Kategorie
Marek Pasiński

Radca prawny

Prowadzi kancelarię prawniczą w Krakowie - www.pasinski.pl

Hipoteka stanowi niewątpliwie jeden z najbardziej popularnych środków zabezpieczania wierzytelności w obrocie gospodarczym. Z faktem możliwości obciążania danej nieruchomości wieloma hipotekami wiąże się jednak ryzyko dla wierzycieli dotyczące możliwego braku uzyskania zaspokojenia w ramach postępowania egzekucyjnego.
Weksel jest powszechnie stosowaną w obrocie gospodarczym instytucją prawną. Pełni ona wiele różnorakich funkcji m.in. gwarancyjną, zabezpieczającą, płatniczą, które czynią z weksla użyteczne narzędzie ochrony interesów stron umowy. Elementy systemu wekslowego takie jak: rygoryzm, zaostrzona odpowiedzialność obiektywna dłużników, łatwość przenoszenia weksla przez indos, w sposób znaczny wzmacniają pozycję wierzyciela.
Naruszenie zobowiązania może przybrać postać niewykonania albo nienależytego wykonania zobowiązania. W obu przypadkach zachowanie dłużnika jest sprzeczne z treścią wiążącego strony stosunku prawnego. Z niewykonaniem zobowiązania mamy do czynienia w sytuacji kiedy dłużnik nie wykonuje świadczenia w terminie.
Zdarza się, że bezprawne spowodowanie szkody nakłada się w czasie na istniejące pomiędzy pokrzywdzonym, a sprawcą: zobowiązanie, relację bezpodstawnego wzbogacenia lub odpowiedzialność za produkt niebezpieczny. Takie przypadki prowadzą do zbiegu podstaw odpowiedzialności i wtedy trzeba wybierać, czy korzystać z reżimu odpowiedzialności deliktowej (za czyn niedozwolony), czy kontraktowej (za naruszenie umowy). Zasadniczo osobie, która poniosła szkodę przysługuje prawo wyboru reżimu odpowiedzialności, o ile treść zobowiązania nie wyłącza odpowiedzialności deliktowej.
Nieodłącznym elementem ewolucji stosunków gospodarczych jest ich standaryzacja. We współczesnych realiach coraz mniej umów podlega pełnym negocjacjom, co do ich kształtu. W rezultacie treść stosunków prawnych jest w dużej mierze jednostronnie formułowana przez daną stronę umowy. Kluczową rolę w tym zjawisku odgrywają ogólne warunki umów. Stanowią one mechanizm narzucania przez ich twórcę drugiej stronie określonych postanowień umownych.
We współcześnie rozwiniętych stosunkach gospodarczych szczególnie ważną rolę odgrywa stopień ryzyka, związany z niewykonaniem zobowiązania przez nierzetelnego dłużnika. Z tego też względu wierzyciele często poszukują dodatkowych, prawnych zabezpieczeń dla spełnienia świadczenia albo wręcz uzależniają możliwość zawarcia umowy od zapewnienia przez dłużnika odpowiedniego zabezpieczenia.
Przedstawiony w cz. I system regulacji związanych z dyscyplinowaniem stron postępowania ulegnie gruntownym zmianom od 3 maja 2012 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2011, Nr 233, poz. 1381). Z praktycznego punktu widzenia najstotniejszą zmianą będzie uchylenie ogólnych przepisów o postępowaniu gospodarczym (art. 4791 – art. 47919a k.p.c.), w tym przepisów dotyczących prekluzji dowodowej. W zamian za to rozszerzono możliwość dyscyplinowania stron na podstawie ogólnej regulacji art. 207 k.p.c.
Przedsiębiorca jak każdy powód wytaczający powództwo – żądając udzielenia ochrony przez Sąd – jest uprawniony ale i zobowiązany wskazać i udowodnić okoliczności uzasadniające jego żądanie. Z jego punktu widzenia istotne znaczenie ma nie tylko to, jakie argumenty (twierdzenia i dowody na ich poparcie) będą istotne do wygrania sprawy ale także to w jakim momencie powinien je zaprezentować w sądzie.
Jest rzeczą powszechnie znaną, że jednym z podstawowych warunków udzielenia kredytu przez bank jest sprawdzenie zdolności kredytowej klienta – potencjalnego kredytobiorcy. Bank nie tylko jest uprawniony ale i zobowiązany do zbadania zdolności kredytowej potencjalnego kredytobiorcy przed zawarciem umowy kredytu.
Kluczową rolę w stosunkach zobowiązaniowych pełni termin spełnienia świadczenia przez dłużnika. Oznacza on moment, po upływie którego roszczenie wierzyciela staje się wymagalne, a dłużnik może ponosić negatywne konsekwencja znalezienia się w stanie opóźnienia (bądź zwłoki). Jednak czasem nie trzeba czekać na ten moment i można natychmiastowo żądać wykonania umowy.
1 października 2011 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 10 sierpnia 2011 r. w sprawie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia jawnego (Dz.U. 2011 nr 175 poz. 1046).
Prawo cywilne samodzielnie, co do zasady, reguluje zasady odpowiedzialności stron umowy za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania. Jednak czasem trzeba w umowie zapisać bardziej szczegółowe warunki odpowiedzialności stron.
W dniu 9 czerwca 2011 Sejm przyjął ustawę o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz innych ustaw (druk sejmowy nr 4085 wraz z uzasadnieniem; dostępny na: www.sejm.gov.pl). Wprawdzie przyjęte zmiany nie mają jeszcze charakteru powszechnie obowiązującego prawa (zostały przesłane do Senatu), to jednak trudno przypuszczać, żeby uległy jeszcze jakimś szczególnym modyfikacjom.
Potrącenie ustawowe (oraz umowne) pełni ważną funkcję w obrocie gospodarczym. Pozwala bowiem na kompensacje wzajemnych wierzytelności bez konieczności spełniania każdego ze świadczeń osobno.
Głosowanie nad udzieleniem absolutorium organom (ich członkom) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest doniosłym momentem funkcjonowania tej jednostki organizacyjnej. Udzielenie absolutorium jest wyrazem akceptacji działalności danego organu. Waga tego głosowania wynika z faktu, że podejmowane jest ono przez wspólników danej spółki, a więc przez jej „właścicieli”.
Wraz z wprowadzeniem do polskiego systemu prawnego regulacji dotyczącej wzorców umownych, ich stosowanie przez przedsiębiorców stało się zjawiskiem powszechnym. Ułatwiają one w znaczny sposób obrót gospodarczy, gdyż pozwalają na określenie w ich treści typowych postanowień, stosowanych w danym rodzaju umów. Takie warunki umowne zostają następnie włączone do każdorazowego stosunku prawnego, którego stroną jest przedsiębiorca.
Z punktu widzenia problemu waluty zobowiązania, w szczególności zobowiązania umownego, podstawowe znaczenie ma art. 358 kodeksu cywilnego.
Odsetki to wynagrodzenie za korzystanie z cudzych pieniędzy lub rzeczy zamiennych (odsetki kapitałowe) bądź rekompensata za opóźnienie w zapłacie sumy pieniężnej (odsetki za opóźnienie). Wysokość odsetek zależy od trzech zmiennych: wysokości stopy procentowej, wartości kapitału oraz czasu trwania stosunku prawnego. Odsetki są świadczeniem ubocznym oraz okresowym.
Podmiot prawa cywilnego, który wyrządza szkodę innemu podmiotowi jest obowiązany do jej naprawienia. Jest to podstawowa zasada odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną swoim własnym działaniem. Polski Kodeks Cywilny jasno formułuję tą regułę w art. 415. Ale czasem szkoda nie jest powodowana bezpośrednio przez podmiot odnoszący z niej korzyść majątkową. W takich przypadkach zasady współżycia społecznego wymagają, ażeby odnoszący korzyść ponosił odpowiedzialność za szkody wyrządzone czynnościami wykonywanymi na jego rachunek.
Pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, co do zasady nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe.