Marta Dębiak-Bartosewicz

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Wybór między jednoosobową działalnością gospodarczą (JDG) a spółką z ograniczoną odpowiedzialnością to jeden z najważniejszych dylematów rosnących firm w Polsce. Dotyczy to w szczególności firm, które otwierały swój biznes kilka/kilkanaście lat temu jako JDG, a obecnie z uwagi na skalę lub plany sprzedaży rozważają przekształcenie w spółkę z o.o.

Zatrudnianie pracowników na część etatu to dla wielu firm klucz do elastyczności. Jednak rozliczanie ich czasu pracy budzi znacznie więcej kontrowersji niż w przypadku pracowników pełnoetatowych. Kluczowym wyzwaniem jest prawidłowe ustalenie momentu, w którym pracownikowi zaczyna przysługiwać dodatek za nadgodziny. Błędne zapisy lub ich brak w umowie o pracę mogą narazić pracodawcę na roszczenia ze strony pracowników lub problemy w razie kontroli przez PIP.