Pokaż nawigację podręczn± Dziennik Ustaw z 18 grudnia 2008 poz. 1460
- Data og³oszenia:2008-12-18
- Data wej¶cia w ¿ycie:2009-01-18
- Data obowi±zywania: 2009-01-18
USTAWA
z dnia 21 listopada 2008 r.
o zmianie ustawy – Kodeks pracy1)
Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z pó¼n. zm.2)) wprowadza siê nastêpuj±ce zmiany:
1) w art. 183a:
a) § 4-6 otrzymuj± brzmienie:
"§ 4. Dyskryminowanie po¶rednie istnieje wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjêtego dzia³ania wystêpuj± lub mog³yby wyst±piæ niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawi±zania i rozwi±zania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostêpu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników nale¿±cych do grupy wyró¿nionej ze wzglêdu na jedn± lub kilka przyczyn okre¶lonych w § 1, chyba ¿e postanowienie, kryterium lub dzia³anie jest obiektywnie uzasadnione ze wzglêdu na zgodny z prawem cel, który ma byæ osi±gniêty, a ¶rodki s³u¿±ce osi±gniêciu tego celu s± w³a¶ciwe i konieczne.
§ 5. Przejawem dyskryminowania w rozumieniu § 2 jest tak¿e:
1) dzia³anie polegaj±ce na zachêcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu lub nakazaniu jej naruszenia tej zasady.
2) niepo¿±dane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godno¶ci pracownika i stworzenie wobec niego zastraszaj±cej, wrogiej, poni¿aj±cej, upokarzaj±cej lub uw³aczaj±cej atmosfery (molestowanie).
§ 6. Dyskryminowaniem ze wzglêdu na p³eæ jest tak¿e ka¿de niepo¿±dane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnosz±ce siê do p³ci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godno¶ci pracownika, w szczególno¶ci stworzenie wobec niego zastraszaj±cej, wrogiej, poni¿aj±cej, upokarzaj±cej lub uw³aczaj±cej atmosfery; na zachowanie to mog± siê sk³adaæ fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy (molestowanie seksualne).",
b) dodaje siê § 7 w brzmieniu:
"§ 7. Podporz±dkowanie siê przez pracownika molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu, a tak¿e podjêcie przez niego dzia³añ przeciwstawiaj±cych siê molestowaniu lub molestowaniu seksualnemu nie mo¿e powodowaæ jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika.";
2) w art. 183b § 2 otrzymuje brzmienie:
"§ 2. Zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie naruszaj± dzia³ania, proporcjonalne do osi±gniêcia zgodnego z prawem celu ró¿nicowania sytuacji pracownika, polegaj±ce na:
1) niezatrudnianiu pracownika z jednej lub kilku przyczyn okre¶lonych w art. 183a § 1, je¿eli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powoduj±, ¿e przyczyna lub przyczyny wymienione w tym przepisie s± rzeczywistym i decyduj±cym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi,
2) wypowiedzeniu pracownikowi warunków zatrudnienia w zakresie wymiaru czasu pracy, je¿eli jest to uzasadnione przyczynami niedotycz±cymi pracowników bez powo³ywania siê na inn± przyczynê lub inne przyczyny wymienione w art. 183a § 1,
3) stosowaniu ¶rodków, które ró¿nicuj± sytuacjê prawn± pracownika, ze wzglêdu na ochronê rodzicielstwa lub niepe³nosprawno¶æ,
4) stosowaniu kryterium sta¿u pracy przy ustalaniu warunków zatrudniania i zwalniania pracowników, zasad wynagradzania i awansowania oraz dostêpu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, co uzasadnia odmienne traktowanie pracowników ze wzglêdu na wiek.";
3) art. 183e otrzymuje brzmienie:
"Art. 183e. § 1. Skorzystanie przez pracownika z uprawnieñ przys³uguj±cych z tytu³u naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie mo¿e byæ podstaw± niekorzystnego traktowania pracownika, a tak¿e nie mo¿e powodowaæ jakichkolwiek negatywnych konsekwencji wobec pracownika, zw³aszcza nie mo¿e stanowiæ przyczyny uzasadniaj±cej wypowiedzenie przez pracodawcê stosunku pracy lub jego rozwi±zanie bez wypowiedzenia.
§ 2. Przepis § 1 stosuje siê odpowiednio do pracownika, który udzieli³ w jakiejkolwiek formie wsparcia pracownikowi korzystaj±cemu z uprawnieñ przys³uguj±cych z tytu³u naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.";
4) po art. 1831 dodaje siê art. 1832 w brzmieniu:
"Art. 1832. Pracodawca dopuszcza pracownika po zakoñczeniu urlopu macierzyñskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyñskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku, a je¿eli nie jest to mo¿liwe, na stanowisku równorzêdnym z zajmowanym przed rozpoczêciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadaj±cym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracê, jakie otrzymywa³by, gdyby nie korzysta³ z urlopu.";
5) w art. 207:
a) § 1 i 2 otrzymuj± brzmienie:
"§ 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialno¶æ za stan bezpieczeñstwa i higieny pracy w zak³adzie pracy. Na zakres odpowiedzialno¶ci pracodawcy nie wp³ywaj± obowi±zki pracowników w dziedzinie bezpieczeñstwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadañ s³u¿by bezpieczeñstwa i higieny pracy specjalistom spoza zak³adu pracy, o których mowa w art. 23711 § 2.
§ 2. Pracodawca jest obowi±zany chroniæ zdrowie i ¿ycie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osi±gniêæ nauki i techniki. W szczególno¶ci pracodawca jest obowi±zany:
1) organizowaæ pracê w sposób zapewniaj±cy bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
2) zapewniaæ przestrzeganie w zak³adzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeñstwa i higieny pracy, wydawaæ polecenia usuniêcia uchybieñ w tym zakresie oraz kontrolowaæ wykonanie tych poleceñ,
3) reagowaæ na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeñstwa i higieny pracy oraz dostosowywaæ ¶rodki podejmowane w celu doskonalenia istniej±cego poziomu ochrony zdrowia i ¿ycia pracowników, bior±c pod uwagê zmieniaj±ce siê warunki wykonywania pracy,
4) zapewniæ rozwój spójnej polityki zapobiegaj±cej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym uwzglêdniaj±cej zagadnienia techniczne, organizacjê pracy, warunki pracy, stosunki spo³eczne oraz wp³yw czynników ¶rodowiska pracy,
5) uwzglêdniaæ ochronê zdrowia m³odocianych, pracownic w ci±¿y lub karmi±cych dziecko piersi± oraz pracowników niepe³nosprawnych w ramach podejmowanych dzia³añ profilaktycznych,
6) zapewniaæ wykonanie nakazów, wyst±pieñ, decyzji i zarz±dzeñ wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy,
7) zapewniaæ wykonanie zaleceñ spo³ecznego inspektora pracy.",
b) po § 2 dodaje siê § 21 w brzmieniu:
"§ 21. Koszty dzia³añ podejmowanych przez pracodawcê w zakresie bezpieczeñstwa i higieny pracy w ¿aden sposób nie mog± obci±¿aæ pracowników.";
6) po art. 207 dodaje siê art. 2071 w brzmieniu:
"Art. 2071. § 1. Pracodawca jest obowi±zany przekazywaæ pracownikom informacje o:
1) zagro¿eniach dla zdrowia i ¿ycia wystêpuj±cych w zak³adzie pracy, na poszczególnych stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym o zasadach postêpowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagra¿aj±cych zdrowiu i ¿yciu pracowników,
2) dzia³aniach ochronnych i zapobiegawczych podjêtych w celu wyeliminowania lub ograniczenia zagro¿eñ, o których mowa w pkt 1,
3) pracownikach wyznaczonych do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania czynno¶ci w zakresie ochrony przeciwpo¿arowej i ewakuacji pracowników.
§ 2. Informacja o pracownikach, o których mowa w § 1 pkt 3, obejmuje:
1) imiê i nazwisko,
2) miejsce wykonywania pracy,
3) numer telefonu s³u¿bowego lub innego ¶rodka komunikacji elektronicznej.";
7) w art. 208:
a) w § 1 dodaje siê pkt 4 w brzmieniu:
"4) informowaæ siebie nawzajem oraz pracowników lub ich przedstawicieli o dzia³aniach w zakresie zapobiegania zagro¿eniom zawodowym wystêpuj±cym podczas wykonywanych przez nich prac.",
b) dodaje siê § 3 w brzmieniu:
"§ 3. Pracodawca, na którego terenie wykonuj± prace pracownicy zatrudnieni przez ró¿nych pracodawców, jest obowi±zany dostarczaæ tym pracodawcom, w celu przekazania pracownikom, informacje, o których mowa w art. 2071.";
8) po art. 209 dodaje siê art. 2091-2093 w brzmieniu:
"Art. 2091. § 1. Pracodawca jest obowi±zany:
1) zapewniæ ¶rodki niezbêdne do udzielania pierwszej pomocy w nag³ych wypadkach, gaszenia po¿aru i ewakuacji pracowników,
2) wyznaczyæ pracowników do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania czynno¶ci w zakresie ochrony przeciwpo¿arowej i ewakuacji pracowników, zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpo¿arowej,
3) zapewniæ ³±czno¶æ ze s³u¿bami zewnêtrznymi wyspecjalizowanymi w szczególno¶ci w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nag³ych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpo¿arowej.
§ 2. Dzia³ania, o których mowa w § 1, powinny byæ dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej dzia³alno¶ci, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywaj±cych na terenie zak³adu pracy oraz rodzaju i poziomu wystêpuj±cych zagro¿eñ.
§ 3. Liczba pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2, ich szkolenie oraz wyposa¿enie powinny byæ uzale¿nione od rodzaju i poziomu wystêpuj±cych zagro¿eñ.
Art. 2092. § 1. W przypadku mo¿liwo¶ci wyst±pienia zagro¿enia dla zdrowia lub ¿ycia pracodawca jest obowi±zany:
1) niezw³ocznie poinformowaæ pracowników o tych zagro¿eniach oraz podj±æ dzia³ania w celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony,
2) niezw³ocznie dostarczyæ pracownikom instrukcje umo¿liwiaj±ce, w przypadku wyst±pienia bezpo¶redniego zagro¿enia, przerwanie pracy i oddalenie siê z miejsca zagro¿enia w miejsce bezpieczne.
§ 2. W razie wyst±pienia bezpo¶redniego zagro¿enia dla zdrowia lub ¿ycia pracodawca jest obowi±zany:
1) wstrzymaæ pracê i wydaæ pracownikom polecenie oddalenia siê w miejsce bezpieczne,
2) do czasu usuniêcia zagro¿enia nie wydawaæ polecenia wznowienia pracy.
Art. 2093. § 1. Pracodawca jest obowi±zany umo¿liwiæ pracownikom, w przypadku wyst±pienia bezpo¶redniego zagro¿enia dla ich zdrowia lub ¿ycia albo dla zdrowia lub ¿ycia innych osób, podjêcie dzia³añ w celu unikniêcia niebezpieczeñstwa - nawet bez porozumienia z prze³o¿onym - na miarê ich wiedzy i dostêpnych ¶rodków technicznych.
§ 2. Pracownicy, którzy podjêli dzia³ania, o których mowa w § 1, nie mog± ponosiæ jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji tych dzia³añ, pod warunkiem ¿e nie zaniedbali swoich obowi±zków.";
9) w art. 210 po § 2 dodaje siê § 21 w brzmieniu:
"§ 21. Pracownik nie mo¿e ponosiæ jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania siê od pracy lub oddalenia siê z miejsca zagro¿enia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.";
10) art. 215 otrzymuje brzmienie:
"Art. 215. Pracodawca jest obowi±zany zapewniæ, aby stosowane maszyny i inne urz±dzenia techniczne:
1) zapewnia³y bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególno¶ci zabezpiecza³y pracownika przed urazami, dzia³aniem niebezpiecznych substancji chemicznych, pora¿eniem pr±dem elektrycznym, nadmiernym ha³asem, dzia³aniem drgañ mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym i niebezpiecznym dzia³aniem innych czynników ¶rodowiska pracy,
2) uwzglêdnia³y zasady ergonomii.";
11) w art. 216 § 1 otrzymuje brzmienie:
"§ 1. Pracodawca wyposa¿a w odpowiednie zabezpieczenia maszyny i inne urz±dzenia techniczne, które nie spe³niaj± wymagañ okre¶lonych w art. 215.";
12) w art. 225 § 2 otrzymuje brzmienie:
"§ 2. Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, uwzglêdniaj±c przepisy wydane na podstawie art. 23715.";
13) art. 233 otrzymuje brzmienie:
"Art. 233. Pracodawca jest obowi±zany zapewniæ pracownikom odpowiednie urz±dzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczyæ niezbêdne ¶rodki higieny osobistej.";
14) w art. 23711a w § 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
"3) tworzenia s³u¿by bhp lub powierzania wykonywania zadañ tej s³u¿by innym osobom oraz wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy, a tak¿e wykonywania czynno¶ci w zakresie ochrony przeciwpo¿arowej i ewakuacji pracowników,".
Art. 2. Ustawa wchodzi w ¿ycie po up³ywie 30 dni od dnia og³oszenia.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej: L. Kaczyñski
|
|
1) Przepisy niniejszej ustawy wdra¿aj± postanowienia: dyrektywy Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w ¿ycie zasady równego traktowania kobiet i mê¿czyzn w zakresie dostêpu do zatrudnienia, kszta³cenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy (Dz. Urz. WE L 39 z 14.02.1976, str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, str. 187), dyrektywy Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia ¶rodków w celu poprawy bezpieczeñstwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy (Dz. Urz. WE L 183 z 29.06.1989, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 1, str. 349), dyrektywy Rady 2000/43/WE z dnia 29 czerwca 2000 r. wprowadzaj±cej w ¿ycie zasadê równego traktowania osób bez wzglêdu na pochodzenie rasowe lub etniczne (Dz. Urz. WE L 180 z 19.07.2000, str. 22; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 20, t. 1, str. 23), dyrektywy Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiaj±cej ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. WE L 303 z 02.12.2000, str. 16; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, str. 79), dyrektywy 2002/73/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 wrze¶nia 2002 r. zmieniaj±cej dyrektywê Rady 76/207/EWG w sprawie wprowadzenia w ¿ycie zasady równego traktowania mê¿czyzn i kobiet w zakresie dostêpu do zatrudnienia, kszta³cenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy (Dz. Urz. WE L 269 z 05.10.2002, str. 15; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, str. 255), dyrektywy 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycz±cej niektórych aspektów organizacji czasu pracy (Dz. Urz. UE L 299 z 18.11.2003, str. 9; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 4, str. 381), dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w ¿ycie zasady równo¶ci szans oraz równego traktowania kobiet i mê¿czyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana) (Dz. Urz. UE L 204 z 26.07.2006, str. 23).
2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta³y og³oszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610, Nr 86, poz. 732 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935, Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz. 589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181, poz. 1288 i Nr 225, poz. 1672 oraz z 2008 r. Nr 93, poz. 586 i Nr 116, poz. 740.