Świadczenia

Miliardy złotych leżą bezczynnie na kontach w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ Polacy masowo zapominają o przysługującym im prawie do dziedziczenia majątku po zmarłych członkach rodziny. Wiele osób żyje w głębokim, błędnym przekonaniu, że po śmierci ubezpieczonego wszystkie jego składki emerytalne bezpowrotnie przepadają na rzecz państwa. W rzeczywistości przepisy są zupełnie inne: środki zgromadzone na specjalnym subkoncie w ZUS oraz w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE) podlegają rygorystycznemu podziałowi i wypłacie dla spadkobierców lub osób wskazanych za życia przez zmarłego. W lipcu 2026 roku średnia kwota wypłacana z tego tytułu wynosi aż 29 000 złotych, a rekordowe przelewy opiewają na kwoty przekraczające sto tysięcy złotych. Co najważniejsze, roszczenie o te pieniądze przedawnia się dopiero po wielu latach.

Z coraz większym trudem koniec z końcem próbują wiązać emeryci. Domowy budżet pozwala poprawić praca, jednak nie każdy senior może dorabiać bez ograniczeń. Niektórych obowiązują limity zarobków. Ich przekroczenie może oznaczać obniżenie emerytury lub renty, a w skrajnych przypadkach nawet wstrzymanie wypłaty świadczenia.

To największe zmiany w korzystaniu ze zwolnień lekarskich od lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stopniowo wdraża nowe przepisy, które mają ograniczyć nadużycia i ujednolicić sposób interpretowania L4. Obowiązują już nowe zasady dotyczące pierwszego dnia choroby, rozszerzono uprawnienia kontrolerów, a od 2027 roku zupełnie inaczej będą wystawiane zwolnienia dla osób zatrudnionych u kilku pracodawców.

Nadal pracować czy już nie. Z tym dylematem mierzą się ci, którzy osiągnęli emerytalny wiek. Jeśli już ktoś zdecyduje się na pożegnanie z zawodowym życiem, nie bez znaczenia jest moment przejścia na zasłużony odpoczynek. Odłożenie decyzji o miesiąc lub dwa może sprawić, że emerytura będzie wyższa nawet o kilkaset złotych.

Po śmierci współmałżonka często mierzą się nie tylko z samotnością, ale też z dużo niższymi dochodami. Dla tysięcy seniorów ratunkiem stała się renta wdowia, która pozwala połączyć dwa świadczenia. Po marcowej waloryzacji obowiązuje już wyższy limit wypłat – wynosi 5935,48 zł brutto. To jednak dopiero początek zmian. Od 2027 roku wzrośnie nie tylko wysokość dodatkowego świadczenia, ale także maksymalna kwota, jaką będzie można otrzymać.

Nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. i wprowadziła do polskiego systemu prawnego tzw. rentę wdowią, dla niektórych seniorów, którym został (lub w przyszłości miał zostać) przyznany dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez nich 75 roku życia – skutkuje tym, że w praktyce, dodatek ten nie będzie im wypłacany (lub zostanie wypłacony w odpowiednio pomniejszonej wysokości), w związku z przekroczeniem ustawowego limitu wypłacanych im świadczeń. Czyli niejako – w związku ze zbyt dużymi dochodami (wynikającymi z wypłacaniem im w zbiegu kilku świadczeń), choć – co do zasady – dodatek pielęgnacyjny przysługuje z urzędu i nie jest uzależniony od kryterium dochodowego. W sprawie „iluzorycznego świadczenia, nieprzekładającego się na faktyczną poprawę sytuacji materialnej osób uprawnionych” do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej interweniował RPO.

Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, która weszła w życie z dniem 30 września 2025 r. – wprowadziła nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie. Na świadczenie w 2026 r. mogą liczyć m.in. seniorzy, którzy otrzymują emeryturę lub rentę na poziomie nie wyższym niż 3 272,69 zł netto miesięcznie (a ci którzy współdzielą gospodarstwo domowe z innymi osobami – których dochód na osobę w rodzinie, nie przekracza 2 454,52 zł), jeżeli korzystają z ciepła systemowego i ponoszą koszty ogrzewania powyżej 170 zł/GJ netto.

Od 1 lipca 2026 r. rozpoczął się nabór wniosków o nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym (tj. tzw. bon ciepłowniczy 2026). Poza kryterium dochodowym, od którego uzależnione jest przysługiwanie świadczenia – rząd uzależnił prawa do wsparcia od jeszcze jednego, istotnego warunku. Jego niespełnienie – zgodnie z nowymi zasadami przyznawania świadczenia – uprawnia wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta do pozostawienia wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, złożonego w 2026 r., bez rozpoznania.

Rząd przyjął propozycję wskaźnika waloryzacji emerytur i rent na 2027 rok. Oznacza to podwyżki wszystkich świadczeń, choć będą one znacznie niższe niż w ostatnich latach. Sprawdź, ile może wynieść minimalna emerytura, kto zyska i jakie kwoty trafią na konta seniorów od 1 marca 2027 roku.

Rodzicielskie świadczenie uzupełniające, znane powszechnie jako program Mama 4+, po marcowej waloryzacji wynosi maksymalnie 1978,49 zł brutto miesięcznie. Obecnie z programu korzysta już około 60 tys. osób w Polsce, a ZUS wypłaca średnio ponad 1000 zł miesięcznie. Nie każdy jednak spełni warunki otrzymania pieniędzy. Sprawdzamy, komu przysługuje świadczenie, ile można dostać i kiedy ZUS może odmówić wypłaty.

Utrata rodziców to ogromna tragedia. Państwo oferuje wtedy wsparcie finansowe. Niestety przepisy ZUS bywają skomplikowane. Wielu uprawnionych nie wie, jak poprawnie łączyć świadczenia. Czy dodatek dla sieroty zupełnej przysługuje przy rencie socjalnej? Wyjaśniamy krok po kroku, jak nie stracić należnych pieniędzy.

Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest raz w roku, w dniu 1 marca. Na wskaźnik waloryzacji, który decyduje o kwocie podwyżki świadczeń - ma wpływ kilka czynników (w tym przede wszystkim ubiegłoroczna inflacja). Dotychczas, nie była zagwarantowana minimalna kwota podwyższenia świadczeń w ramach takiej corocznej waloryzacji (tj. kwota minimalnego podwyższenia). Stan ten - ma jednak ulec zmianie, w związku z projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Prezydenta Karola Nawrockiego. Czy nowe zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych - zgodnie z założeniem przyjętym przez Prezydenta - będą miały zastosowanie w ramach waloryzacji, która odbędzie się 1 marca 2027 r.?

Przekroczenie pięćdziesiątego roku życia to dla milionów Polaków ostatni dzwonek na podjęcie kluczowych decyzji finansowych, które zaważą na standardzie ich życia na starość. ZUS ostrzega: wiele osób nieświadomie popełnia błędy, które na finiszu kariery zawodowej drastycznie ścinają wysokość przyszłego świadczenia. Nawet drobne luki w zatrudnieniu lub nieprzemyślana forma umowy mogą sprawić, że ostateczny przelew z ZUS będzie o kilkaset złotych niższy, niż zakładały prognozy.

Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – okresy ograniczenia aktywności zawodowej związane z wychowywaniem dzieci (o których mowa w art. 7 pkt 5 ww. ustawy), uwzględniane są w wymiarze emerytury i mogą podwyższać wysokość świadczenia – nie dłużej jednak niż za okres 3 lat na każde dziecko i – co do zasady – łącznie maksymalnie za okres 6 lat sprawowania opieki nad dziećmi (bez względu na liczbę tych dzieci). Zniesienie powyższego limitu stało się przedmiotem petycji obywatelskiej, która w dniu 31 maja 2026 r., została skierowana do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jako iż ograniczenie to – w opinii petytora – „dyskryminuje matki wielodzietne”.

Dzisiejsi emeryci – ci, którzy byli aktywni zawodowo i pracowali przed 1999 r. - powinni sprawdzić, czy nie posiadają dokumentów, którymi mogliby potwierdzić okresy składkowe lub nieskładkowe nieuwzględnione przez ZUS przy obliczaniu emerytury. Takie dokumenty lub nawet zeznania świadków mogą skłonić ZUS do ponownego przeliczenia emerytury a w konsekwencji jej podwyższenia. W tej sprawie konieczny jest wniosek emeryta do ZUS-u. Dlaczego zwłaszcza osoby pracujące przed 1999 rokiem mają na to szansę? Odpowiedź jest prosta, bowiem od 1999 roku w wyniku reformy emerytalnej, wszystkie składki są ujmowane na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. Oczywiście i potem mogły się zdarzyć jakieś pomyłki, czy niedopatrzenia w przekazywaniu, czy raportowaniu do ZUS składek ubezpieczeniowych.

Co roku ten sam scenariusz. Rodzice muszą pamiętać o złożeniu nowego wniosku o 800 plus, bo w przeciwnym razie ryzykują utratę części pieniędzy. Choć świadczenie jest wypłacane od dekady i korzystają z niego miliony rodzin, obowiązek ponawiania formalności wciąż sprawia problemy. Rząd chce to zmienić. Trwają prace nad przepisami, które mają sprawić, że w większości przypadków świadczenie będzie przyznawane automatycznie, bez konieczności składania corocznego wniosku.

Darmowa opieka w domu dla seniorów po 65. roku życia coraz bliżej. 17 lipca prezydent podpisał ustawę wprowadzającą bon senioralny. Nowe świadczenie to przełomowy program, który ma pomóc osobom starszym dłużej pozostać we własnym domu i odciążyć ich rodziny. System wsparcia obejmie m.in. pomoc w codziennych obowiązkach, organizacji wizyt lekarskich czy opiece nad samotnymi seniorami. Program ma ruszyć jeszcze w 2026 roku, ale nie każdy otrzyma pomoc. Sprawdź, kto będzie mógł skorzystać ze wsparcia i jakie warunki trzeba będzie spełnić.

Wprowadzenie nowego świadczenia w wysokości dwukrotności obecnie obowiązującego 800 plus (tj. w kwocie 1600 zł miesięcznie) dla rodziców, którzy podjęli się trudu wychowania co najmniej dwojga dzieci, które pracują w Polsce i odprowadzają w naszym kraju podatki, zapewniając tym samym stabilność finansów publicznych – jest postulatem petycji obywatelskiej, która została wniesiona do Sejmu. W sprawie podobnego żądania – sejmowa Komisja do Spraw Petycji wystąpiła już wcześniej z dezyderatem do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 29 kwietnia 2026 r. posłowie zdecydowali, co dalej z nowym świadczeniem dla seniorów.

Prezes ZUS Liwiusz Laska stwierdził w wywiadzie dla „Dziennika Gazety Prawnej", że nie ma większych obaw o przyszłość systemu emerytalnego. Jak podkreślił w rozmowie nie widzi powodów do obaw o przyszłość systemu.

Wielu opiekunów osób z niepełnosprawnościami w Polsce zadaje sobie pytanie, czy w obrębie jednego gospodarstwa domowego można legalnie zwielokrotnić państwowe wsparcie finansowe. W lipcu 2026 roku, przy stawce świadczenia wynoszącej aż 3386 zł miesięcznie, gra toczy się o potężne kwoty, które mogą całkowicie odmienić budżet domowy. Urzędnicy i zawiłe przepisy stawiają jednak twarde, bezwzględne warunki. W jakich konkretnych sytuacjach prawo pozwala na kumulację tych środków?enie

Po tym, jak z początkiem tego roku zasiłek pogrzebowy z 4 tysięcy złotych wzrósł do 7 tysięcy, znowu szykują się zmiany. Wedle zapowiedzi rządu i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostaną wprowadzone kolejne ułatwienia dla rodzin zmarłych, krótszy czas wypłat i nowy system elektroniczny, który ma wystartować od 2027 roku. To nie jedyne novum. Będzie też możliwość zyskania dodatkowego wsparcia przy drogich pochówkach.

Dodatkowe roczne wsparcie finansowe dla emerytów i rencistów w 2026 roku staje się faktem. Rząd oficjalnie wpisał ten dodatek do stałego kalendarza świadczeń, a ZUS zatwierdził już harmonogram. Przelewów i przekazów pocztowych z ZUS oraz KRUS należy spodziewać się najprawdopodobniej we wrześniu 2026 roku. W tym roku przepisy uderzą jednak w tysiące seniorów. Z powodu zamrożonego progu dochodowego wielu emerytów otrzyma znacznie mniejsze pieniądze lub całkowicie straci prawo do dodatku.

Dodatkowe 800 złotych miesięcznie dla rodziców, którzy wychowywali dzieci w czasach PRL? Do Sejmu trafiła głośna petycja w sprawie nowego świadczenia dla osób po 50. i 60. roku życia. Choć pomysł wywołał lawinę komentarzy i rozbudził ogromne nadzieje starszych pokoleń, rzeczywistość okazała się dla seniorów bezwzględna. Jakie były założenia tego projektu i jaka jest ostateczna decyzja w sprawie wypłat?

Czternasta emerytura w 2026 roku to kluczowe, dodatkowe wsparcie finansowe dla milionów seniorów, jednak tegoroczne wypłaty przyniosą spore zaskoczenie i dotkną budżetów wielu świadczeniobiorców. Pełna kwota wynosi 1978,49 zł brutto, ale przez sztywny limit dochodowy i wyższe emerytury po waloryzacji, tysiące osób otrzyma pomniejszony przelew lub całkowicie straci prawo do dodatku.

To bez wątpienia jedna z najważniejszych i najbardziej wyczekiwanych reform socjalnych ostatnich dekad w Polsce. W lipcu 2026 roku temat renty wdowiej bije rekordy popularności w wyszukiwarkach internetowych, ponieważ przepisy oficjalnie weszły w życie, a ZUS przyjmuje i przetwarza lawinę wniosków. Nowe prawo na zawsze likwiduje dotychczasowy, krzywdzący dla wielu osób mechanizm, który zmuszał seniorów do wyboru tylko jednego świadczenia po stracie współmałżonka.