Dzienniki Urzędowe - rok 2026 poz. 93

Na podstawie art. 69 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846) ustala się szczegółowe wytyczne w zakresie kontroli zarządczej dla działu administracji rządowej - sprawiedliwość.

1) kontroli zarządczej - należy przez to rozumieć kontrolę zarządczą w rozumieniu działu I rozdziału 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;

2) dziale - należy przez to rozumieć dział administracji rządowej sprawiedliwość w rozumieniu ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1275, 1846 oraz z 2026 r. poz. 160 i 187);

3) jednostce w dziale - należy przez to rozumieć jednostkę, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;

4) kierownikach jednostek w dziale - należy przez to rozumieć odpowiednio:

a) prezesa i dyrektora sądu w zakresie zadań przypisanych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.¹⁾),

b) dyrektora: zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, okręgowego ośrodka wychowawczego,

c) Dyrektora Generalnego Służby Więziennej,

d) Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury,

e) dyrektora: Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, Instytutu Ekspertyz Sądowych im. prof. dra Jana Sehna w Krakowie, Instytutu Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi, Instytutu Ekspertyz Medycznych w Łodzi,

f) Rektora-Komendanta - Akademii Wymiaru Sprawiedliwości;

5) kierownictwie Ministerstwa Sprawiedliwości - należy przez to rozumieć Ministra Sprawiedliwości, Sekretarzy i Podsekretarzy Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości oraz Dyrektora Generalnego Ministerstwa Sprawiedliwości;

6) Komitecie Audytu - należy przez to rozumieć Komitet Audytu dla działu administracji rządowej - sprawiedliwość powołany zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 marca 2024 r. w sprawie powołania Komitetu Audytu (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 61);

7) regulaminie Komitetu Audytu - należy przez to rozumieć regulamin Komitetu Audytu dla działu administracji rządowej - sprawiedliwość ustanowiony zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 września 2017 r. w sprawie nadania regulaminu Komitetowi Audytu dla działu administracji rządowej - sprawiedliwość (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 199, z 2018 r. poz. 283, z 2019 r. poz. 121, z 2020 r. poz. 125 oraz z 2023 r. poz. 120);

8) Planie działalności Ministra - należy przez to rozumieć Plan działalności Ministra Sprawiedliwości, sporządzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 września 2010 r. w sprawie planu działalności i sprawozdania z jego wykonania (Dz. U. poz. 1254);

9) planie działalności - należy przez to rozumieć plan działalności, sporządzony przez jednostki w dziale na podstawie Planu działalności Ministra;

10) sprawozdaniu z wykonania planu działalności - należy przez to rozumieć sprawozdanie z wykonania planu działalności, sporządzone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 września 2010 r. w sprawie planu działalności i sprawozdania z jego wykonania;

11) oświadczeniu o stanie kontroli zarządczej - należy przez to rozumieć oświadczenie o stanie kontroli zarządczej, sporządzone według wzoru, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru oświadczenia o stanie kontroli zarządczej (Dz. U. poz. 1581);

12) standardach kontroli zarządczej - należy przez to rozumieć standardy określone w komunikacie nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz. Urz. Min. Fin. poz. 84);

13) wytycznych Ministerstwa Finansów - należy przez to rozumieć komunikat nr 6 Ministra Finansów z dnia 6 grudnia 2012 r. w sprawie szczegółowych wytycznych dla sektora finansów publicznych w zakresie planowania i zarządzania ryzykiem (Dz. Urz. Min. Fin. poz. 56).

2. Zapewnienie funkcjonowania kontroli zarządczej na I poziomie należy do obowiązków:

1) w Ministerstwie Sprawiedliwości - Ministra Sprawiedliwości za pośrednictwem Dyrektora Generalnego;

2) w jednostkach organizacyjnych sądownictwa powszechnego - prezesa i dyrektora sądu w zakresie zadań przypisanych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych;

3) w Centralnym Zarządzie Służby Więziennej - Dyrektora Generalnego Służby Więziennej;

4) w zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich i okręgowych ośrodkach wychowawczych - dyrektora;

5) w jednostkach organizacyjnych Służby Więziennej, z wyłączeniem Centralnego Zarządu Służby Więziennej - kierownika jednostki;

6) w Instytucie Wymiaru Sprawiedliwości, Instytucie Ekspertyz Sądowych im. prof. dra Jana Sehna w Krakowie, Instytucie Ekspertyz Ekonomicznych i Finansowych w Łodzi, Instytucie Ekspertyz Medycznych w Łodzi, Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury - dyrektora;

7) w Akademii Wymiaru Sprawiedliwości - Rektora-Komendanta.

3. Zapewnienie funkcjonowania kontroli zarządczej na II poziomie należy do obowiązków:

1) prezesa sądu nadrzędnego - w zakresie zadań przypisanych temu organowi w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - wobec sądów podległych;

2) dyrektora sądu apelacyjnego - w zakresie zadań przypisanych temu organowi w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych - wobec sądów podległych;

3) Dyrektora Generalnego Służby Więziennej - wobec podległych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej;

4) dyrektorów okręgowych Służby Więziennej - wobec podległych zakładów karnych i aresztów śledczych;

5) Dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji - wobec zakładów poprawczych, schronisk dla nieletnich i okręgowych ośrodków wychowawczych.

2. Kontrola w ramach nadzoru administracyjnego Ministra Sprawiedliwości nad działalnością sądów, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, jest przeprowadzana na podstawie przepisów odrębnych.

2. Na podstawie zaakceptowanej „Analizy uwarunkowań strategicznych” Departament Analiz i Strategii koordynuje proces ustalania wartości mierników i najważniejszych zadań służących realizacji celów.

1) plan działalności dla obszaru apelacji, który przekazują sądom okręgowym i rejonowym - stosownie do kompetencji określonych w ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, w terminie umożliwiającym sporządzenie planów działalności przez wszystkie jednostki sądownictwa powszechnego z obszaru apelacji, z zachowaniem terminu określonego w § 12;

2) plan działalności dla sądu apelacyjnego w terminie określonym w § 12.

2. Zatwierdzone przez Ministra Sprawiedliwości zmiany Planu działalności Ministra są zobowiązane uwzględnić wszystkie jednostki w dziale, stosownie do zakresu kompetencji, w trybie określonym w § 12-15.

2. Proces zarządzania ryzykiem powinien być dokumentowany na każdym etapie.

2. Zasadniczy proces identyfikacji ryzyka powinien być zintegrowany z etapem planowania działalności.

3. W identyfikację ryzyk powinny być zaangażowane osoby, które będą później odpowiedzialne za realizację wyznaczonych celów i zadań.

2. Kryteria analizy wskazujące sposób mierzenia prawdopodobieństwa wystąpienia ryzyka i jego skutków opracowuje się stosownie do charakteru ryzyk i z uwzględnieniem specyfiki jednostek oraz analizowanego obszaru.

2. Opracowanie kryteriów analizy ryzyka oraz określenie akceptowanego poziomu ryzyka i rodzaju reakcji na ryzyko jak również nadzór nad efektywnością i skutecznością systemu zarządzania ryzykiem należy do obowiązków kierowników jednostek w dziale oraz podmiotów wymienionych w § 2 ust. 3.

3. Proces zarządzania ryzykiem powinien zostać udokumentowany, w szczególności poprzez utworzenie rejestru ryzyk dla poszczególnych celów i zadań, zawierającego m.in.:

1) opis zidentyfikowanych ryzyk;

2) określenie akceptowanego poziomu ryzyk;

3) analizę ryzyk;

4) właścicieli ryzyk (jako osób posiadających kompetencje do podjęcia działań zaradczych w stosunku do zarządzanego obszaru i którzy są z tego zarządzania rozliczani);

5) reakcje wobec ryzyk;

6) planowane mechanizmy kontroli.

2. Podmioty wymienione w § 2 ust. 3 organizują system raportowania dla jednostek podległych i nadzorowanych, określając terminy przekazywania raportów kolejno przez wszystkie jednostki w sposób umożliwiający sporządzenie zbiorczego raportu i przekazanie go do Departamentu Analiz i Strategii nie później niż w terminie 30 dni od zakończenia kwartału.

3. Przekazanie do Departamentu Analiz i Strategii zbiorczego raportu, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy czwartego kwartału.

4. Raport, o którym mowa w ust. 1 i 2, poprzedza analiza znaczenia danych ryzyk dla realizacji poszczególnych celów, co umożliwia wskazanie jednostce nadrzędnej i nadzorującej do trzech najistotniejszych ryzyk wraz z planowanymi i podjętymi w reakcji na ryzyko działaniami.

5. Wzór raportu, o którym mowa w ust. 1 i 2, jest określony w załączniku do niniejszego komunikatu.

2. Departament Analiz i Strategii, z własnej inicjatywy lub z polecenia Ministra Sprawiedliwości, może wnioskować o złożenie dodatkowych wyjaśnień w związku ze stwierdzeniem wysokiego poziomu ryzyka niezrealizowania danego miernika, określającego stopień realizacji celu z Planu działalności Ministra.

3. Raport, o którym mowa w ust. 1, Departament Analiz i Strategii przekazuje do wiadomości wszystkich członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, w tym do przewodniczącego Komitetu Audytu.

2. Do 31 grudnia roku poprzedzającego rok, którego dotyczy plan działalności, kierownicy jednostek w dziale, o których mowa w § 2 ust. 2 pkt 3, 6 i 7 oraz dyrektorzy komórek organizacyjnych Ministerstwa, wskazani jako koordynatorzy realizacji zadań ujętych w tym planie, przekazują rejestry ryzyk dla zadań wraz z określonym poziom istotności ryzyka oraz planowanymi działaniami redukującymi/zmniejszającymi prawdopodobieństwo zmaterializowania się ryzyka.

3. Do końca każdego kwartału kierownicy jednostek w dziale oraz dyrektorzy komórek organizacyjnych Ministerstwa dokonują przeglądu i aktualizacji rejestru ryzyk. Zaktualizowany rejestr ryzyk jest przekazywany do Departamentu Analiz i Strategii.

4. Na podstawie aktualnego, zbiorczego rejestru ryzyk Departament Analiz i Strategii przeprowadza analizę ryzyka ex ante na kolejny kwartał, a wyniki tej analizy przedstawia Kierownictwu Ministerstwa Sprawiedliwości.

2. Podmioty wymienione w § 2 ust. 3 pkt 1-3 i 5 odpowiadają za organizację systemu sporządzania i przekazywania sprawozdania z planu działalności i oświadczenia o stanie kontroli zarządczej dla jednostek podległych i nadzorowanych, określając terminy ich przekazywania w sposób umożliwiający sporządzenie zbiorczego sprawozdania i oświadczenia o stanie kontroli zarządczej oraz przekazanie go do Departamentu Analiz i Strategii nie później niż do dnia 15 marca.

3. Dyrektor Generalny przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości, za pośrednictwem Departamentu Analiz i Strategii, oświadczenie o stanie kontroli zarządczej nie później niż do dnia 31 marca.

2. Departament Analiz i Strategii, z własnej inicjatywy lub z polecenia Ministra Sprawiedliwości, może wnioskować o przekazanie dodatkowych informacji oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień w związku z przygotowywaniem projektu sprawozdania i oświadczenia o stanie kontroli zarządczej.

3. W celu dokonania prawidłowej oceny stanu kontroli zarządczej należy wziąć pod uwagę informacje dostępne z różnych źródeł, w tym w szczególności z:

1) monitoringu realizacji celów i zadań;

2) samooceny systemu kontroli zarządczej, która powinna być przeprowadzana corocznie w każdej jednostce w dziale;

3) systemu zarządzania ryzykiem;

4) wyników pracy audytu i kontroli wewnętrznej;

5) wyników kontroli i audytów zewnętrznych.

MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI
Waldemar Żurek

¹⁾ Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1907, z 2025 r. poz. 526, 820, 1172, 1178 i 1609 oraz z 2026 r. poz. 26 i 370.

Załącznik do komunikatu
Ministra Sprawiedliwości
z dnia 30 marca 2026 r.
(Dz. Urz. Min. Sprawiedl.
poz. 93)

RAPORT Z ZARZĄDZANIA RYZYKIEM