

19) lokalizować i usuwać awarie eksploatowanych instalacji gazowych;

20) korzystać z urządzeń, wyposażenia i zaplecza techniczno-socjalnego terenu budowy;

21) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;

22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

23) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

24) komunikować się z uczestnikami procesu pracy;

25) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

26) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

27) korzystać z różnych źródeł informacji;

28) prowadzić działalność gospodarczą.

Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.

2. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter instalacji gazowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

1) wykonywania bruzd i otworów w murach oraz innych prac pomocniczych;

2) montażu instalacji i urządzeń gazowych;

3) podłączania do instalacji gazowych urządzeń pomiarowych, sygnalizacyjnych i zabezpieczających;

4) przeprowadzania prób szczelności wykonanych instalacji,

5) przygotowania instalacji do odbioru technicznego;

6) wykonywania konserwacji i napraw instalacji gazowych;

7) demontażu instalacji i urządzeń gazowych;

8) wykonywania przyłączy gazowych łączących instalacje w budynkach z sieciami gazowymi;

9) wykonywania termicznych i przeciwwilgociowych izolacji przewodów.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiejętności i treści kształcenia, wynikający z opisu zawodu, zawierają następujące bloki programowe:

1) podstawy budownictwa;

2) technologia robót instalacyjnych;

3) podstawy działalności zawodowej.

BLOK: PODSTAWY BUDOWNICTWA

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) posługiwać się podstawową terminologią budowlaną;

2) rozpoznawać rodzaje budynków oraz określać ich przeznaczenie;

3) rozpoznawać elementy budynku i określać ich funkcje;

4) określać konstrukcje i technologie wykonania budynków;

5) określać rodzaje gruntów budowlanych;

6) określać zasady organizacji stanowiska pracy oraz zagospodarowania terenu budowy;

7) określać właściwości materiałów budowlanych, instalacyjnych i izolacyjnych;

8) rozróżniać instalacje budowlane i określać ich funkcje;

9) określać zasady magazynowania, składowania i transportowania materiałów budowlanych, instalacyjnych i izolacyjnych;

10) określać zasady wykonywania robót murarskich, betoniarskich, tynkarskich i malarskich związanych z montażem instalacji gazowych;

11) sporządzać rysunki figur i brył geometrycznych;

12) wymiarować i opisywać rysunki techniczne;

13) stosować zasady wykonywania przekrojów, rzutów prostokątnych i aksonometrycznych;

14) sporządzać schematy instalacji gazowych;

15) sporządzać szkice elementów i urządzeń instalacji gazowych;

16) odczytywać oznaczenia graficzne na rysunkach;

17) rozróżniać rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;

18) posługiwać się dokumentacją techniczną projektów budowlanych oraz instalacji gazowych;

19) posługiwać się podstawowym sprzętem pomiarowym;

20) wykonywać przedmiary i obmiary robót;

21) sporządzać rysunki inwentaryzacyjne.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) ogólne wiadomości z zakresu budownictwa;

2) elementy konstrukcyjne i niekonstrukcyjne budynków;

3) grunty budowlane;

4) teren budowy i jego organizacja;

5) materiały budowlane, instalacyjne i izolacyjne;

6) instalacje budowlane;

7) magazynowanie, składowanie i transport materiałów budowlanych, instalacyjnych i izolacyjnych;

8) pomocnicze roboty murarskie, betoniarskie, tynkarskie, malarskie;

9) figury i bryły geometryczne;

10) zasady wymiarowania rysunków;

11) przekroje rysunkowe;

12) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;

13) rysunek odręczny i schematyczny;

14) oznaczenia graficzne elementów budowlanych i instalacyjnych;

15) rodzaje i elementy dokumentacji technicznej;

16) dokumentacja techniczna instalacji gazowych;

17) elementy miernictwa instalacyjnego;

18) przedmiary i obmiary robót;

19) rysunek inwentaryzacyjny.

BLOK: TECHNOLOGIA ROBÓT INSTALACYJNYCH

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) określać właściwości paliw gazowych;

2) określać warunki i sposoby magazynowania paliw gazowych;

3) organizować, użytkować i likwidować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami technologicznymi, przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

4) dobierać materiały i uzbrojenie do montażu instalacji gazowych;

5) dobierać, użytkować i konserwować narzędzia oraz sprzęt do ręcznego i mechanicznego wykonywania prac monterskich;

6) montować przewody i uzbrojenie instalacji gazowych zgodnie z warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót;

7) montować urządzenia zabezpieczające, sygnalizacyjne i kontrolno-pomiarowe;

8) montować urządzenia gazowe;

9) montować instalacje na gaz płynny;

10) przeprowadzać próby szczelności wykonanych instalacji;

11) przygotowywać instalację do odbioru technicznego;

12) wykonywać roboty murarskie i tynkarskie związane z montażem instalacji;

13) montować przyłącza gazowe łączące instalacje w budynku z siecią gazową;

14) sporządzać obmiary wykonanych robót instalacyjnych;

15) rozliczać podstawowe i pomocnicze materiały instalacyjne;

16) sporządzać kosztorysy robót;

17) wykonywać konserwację i naprawy instalacji i urządzeń gazowych;

18) lokalizować i usuwać awarie eksploatowanych instalacji gazowych;

19) demontować elementy instalacji gazowych;

20) przestrzegać zaleceń Urzędu Dozoru Technicznego dotyczących bezpiecznego funkcjonowania maszyn i urządzeń.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) paliwa gazowe, ich właściwości i magazynowanie;

2) organizacja, użytkowanie i likwidacja stanowiska pracy;

3) materiały, uzbrojenie i urządzenia stosowane do montażu instalacji gazowych;

4) narzędzia i sprzęt stosowane do montażu instalacji i urządzeń gazowych;

5) roboty pomocnicze związane z montażem instalacji gazowych;

6) montaż przewodów i uzbrojenia instalacji gazowej;

7) urządzenia gazowe;

8) montaż urządzeń gazowych;

9) instalacje na gaz płynny;

10) próby szczelności instalacji gazowej;

11) odbiór techniczny instalacji;

12) eksploatacja, konserwacja i naprawy instalacji i urządzeń gazowych;

13) przyłącza gazowe;

14) demontaż instalacji i urządzeń gazowych;

15) zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego dotyczące bezpiecznego funkcjonowania maszyn i urządzeń.

BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ

1. Cele kształcenia

Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:

1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;

3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;

4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;

5) rozróżniać i charakteryzować przedsiębiorstwa budowlane;

6) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;

7) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;

8) przestrzegać przepisów prawa budowlanego, podatkowego i bankowego;

9) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

10) dobierać środki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

11) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) komunikować się i współpracować w zespole;

13) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;

14) podejmować decyzje;

15) doskonalić umiejętności zawodowe;

16) korzystać z różnych źródeł informacji;

17) przestrzegać zasad etyki.

2. Treści kształcenia (działy programowe)

Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:

1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;

2) dokumenty dotyczące zatrudnienia;

3) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;

4) funkcjonowanie przedsiębiorstw budowlanych;

5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;

6) bezpieczeństwo i higiena pracy;

7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;

8) wybrane przepisy prawa budowlanego, podatkowego i bankowego;

9) elementy ergonomii;

10) środki ochrony indywidualnej;

11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

12) zasady i metody komunikowania się;

13) elementy socjologii i psychologii pracy;

14) etyka.

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego	Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %*
Podstawy budownictwa	20
Technologia robót instalacyjnych	50
Podstawy działalności zawodowej	10
Razem	80**

 * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej).

** Pozostałe 20 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TREŚCI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:

1) pracownia ogólnobudowlana;

2) pracownia rysunku technicznego;

3) pracownia komputerowa;

4) warsztaty szkolne.

Pracownia ogólnobudowlana powinna być wyposażona w:

1) próbki materiałów i wyrobów budowlanych;

2) próbki materiałów i wyrobów stosowanych w instalacjach gazowych;

3) modele instalacji gazowych;

4) przyrządy pomiarowe;

5) narzędzia i przyrządy do trasowania;

6) środki ochrony indywidualnej;

7) dokumentacje architektoniczno-budowlane;

8) normy PN-ISO, ISO;

9) instrukcje wykonania robót.

Pracownia rysunku technicznego powinna być wyposażona w:

1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);

2) modele figur i brył geometrycznych;

3) dokumentacje architektoniczno-budowlane oraz instalacyjne;

4) normy PN-ISO, ISO, dotyczące zasad sporządzania rysunków technicznych;

5) instrukcje technologiczne;

6) katalogi nakładów rzeczowych oraz cenniki materiałów budowlanych.

Pracownia komputerowa powinna być wyposażona w:

1) stanowiska komputerowe (jedno stanowisko dla dwóch uczniów);

2) oprogramowanie użytkowe.

W warsztatach szkolnych powinny znajdować się następujące stanowiska:

1) do ręcznej i mechanicznej obróbki rur;

2) do montażu instalacji i urządzeń gazowych.

Warsztaty szkolne powinny być wyposażone w:

1) narzędzia i sprzęt do robót instalacyjnych;

2) narzędzia i przyrządy do trasowania;

3) sprzęt mierniczy;

4) przyrządy pomiarowe;

5) rury i kształtki do montażu instalacji gazowych;

6) uzbrojenie instalacji gazowej;

7) materiały izolacyjne;

8) instrukcje obsługi maszyn, urządzeń i sprzętu;

9) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów instalacyjnych, normy, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości.

Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.

Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w pracowniach i warsztatach szkolnych, centrach kształcenia praktycznego, centrach kształcenia ustawicznego oraz przedsiębiorstwach zajmujących się montażem instalacji i urządzeń gazowych.