| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

ROZPORZĄDZENIE
MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ1)

z dnia 25 czerwca 2012 r.

zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne2)

Na podstawie art. 23715 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.3)) zarządza się, co następuje:

§ 1.
 W rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 maja 2010 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z ekspozycją na promieniowanie optyczne (Dz. U. Nr 100, poz. 643) wprowadza się następujące zmiany:

1) § 3 otrzymuje brzmienie:

„§ 3. 1. Pracodawca ustala poziom promieniowania na podstawie pomiarów, wykonywanych zgodnie z przepisami w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, a następnie wyznacza poziom ekspozycji w sposób określony w załączniku do rozporządzenia.

2. Pracodawca posiadający charakterystykę techniczną źródła promieniowania, umożliwiającą określenie odpowiednich parametrów promieniowania optycznego bez wykonywania badań i pomiarów w środowisku pracy:

1) ocenia poziom promieniowania na podstawie:

a) danych od producenta źródła promieniowania, zawierających wyniki pomiarów emitowanych poziomów promieniowania, lub

b) obliczeń odpowiednich parametrów promieniowania na stanowisku pracy, gdy takie obliczenia można wykonać, opierając się na znajomości praw i reguł dotyczących promieniowania optycznego;

2) wyznacza poziom ekspozycji na podstawie oceny poziomu promieniowania, w sposób określony w załączniku do rozporządzenia;

3) powtarza wyznaczanie poziomu ekspozycji każdorazowo, jeżeli nastąpiły zmiany w wyposażeniu technicznym, procesie technologicznym lub warunkach wykonywania pracy, które mogły mieć wpływ na poziom promieniowania lub ekspozycji, albo wystąpiły inne okoliczności, które uzasadniają jego ponowne wyznaczenie;

4) dokumentuje wyniki oceny poziomu ekspozycji, uzyskane na podstawie działań określonych w pkt 1–3;

5) na podstawie wyników oceny poziomu ekspozycji, o których mowa w pkt 4, dokonuje wpisu dotyczącego promieniowania optycznego do rejestru czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowisku pracy, prowadzonego na podstawie przepisów w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

3. Pracodawca nie rozpatruje promieniowania optycznego jako czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, jeżeli poziom ekspozycji nie przekracza 0,4 wartości MDE, a ekspozycja nie dotyczy pracowników należących do grup szczególnego ryzyka lub nie występują inne czynniki powodujące wzrost zagrożenia pracowników, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4 i 5.

4. Pracodawca nie wykonuje działań określonych w ust. 1 albo 2, jeżeli stosuje:

1) lampy użytkowane w oświetleniu ogólnym w przeznaczonych dla nich oprawach oświetleniowych oraz w odpowiedniej odległości od eksponowanych części ciała pracownika lub

2) lampy lub systemy lampowe, zaklasyfikowane do grupy wolnej od ryzyka zgodnie z Polską Normą4), lub

3) lasery zaliczone, zgodnie z Polską Normą5), do klasy 1, 1M, 2, 2M lub 3R, które pracują w warunkach określonych przez producenta urządzenia, lub

4) lasery zaliczone, zgodnie z Polską Normą5), do klasy 3B lub 4, do których zostały zastosowane środki ochrony zbiorowej, pozwalające na zaklasyfikowanie urządzenia do klasy 1.

5. Na podstawie wyników oceny poziomu ekspozycji, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pracodawca sporządza kartę oceny poziomu ekspozycji, w której zamieszcza następujące dane:

1) nazwa czynnika szkodliwego;

2) data wykonania oceny poziomu promieniowania;

3) miejsce, którego dotyczy ocena poziomu promieniowania;

4) imię i nazwisko wykonującego ocenę poziomu promieniowania;

5) metoda wykorzystana do wykonania oceny poziomu promieniowania;

6) oceniony poziom promieniowania i wyznaczony poziom ekspozycji;

7) interpretacja wyniku;

8) stanowisko pracy.

6. Do przechowywania wyników oceny poziomu ekspozycji oraz karty oceny poziomu ekspozycji i udostępniania pracownikom danych zawartych w tej dokumentacji stosuje się przepisy w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, dotyczące odpowiednio wyników badań i pomiarów oraz karty badań i pomiarów.”;

2) w § 4:

a) w ust. 1 pkt 9 otrzymuje brzmienie:

„9) klasyfikacji laserów podanej w Polskiej Normie5), a także każdej podobnej klasyfikacji źródeł promieniowania, mogących spowodować zagrożenia porównywalne z laserem klasy 3B lub 4;”,

b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„2. Pracodawca prowadzi dokumentację, zgodnie z przepisami w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, dotyczącą oceny ryzyka zawodowego:

1) wykonanej w zakresie określonym w ust. 1 albo

2) sporządzonej w formie uzasadnienia o nierozpatrzeniu promieniowania optycznego jako czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy, w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w § 3 ust. 3.”;

3) załącznik do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Minister Pracy i Polityki Społecznej: W. Kosiniak-Kamysz

 

1) Minister Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej – praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. Nr 248, poz. 1485).

2) Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2006/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (sztucznym promieniowaniem optycznym) (dziewiętnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. UE L 114 z 27.04.2006, str. 38, z późn. zm.).

3) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489, Nr 107, poz. 1127 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 11, poz. 84, Nr 28, poz. 301, Nr 52, poz. 538, Nr 99, poz. 1075, Nr 111, poz. 1194, Nr 123, poz. 1354, Nr 128, poz. 1405 i Nr 154, poz. 1805, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, Nr 135, poz. 1146, Nr 196, poz. 1660, Nr 199, poz. 1673 i Nr 200, poz. 1679, z 2003 r. Nr 166, poz. 1608 i Nr 213, poz. 2081, z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252 i Nr 240, poz. 2407, z 2005 r. Nr 10, poz. 71, Nr 68, poz. 610, Nr 86, poz. 732 i Nr 167, poz. 1398, z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 133, poz. 935, Nr 217, poz. 1587 i Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz. 589, Nr 176, poz. 1239, Nr 181, poz. 1288 i Nr 225, poz. 1672, z 2008 r. Nr 93, poz. 586, Nr 116, poz. 740, Nr 223, poz. 1460 i Nr 237, poz. 1654, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 56, poz. 458, Nr 58, poz. 485, Nr 98, poz. 817, Nr 99, poz. 825, Nr 115, poz. 958, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1704, z 2010 r. Nr 105, poz. 655, Nr 135, poz. 912, Nr 182, poz. 1228, Nr 224, poz. 1459, Nr 249, poz. 1655 i Nr 254, poz. 1700 oraz z 2011 r. Nr 36, poz. 181, Nr 63, poz. 322, Nr 80, poz. 432, Nr 144, poz. 855, Nr 149, poz. 887 i Nr 232, poz. 1378.

4) PN-EN 62471 lub norma ją zastępująca.

5) PN-EN 60825-1 lub norma ją zastępująca.

Załącznik 1. [WYZNACZANIE POZIOMU EKSPOZYCJI NA PROMIENIOWANIE OPTYCZNE]

Załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 25 czerwca 2012 r. (poz. 787)

WYZNACZANIE POZIOMU EKSPOZYCJI NA PROMIENIOWANIE OPTYCZNE

1. Promieniowanie nielaserowe

1.1. Skutki oddziaływania promieniowania nielaserowego na organizm człowieka rozpatruje się w odniesieniu do skóry oraz oka i są one zależne przede wszystkim od:

a) poziomu promieniowania,

b) długości fali promieniowania,

c) czasu trwania ekspozycji,

d) rozmiaru obrazu źródła promieniowania na siatkówce oka dla λ=300–1400 [nm].

1.2. Poziom promieniowania nielaserowego, w zależności od zakresu promieniowania i rodzaju zagrożenia, określa się przez podanie wartości następujących parametrów:

E

natężenie napromienienia określane również jako gęstość mocy: gęstość powierzchniowa strumienia energetycznego padającego na daną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W*m–2], lub

H

napromienienie: iloczyn natężenia napromienienia i czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J*m–2], lub

L

luminancja energetyczna określana również jako radiancja: iloraz strumienia energetycznego wysyłanego przez daną powierzchnię w określonym kierunku oraz iloczynu rzutu tej powierzchni na płaszczyznę prostopadłą względem kierunku promieniowania i kąta bryłowego obejmującego kierunek promieniowania, wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian [W*m–2*sr–1].

 

1.3. Poziom ekspozycji na promieniowanie nielaserowe wyznacza się zgodnie z wzorami przedstawionymi w tabeli 1, przy uwzględnieniu:

a) poziomu promieniowania ustalonego lub ocenionego zgodnie z przepisami § 3 ust. 1 lub ust. 2 pkt 1 rozporządzenia,

b) tłumienia uzyskanego dzięki zastosowaniu środków ochrony zbiorowej,

c) czasu trwania ekspozycji, określonego zgodnie z pkt 1.4,

d) wszystkich czynności związanych z eksploatacją źródła promieniowania nielaserowego w miejscu pracy w zakresie: obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym.

1.4. Określenie czasu trwania ekspozycji:

a) w przypadku zagrożenia fotochemicznego (lp. 1–4 w tabeli 1) należy określić całkowity czas ekspozycji w ciągu zmiany roboczej, bez względu na długość jej trwania,

b) w przypadku zagrożenia termicznego (lp. 5–8 w tabeli 1) należy określić czas jednorazowej ekspozycji.

1.5. Wyznaczone poziomy ekspozycji porównuje się z wartościami MDE dla promieniowania nielaserowego, określonymi zgodnie z przepisami w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy.

Tabela 1: Wzory do wyznaczania poziomu ekspozycji na promieniowanie nielaserowe

Lp.

Długość fali λ [nm] i zakres promieniowania

Wzory do wyznaczania poziomu ekspozycji1)

Uwagi

Narząd

Rodzaj zagrożenia

1

180–400

(UVA, UVB i UVC)

infoRgrafika

 

czas (t) zgodny z pkt 1.4 lit. a

Oko:

 

– rogówka

zapalenie rogówki, skrzydlik

– spojówka

zapalenie spojówki

– soczewka

zaćma fotochemiczna

Skóra

rumień, fotostarzenie, nowotwory skóry

2

315–400

(UVA)

infoRgrafika

 

Oko – soczewka

zaćma fotochemiczna

3

300–700

(Światło niebieskie)2)

infoRgrafika

 

dla

α ≥ 11 [mrad]

Oko – siatkówka

fotochemiczne uszkodzenie siatkówki

4

infoRgrafika

 

dla

α < 11 [mrad]3)

5

380–1400

(VIS i IRA)

infoRgrafika

 

λ1 = 380 [nm]

λ2 = 1400 [nm]

Oko – siatkówka

termiczne uszkodzenie siatkówki

6

780–1400

(IRA)

λ1 = 780 [nm]

λ2 = 1400 [nm]

(pomiarowe pole widzenia: 11 mrad)4)

7

780–3000

(IRA i IRB)

infoRgrafika

 

Oko: 

 

– rogówka

oparzenie rogówki

– soczewka

zaćma cieplna

8

380–3000

(VIS, IRA i IRB)

infoRgrafika

 

czas (t) zgodny z pkt 1.4 lit. b

dla t < 10 s

(dla t ≥ 10 s należy dokonać oceny obciążenia termicznego organizmu – jak dla mikroklimatu gorącego)

Skóra

oparzenie

1) Przedstawione w tej kolumnie wzory całkowe można zastąpić wzorami sumacyjnymi z zastosowaniem wielkości dyskretnych.

2) Zakres od 300 do 700 [nm] obejmuje część nadfioletu UVB, cały nadfiolet UVA i większość światła VIS; zakres ten określa się jako „światło niebieskie” i wyodrębnia do oceny zagrożenia fotochemicznego siatkówki oka, przykładowo przy ekspozycji na promieniowanie optyczne emitowane przez łuk elektryczny. Światło niebieskie w wąskim znaczeniu obejmuje jedynie zakres w przybliżeniu od 400 do 490 [nm].

3) W odniesieniu do stałej obserwacji bardzo małych źródeł, których kąt widzenia < 11 [mrad], można przekształcić skuteczną luminację energetyczną LB na skuteczne natężenie napromienienia EB. Zwykle dotyczy to jedynie narzędzi okulistycznych lub unieruchomienia oka podczas znieczulenia. Maksymalny „czas patrzenia” oblicza się za pomocą wzoru: tmax = 100/EB, gdzie EB jest wyrażone w [W∙m–2]. Ze względu na ruch oczu podczas wykonywania zwykłych zadań wzrokowych wartość ta nie przekracza 100 s.

4) Pomiarowe pole widzenia – kąt przestrzenny widziany przez detektor, taki jak radiometr/spektroradiometr, z którego detektor odbiera promieniowanie, wyrażany w steradianach [sr].

Uwaga 1: Pola widzenia nie należy mylić z kątem widzenia α (rozmiarem kątowym źródła obserwowalnego).

Uwaga 2: Czasami do opisu kąta przestrzennego pola widzenia o symetrii kołowej stosuje się kąt płaski [mrad].

 

Opis wielkości występujących w tabeli 1:

λ

długość fali promieniowania, wyrażona w nanometrach [nm];

t

czas trwania ekspozycji, wyrażony w sekundach [s];

α

kąt widzenia: kąt widzenia źródła promieniowania, wyrażony w miliradianach [mrad];

Hs

skuteczne napromienienie oka lub skóry promieniowaniem UV: suma natężenia napromienienia oka lub skóry wyznaczonego według rozkładu widmowego S(λ) w zakresie długości fali od 180 do 400 [nm], liczona dla danego czasu trwania ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J*m–2];

E(λ, t), E(λ)

widmowe natężenie napromienienia: strumień energetyczny o określonej długości fali padający na daną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy na nanometr [W*m–2*nm–1];

S(λ)

rozkład widmowy skuteczności aktynicznej nadfioletu: względna skuteczność widmowa wywoływania uszkodzeń oczu i skóry przez promieniowanie UV z zakresu λ=180–400 [nm] (podana w tabeli 2) [bezwymiarowa];

HUVA

napromienienie oka promieniowaniem UVA: suma natężenia napromienienia liczona dla danego czasu trwania ekspozycji w zakresie długości fali od 315 do 400 [nm], wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J*m–2];

LB

skuteczna luminancja energetyczna źródła wyznaczona według rozkładu widmowego B(λ), wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian [W*m–2*sr–1];

L(λ)

widmowa luminancja energetyczna źródła: luminancja energetyczna źródła dla określonej długości fali promieniowania, wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian na nanometr [W*m–2*sr–1*nm–1];

B(λ)

rozkład widmowy skuteczności fotochemicznego uszkodzenia siatkówki: względna skuteczność widmowa wywoływania uszkodzeń fotochemicznych siatkówki oka przez światło niebieskie z zakresu λ=300–700 [nm] (podana w tabeli 3) [bezwymiarowa];

EB

skuteczne natężenie napromienienia: natężenie napromienienia wyznaczone według rozkładu widmowego B(λ), wyrażone w watach na metr kwadratowy [W*m–2];

LR

skuteczna luminancja energetyczna źródła wyznaczona według rozkładu widmowego R(λ), wyrażona w watach na metr kwadratowy na steradian [W*m–2*sr–1];

R(λ)

rozkład widmowy skuteczności termicznego uszkodzenia siatkówki: względna skuteczność widmowa wywoływania uszkodzeń termicznych siatkówki oka przez promieniowanie widzialne i IRA z zakresu λ=380–1400 [nm] (podana w tabeli 3) [bezwymiarowa];

EIR

natężenie napromienienia oka promieniowaniem IR: natężenie napromienienia oka w zakresie długości fali promieniowania podczerwonego od 780 do 3000 [nm], wyrażone w watach na metr kwadratowy [W*m–2];

Hskóra

napromienienie skóry: suma natężenia napromienienia skóry liczona dla danego czasu trwania ekspozycji w zakresie długości fal promieniowania widzialnego i podczerwonego od 380 do 3000 [nm], wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J*m–2].

 

Tabela 2: Rozkład widmowy skuteczności aktynicznej nadfioletu S(λ)

λ [nm]

S(λ)

λ [nm]

S(λ)

λ [nm]

S(λ)

λ [nm]

S(λ)

λ [nm]

S(λ)

180

0,0120

224

0,1444

268

0,9192

312

0,0081

356

0,000153

181

0,0126

225

0,1500

269

0,9587

313

0,0060

357

0,000147

182

0,0132

226

0,1583

270

1,0000

314

0,0042

358

0,000141

183

0,0138

227

0,1658

271

0,9919

315

0,0030

359

0,000136

184

0,0144

228

0,1737

272

0,9838

316

0,0024

360

0,000130

185

0,0151

229

0,1819

273

0,9758

317

0,0020

361

0,000126

186

0,0158

230

0,1900

274

0,9679

318

0,0016

362

0,000122

187

0,0166

231

0,1995

275

0,9600

319

0,0012

363

0,000118

188

0,0173

232

0,2089

276

0,9434

320

0,0010

364

0,000114

189

0,0181

233

0,2188

277

0,9272

321

0,000819

365

0,000110

190

0,0190

234

0,2292

278

0,9112

322

0,000670

366

0,000106

191

0,0199

235

0,2400

279

0,8954

323

0,000540

367

0,000103

192

0,0208

236

0,2510

280

0,8800

324

0,000520

368

0,000099

193

0,0218

237

0,2624

281

0,8568

325

0,000500

369

0,000096

194

0,0228

238

0,2744

282

0,8342

326

0,000479

370

0,000093

195

0,0239

239

0,2869

283

0,8122

327

0,000459

371

0,000090

196

0,0250

240

0,3000

284

0,7908

328

0,000440

372

0,000086

197

0,0262

241

0,3111

285

0,7700

329

0,000425

373

0,000083

198

0,0274

242

0,3227

286

0,7420

330

0,000410

374

0,000080

199

0,0287

243

0,3347

287

0,7151

331

0,000396

375

0,000077

200

0,0300

244

0,3471

288

0,6891

332

0,000383

376

0,000074

201

0,0334

245

0,3600

289

0,6641

333

0,000370

377

0,000072

202

0,0371

246

0,3730

290

0,6400

334

0,000355

378

0,000069

203

0,0412

247

0,3865

291

0,6186

335

0,000340

379

0,000066

204

0,0459

248

0,4005

292

0,5980

336

0,000327

380

0,000064

205

0,0510

249

0,4150

293

0,5780

337

0,000315

381

0,000062

206

0,0551

250

0,4300

294

0,5587

338

0,000303

382

0,000059

207

0,0595

251

0,4465

295

0,5400

339

0,000291

383

0,000057

208

0,0643

252

0,4637

296

0,4984

340

0,000280

384

0,000055

209

0,0694

253

0,4815

297

0,4600

341

0,000271

385

0,000053

210

0,0750

254

0,5000

298

0,3989

342

0,000263

386

0,000051

211

0,0786

255

0,5200

299

0,3459

343

0,000255

387

0,000049

212

0,0824

256

0,5437

300

0,3000

344

0,000248

388

0,000047

213

0,0864

257

0,5685

301

0,2210

345

0,000240

389

0,000046

214

0,0906

258

0,5945

302

0,1629

346

0,000231

390

0,000044

215

0,0950

259

0,6216

303

0,1200

347

0,000223

391

0,000042

216

0,0995

260

0,6500

304

0,0849

348

0,000215

392

0,000041

217

0,1043

261

0,6792

305

0,0600

349

0,000207

393

0,000039

218

0,1093

262

0,7098

306

0,0454

350

0,000200

394

0,000037

219

0,1145

263

0,7417

307

0,0344

351

0,000191

395

0,000036

220

0,1200

264

0,7751

308

0,0260

352

0,000183

396

0,000035

221

0,1257

265

0,8100

309

0,0197

353

0,000175

397

0,000033

222

0,1316

266

0,8449

310

0,0150

354

0,000167

398

0,000032

223

0,1378

267

0,8812

311

0,0111

355

0,000160

399

0,000031

 

400

0,000030

 

Tabela 3: Rozkład widmowy skuteczności fotochemicznego uszkodzenia siatkówki B(λ) i rozkład widmowy skuteczności termicznego uszkodzenia siatkówki R(λ)

λ [nm]

B(λ)

R(λ)

300 ≤ λ < 380

0,01

380

0,01

0,1

385

0,013

0,13

390

0,025

0,25

395

0,05

0,5

400

0,1

1

405

0,2

2

410

0,4

4

415

0,8

8

420

0,9

9

425

0,95

9,5

430

0,98

9,8

435

1

10

440

1

10

445

0,97

9,7

450

0,94

9,4

455

0,9

9

460

0,8

8

465

0,7

7

470

0,62

6,2

475

0,55

5,5

480

0,45

4,5

485

0,32

3,2

490

0,22

2,2

495

0,16

1,6

500

0,1

1

500 < λ ≤ 600

10 0,02 ∙ (450 – λ)

1

600 < λ ≤ 700

0,001

1

700 < λ ≤ 1050

10 0,002 ∙ (700 – λ)

1050 < λ ≤ 1150

0,2

1150 < λ ≤ 1200

0,2 ∙ 10 0,02 ∙ (1150 – λ)

1200 < λ ≤ 1400

0,02

 

2. Promieniowanie laserowe

2.1. Skutki oddziaływania promieniowania laserowego na organizm człowieka rozpatruje się w odniesieniu do skóry oraz oka i są one zależne przede wszystkim od:

a) poziomu promieniowania,

b) długości fali promieniowania,

c) czasu ekspozycji lub czasu trwania impulsu,

d) rozmiaru obrazu źródła promieniowania na siatkówce oka dla λ=400–1400 [nm].

2.2. Rodzaje zagrożeń dla oka i skóry związanych z ekspozycją na promieniowanie laserowe są przedstawione w tabeli 4.

Tabela 4: Rodzaje zagrożeń dla oka i skóry związanych z ekspozycją na promieniowanie laserowe

Długość fali [nm]

Zakres

Narząd

Rodzaj zagrożenia

180–400

UV

oko

uszkodzenie fotochemiczne lub termiczne rogówki, spojówki lub soczewki

skóra

rumień,

uszkodzenie fotochemiczne lub termiczne

400–600

VIS

oko

uszkodzenie fotochemiczne siatkówki

400–700

VIS

oko

uszkodzenie termiczne siatkówki

skóra

uszkodzenie termiczne lub fotochemiczne

700–1400

IRA

oko

uszkodzenie termiczne siatkówki

skóra

uszkodzenie termiczne

1400–2600

IRB

oko

uszkodzenie termiczne rogówki oraz soczewki

2600–106

IRB, IRC

oko

uszkodzenie termiczne rogówki

1400–106

IRB, IRC

skóra

uszkodzenie termiczne

 

2.3. Poziom promieniowania laserowego, w zależności od zakresu promieniowania, rodzaju zagrożenia i trybu pracy lasera, określa się przez podanie wartości natężenia napromienienia E lub napromienienia H, które oblicza się na podstawie poniższych wzorów:

infoRgrafika

gdzie:

dP

moc wyrażona w watach [W];

dA

powierzchnia wyrażona w metrach kwadratowych [m2];

E(t), E

natężenie napromienienia określane również jako gęstość mocy: strumień promienisty (energetyczny) padający na elementarną powierzchnię, wyrażone w watach na metr kwadratowy [W*m–2]; wartości E(t), E pochodzą z pomiarów lub mogą być podane przez producenta sprzętu;

H

napromienienie: całka natężenia napromienienia lub gęstości mocy liczona dla danego czasu ekspozycji, wyrażone w dżulach na metr kwadratowy [J*m–2];

t, dt

czas, czas trwania ekspozycji wyrażony w sekundach [s].

 

2.4. Poziom ekspozycji na promieniowanie laserowe (bezpośrednie lub odbite) wyznacza się przy uwzględnieniu:

a) poziomu promieniowania ustalonego lub ocenionego zgodnie z przepisami § 3 ust. 1 lub ust. 2 pkt 1 rozporządzenia,

b) tłumienia uzyskanego dzięki zastosowaniu środków ochrony zbiorowej,

c) czasu trwania ekspozycji, określonego zgodnie z pkt 2.5,

d) wszystkich czynności, związanych z eksploatacją źródła promieniowania laserowego w miejscu pracy, w zakresie: obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym.

2.5. W zależności od analizowanego zagrożenia i trybu pracy lasera za czas trwania ekspozycji przyjmuje się: czas trwania impulsu, czas jednorazowej ekspozycji (zagrożenie termiczne) lub całkowity czas ekspozycji (zagrożenie fotochemiczne).

2.6. Wyznaczone poziomy ekspozycji porównuje się z odpowiednimi wartościami MDE dla promieniowania laserowego, określonymi zgodnie z przepisami w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy. Jeżeli dla danej długości fali promieniowania laserowego istnieje więcej niż jedna wartość MDE, do porównania stosuje się wartość bardziej restrykcyjną.

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Michał Szypniewski

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »