Kategorie

Dzienniki Urzędowe

Uchwała nr XXII/120/13 Rady Gminy Turośl

z dnia 3 grudnia 2013r.

w sprawie ustanowienia herbu, flagi, flagi stolikowej, banneru i pieczęci Gminy Turośl oraz ustalenia zasad ich używania

Tekst pierwotny

Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13, ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594 i 645) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 r. o odznakach i mundurach (Dz. U. z 1978 r. Nr 31, poz. 130 z późn. zm.) po uzyskaniu pozytywnej opinii Ministra Administracji i Cyfryzacji uchwala się, co następuje:

§ 1. Ustanawia się symbole Gminy Turośl, to jest: herb, flagę, flagę stolikową, banner i pieczęcie, mające stanowić trwałe znamiona tożsamości wspólnoty samorządowej, symbolizując więź historyczną, kulturową i społeczno ekonomiczną mieszkańców gminy.

§ 2. 1. Herb Gminy Turośl wyobraża w polu zielonym sznur bursztynów złoty a w jego środku takaż pszczoła.

2. Wzór graficzny herbu określa załącznik nr 1 do niniejszej uchwały.

§ 3. 1. Flagę Gminy Turośl stanowi prostokątny zielony płat o proporcjach szerokości do wysokości 5:8 z centralnie umieszczonym godłem herbu Gminy Turośl, gdzie wysokość godła stanowi 3/4 wysokości flagi.

2. Wzór graficzny flagi określa załącznik nr 2 do niniejszej uchwały.

§ 4. 1. Flagę stolikową (proporczyk) Gminy Turośl stanowi prostokątny zielony płat o proporcjach szerokości do wysokości 1:2 z godłem herbu Gminy Turośl, którego środek znajduje się na wysokości 1/3 wysokości flagi mierząc od góry, a szerokość godła stanowi 2/3 szerokości flagi.

2. Wzór graficzny flagi stolikowej określa załącznik nr 3 do niniejszej uchwały.

§ 5. 1. Banner Gminy Turośl stanowi prostokątny płat o proporcjach szerokości do wysokości 1:4 z godłem herbu Gminy Turośl, którego środek znajduje się na wysokości 1/4 wysokości flagi mierząc od góry, a szerokość godła stanowi 2/3 szerokości flagi.

2. Wzór graficzny bannera określa załącznik nr 3 do niniejszej uchwały.

§ 6. 1. Pieczęcie Gminy Turośl gminna, wójtowska i radziecka mają kształt okrągły i średnicę 36 mm. Obrys zewnętrzny pieczęci wyznaczają dwa koła (okręgi), jedno wpisane w drugie grubsze zewnętrzne i cieńsze wewnętrzne. W otoku pomiędzy okręgami umieszczono majuskułą napis odpowiednio:

1) GMINA TUROŚL,

2) WÓJT GMINY TUROŚL,

3) RADA GMINY TUROŚL

- gdzie słowo TUROŚL jest odzielone od pozostałych dwiema sześciopromiennymi ażurowymi gwiazdami. W środku pieczęci umieszczono konturowe godło herbu Gminy Turośl, to jest: sznur bursztynów a w jego środku pszczoła.

2. Wzór graficzny pieczęci określa załącznik nr 4 do niniejszej uchwały.

§ 7. 1. Symbole, o których mowa w § 2 6 uchwały, stanowią własność Gminy Turośl i są znakami prawnie chronionymi oraz mogą być używane wyłącznie w kształcie, proporcjach i kolorach zgodnych z wzorami graficznymi ustalonymi w niniejszej uchwale.

2. Uzasadnienie zastosowanej symboliki oraz rys historyczny wraz z załącznikami stanowią załącznik nr 5 do niniejszej uchwały.

§ 8. 1. Prawo do używania herbu, flagi, flagi stolikowej, banneru i pieczęci na mocy niniejszej uchwały przysługuje:

1) Radzie Gminy;

2) Wójtowi;

3) Urzędowi Gminy;

4) gminnym jednostkom organizacyjnym;

5) innym podmiotom wykonującym w imieniu Gminy zadania o charakterze użyteczności publicznej.

2. Pieczęci do sygnowania ważnych dokumentów używają:

1) Rada Gminy;

2) Wójt;

3) Urząd Gminy

3. Na pisemny wniosek herb i pozostałe symbole Gminy mogą być używane przez inne podmioty niewymienione w § 8 ust. 1 pod warunkiem wyrażenia zgody przez Wójta Gminy Turośl.

§ 9. 1. Herb i flagę, flagę stolikową i banner Gminy Turośl umieszcza się w pomieszczeniach, na budynkach i przed budynkami stanowiącymi siedziby albo miejsca obrad organów Gminy.

2. Symbole, o których mowa w ust. 1 mogą być używane w innych miejscach z okazji uroczystości, swiąt i rocznic gminnych, państwowych i regionalnych oraz podczas imprez promujących Gminę.

§ 10. 1. Herb może być zamieszczany na drukach urzędowych Rady Gminy, Wójta Gminy i Urzędu Gminy oraz na stronach internetowych, których administratorem jest Gmina Turośl.

2. Wizerunek herbu, flagi, flagi stolikowej, banneru mogą być wykorzystywane przez Urząd Gminy i gminne jednostki organizacyjne oraz sołectwa do celów promocji Gminy Turośl.

§ 11. Symboli, o których mowa w § 2 - 5 mogą używać również osoby fizyczne i nne podmioty do celów komercyjnych, za zgodą Wójta. Zasady i warunki używania tych symboli określa pisemna umowa.

§ 12. 1. Herb i pozostałe symbole Gminy Turośl mogą być umieszczane, używane i rozpowszechniane wyłącznie w sposób zapewniający należną im cześć, powagę i poszanowanie.

2. Wójt może zakazać używania wizerunku herbu, flagi, flagi stolikowej i banneru, jeżeli podmiot używający nie uzyskał zgody lub wykorzystuje te symbole w sposób nie zapewniający im należytej czci i szacunku albo godzący w powagę i prestiż Gminy, lub naraża na szkodę interes Gminy.

§ 13. Wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy Turośl.

§ 14. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego.

Przewodniczący Rady


Sławomir Milewski


Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXII/120/13
Rady Gminy Turośl
z dnia 3 grudnia 2013 r.

Przewodniczący Rady


Sławomir Milewski


Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XXII/120/13
Rady Gminy Turośl
z dnia 3 grudnia 2013 r.

infoRgrafika

Przewodniczący Rady


Sławomir Milewski


Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr XXII/120/13
Rady Gminy Turośl
z dnia 3 grudnia 2013 r.

Przewodniczący Rady


Sławomir Milewski


Załącznik Nr 4 do Uchwały Nr XXII/120/13
Rady Gminy Turośl
z dnia 3 grudnia 2013 r.

infoRgrafika

Przewodniczący Rady


Sławomir Milewski


Załącznik Nr 5 do Uchwały Nr XXII/120/13
Rady Gminy Turośl
z dnia 3 grudnia 2013 r.

Herb Gminy Turośl

W polu zielonym sznur bursztynów złoty a w jego środku takaż pszczoła.

Wzór graficzny herbu - załącznik nr 1.


Uzasadnienie

W historii terenów, które zajmuje obecna gmina Turośl, najważniejszą rolę odgrywała typowo puszczańska gospodarka leśna, na czele z bartnictwem, ale także wydobyciem bursztynu, który jako kopalina występuje w wybranych lokalizacjach dorzecza Narwi. Miód i bursztyn to "złoto" Kurpiowskiej Puszczy Zielonej (Zagajnicy), do której nawiązuje zielony kolor tarczy.

RYS HISTORYCZNY

Gmina Turośl położona jest na północno-wschodnim krańcu kurpiowskiej Puszczy Zielonej, dawnej Zagajnicy Łomżyńskiej stanowiącej najpierw domenę książęcą, a następnie królewską. Teren gminy przecina Pisa, stanowiąca umowną granicę między osadami kurpiowskimi a położonymi na wschód od Pisy siedzibami drobnej szlachty. Granica ta jest dlatego umowna, że i po wschodniej stronie znajdujemy osady typowo kurpiowskie, a na terenie Gminy Turośl nie ma żadnej z dawnych siedzib drobnej szlachty.

Ziemie te od średniowiecza aż do rozbiorów przynależały do starostwa kolneńskiego w ziemi łomżyńskiej. Północna granica Gminy Turośl niemal idealnie pokrywa się z dawną granicą pruską a obecnie granicą województwa mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego.

Ludwik Krzywicki pod koniec XIX wieku w swoim dziele zatytułowanym "Kurpie" pisał, że zwarte osadnictwo na terenie Puszczy Kurpiowskiej rozpoczęło się dopiero na przełomie XVI i XVII wieku, a północno-wschodnia część Puszczy Kurpiowskiej bliżej Kolna, nad rzeką Pisą, zasiedlona została najpóźniej, bo dopiero na przełomie XVIII i XIX wieku. Wcześniej nie było tu prawie stałych osad a jedynie sezonowo użytkowane budy rudników, smolarzy i innych Kurpiów prowadzących gospodarkę leśną. Słowa Krzywickiego znajdują potwierdzenie także w "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" a także innych pracach uczonych XIX-wiecznych i późniejszych. Wyjątkiem i zarazem najstarszą wsią na terenie Gminy Turośl jest Leman, wzmiankowany jako Ruda Leman w lustracji z 1605 roku. Należała wówczas Ruda Leman do dóbr starostwa kolneńskiego. Druga najstarsza wieś, to wymieniona w Topographii, najstarszym opisie Mazowsza Jędrzeja Święcickiego z 1634 roku Krusza nad rzeką tej samej nazwy.

Tymczasem Turośl pojawiła się na arenie dziejowej dopiero w drugiej połowie XVIII wieku jako osada leśniczego zwana Turośl albo Bączki. Podobnie dopiero w XVIII wieku znajdujemy w źródłach nazwy innych wsi z terenu dzisiejszej gminy: Charubin, Szablaki (siedziba kurpiowskich czynszowników Królewszczyzny, jaką była Puszcza Kurpiowska).

Turośl wybiła się wśród okolicznych miejscowości, gdy utworzono tu pierwszą (na terenie obecnej gminy) parafię. Wcześniej okolice te należały do parafii w Kolnie. Do dziś zresztą na terenie Gminy Turośl funkcjonują tylko dwie parafie. Kościół filialny w Turośli ufundował w 1805 roku Michał Szaniawski, leśniczy i wójt (kolneński). Kościół podobnie jak później parafia otrzymały wezwanie św. Jana Chrzciciela. Drugą parafią, pw. św. Rocha erygowano w Lemanie w 1906 roku, ale wiadomo że pierwsza drewniana kaplica spłonęła w Lemanie w 1837 roku. Kiedy powstała pierwsza? Źródła na ten temat nie dostarczają nam odpowiedzi. Wiemy natomiast, że gdy pożar strawił kolejną, odbudowano ją w 1863r., a rok później trzej mieszkańcy tej wioski: Tomasz Czyż, Adam Zadroga i Piotr Zajk prosili biskupa o przysłanie im na stałe księdza. W odpowiedzi na prośbę mieszkańców wsi Leman, w 1867 r. przy istniejącej tam kaplicy zamieszkał wikariusz parafii Kolno, który miał prawo odprawiać msze, spowiadać i udzielać wszystkich sakramentów za wyjątkiem ślubu. Lemański wikariusz nie prowadził też do 1906 roku Libri baptisatorum, matrimoniales et mortorum, czyli ksiąg chrztu, ślubów i zgonów.

Ludwik Krzywicki pisze, że głównymi zajęciami tutejszej ludności w dawnych wiekach (Ruda Leman) było wytapianie żelaza z rudy darniowej, bartnictwo oraz łowiectwo. Tutejsza ziemia poza rudą żelaza kryła w sobie także wydobywany przez Kurpiów bursztyn, a puszcza obfitowała we wszelką zwierzynę: wilki, niedźwiedzie i łosie, a do XV wieku także w tury, na które polować tu mieli książęta mazowieccy stający w Nowogrodzie. Historycznie poświadczone stanowiska wydobycia bursztynu znajdowały się w Pupkowiźnie, Turośli, Wanacji i Zimnej.

Jak wcześniej wspomniano, najstarszymi osadami są na tym obszarze: Leman (d. Ruda Leman; wzmiankowana w lustracji z 1605 r.) i Krusza (wzmiankowana przez Święcickiego w 1634 r.). Historycy nie są zgodni w ocenie, gdzie znajdowało się Stare Kolno, ale wiele przesłanek wskazuje na to, że mogło być ono pierwotnie lokowane na północno-wschodnim skraju obecnej Gminy Turośl, gdy okolica ta była jeszcze niemal bezludna.

Współcześnie Gmina Turośl należy do powiatu kolneńskiego i województwa podlaskiego, pomimo faktu, że niemal cała Kurpiowszczyzna znajduje się w granicach województwa mazowieckiego, a Wysoczyzna Kolneńska wraz z całą ziemią łomżyńską od wieków należały do Mazowsza - najpierw Księstwa Mazowieckiego, a po jego wcieleniu do Korony, do województwa mazowieckiego.

W ludowej tradycji zachowały się zarówno tradycje bursztyniarskie, jak i bartnicze. Nad przecinającą Gminę rzeką Pisą nadal można wykopać okruchy bursztynu, choć jego wydobycie nie jest opłacalne i dziś stanowi najczęściej element lekcji szkolnych prowadzonych w ramach edukacji regionalnej bądź też stanowi atrakcję turystyczną dla gości gospodarstw agroturystycznych. Tradycje bursztyniarskie widoczne są też w pielęgnowanym folklorze kurpiowskim, do dziś bowiem sznur korali stanowi element kurpiowskiego stroju kobiecego. Dawne tradycje bartnicze z kolei kontynuują dziś pszczelarze. Współczesny Kurp nie dzieje już pni w lesie, coraz rzadziej też hoduje pszczoły w kłodach, które zastępują współczesne ule.

Flaga Gminy Turośl

Flagę Gminy Turośl stanowi prostokątny zielony płat o proporcjach szerokości do wysokości 5 : 8 z centralnie umieszczonym godłem herbu Gminy Turośl, gdzie wysokość godła stanowi 3/4 wysokości flagi.

Wzór graficzny herbu - załącznik nr 2.

Flaga stolikowa (proporczyk) Gminy Turośl

Flagę stolikową Gminy Turośl stanowi prostokątny zielony płat o proporcjach szerokości do wysokości 1: 2 z godłem herbu Gminy Turośl, którego środek znajduje się na wysokości 1/3 wysokości flagi mierząc od góry, a szerokość godła stanowi 2/3 szerokości flagi.

Wzór graficzny herbu - załącznik nr 3.

Banner Gminy Turośl

Banner Gminy Turośl stanowi prostokątny zielony płat o proporcjach szerokości do wysokości 1 : 4 z godłem herbu Gminy Turośl, którego środek znajduje się na wysokości 1/4 wysokości flagi mierząc od góry, a szerokość godła stanowi 2/3 szerokości flagi.

Wzór graficzny herbu - załącznik nr 3.

Pieczęcie Gminy Turośl - gminna, wójtowska i radziecka*

Pieczęcie Gminy Turośl mają kształt okrągły i średnicę 36 mm. Obrys zewnętrzny pieczęci wyznaczają dwa koła (okręgi), jedno wpisane w drugie - grubsze zewnętrzne i cieńsze wewnętrzne. W otoku pomiędzy okręgami umieszczono majuskułą napis - odpowiednio:

GMINA TUROŚL

WÓJT GMINY TUROŚL

RADA GMINY TUROŚL

- gdzie słowo TUROŚL jest oddzielone od pozostałych dwiema sześciopromiennymi ażurowymi gwiazdami. W środku pieczęci umieszczono konturowe godło herbu Gminy Turośl, to jest: sznur bursztynów a w jego środku pszczoła.

Wzór graficzny herbu - załącznik nr 4.

* Według Słownika języka polskiego (PWN):'radziecki'/'radziecka'/'radzieckie' - odnoszący się do radnego, rajcy, rady, zwłaszcza rady miasta lub gminy. Określenie 'radziecki' w odniesieniu do Związku Sowieckiego użyte po raz pierwszy w 1934 roku przez sowietologa Wiktora Sukiennickiego… Słowo to jednak było powszechnie używane w Polsce w dawnych wiekach, czego przykłady znajdujemy choćby w Encyklopedii Staropolskiej Zygmunta Glogera z 1900-1903 r.:

Radzieckieksięgi Prof. Piekosiński powiada, że księgi radzieckie m. Krakowa, dochowane po dziś dzień w nieprzerwanym szeregu od roku 1392 aż do upadku Rzplitej. (…)

Takich ksiągradzieckich, o jakich mówi prof. Piekosiński, lub o nie krakowskich i mniej ważnych, przeglądaliśmy sporo w różnych miejscach i zaczerpnęliśmy z nich wiele wiadomości, a zawsze z ubolewaniem, że po upadku Rzplitej mieszczanie nasi przestali opiekować się archiwami miejskimi i pozwolili niedbałym magistratom na ich zniszczenie. Z ksiągradzieckichmożna było odtworzyć całe życie mieszczańskie ostatnich kilku wieków, jak to względnie do Lwowa wyzyskał świetnie Wł. Łoziński w dziele swojem: "Patrycjat i mieszczaństwo lwowskie". (…)

Oczywiście było to mieszczaństwo przeważnie rolnicze, ale względnie dosyć zamożne, bo w spisach rzeczy sporządzonych w księdzeradzieckiejSandomierza po zmarłych mieszczanach napotykamy: lichtarze srebrne, suknię czerwoną luńska z kitlikiem czamletowym obłożoną aksamitem, suknię modrą luńską z kształtem aksamitnym, czapkę aksamitną (niewieścią) podszytą kunami, tunikę lundzką i t.d.

Przewodniczący Rady


Sławomir Milewski

Metryka
  • Data ogłoszenia: 2013-12-13
Brak dokumentów zmieniających.
Brak zmienianych dokumentów.

Dzienniki Urzędowe