Paweł Huczko

Czy pies w firmie może być kosztem uzyskania przychodu? A akwarium – elementem budującym wizerunek? Coraz więcej przedsiębiorców zadaje sobie te pytania, zwłaszcza w czasach, gdy granica między przestrzenią zawodową a prywatną bywa płynna. Praktyka i interpretacje podatkowe pokazują, że... to zależy.

Ministerstwo Finansów szykuje istotną reformę ordynacji podatkowej w zakresie wydawania interpretacji podatkowych. Jedną z ważniejszych zmian będzie likwidacja bezterminowości indywidualnych interpretacji podatkowych. Zgodnie z opublikowanymi niedawno założeniami te interpretacje wydawane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej mają być ważne tylko przez 5 lat. Zmiana ta ma na celu wyeliminowanie z obrotu nieaktualnych interpretacji ale dla firm oznacza nowe obowiązki – zwłaszcza przy rozliczeniach ciągłych. Jak wskazuje Monika Piątkowska, doradca podatkowy w e-pity, przedsiębiorcy będą musieli przejąć rolę stale czujnego audytora własnych rozliczeń. Co więcej, nowelizacja wprowadzi harmonogram utraty ważności wcześniej wydanych interpretacji indywidualnych. Przykładowo interpretacje wydane przed 1 stycznia 2023 r. stracą ważność z dniem 30 czerwca 2028 r. Innymi ważnymi zmianami mają być: przeniesienie (od 1 lipca 2027 r.) kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat pozostających we właściwości organów samorządowych z gminnych organów podatkowych do Dyrektora KIS (ta zmiana wynika z innego projektu nowelizacji Ordynacji podatkowej) a także rozszerzenie ochrony prawnej podatnika na skutki podatkowe zaistniałe przed opublikowaniem interpretacji ogólnej poprzez wprowadzenie możliwości wyboru zastosowania się do wykładni wynikającej z interpretacji ogólnej albo do utrwalonej praktyki organów krajowej administracji skarbowej. Ponadto ma być rozszerzony zakres ochrony prawnej wynikającej z interpretacji indywidualnej na skutki podatkowe, które miały miejsce również przed doręczeniem interpretacji. Inny projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej przewiduje przeniesienie (od połowy 2027 r.) kompetencji do wydawania interpretacji indywidualnych dotyczących podatków i opłat pozostających we właściwości organów samorządowych z gminnych organów podatkowych do Dyrektora KIS.

Dzisiejsi emeryci – ci, którzy byli aktywni zawodowo i pracowali przed 1999 r. - powinni sprawdzić, czy nie posiadają dokumentów, którymi mogliby potwierdzić okresy składkowe lub nieskładkowe nieuwzględnione przez ZUS przy obliczaniu emerytury. Takie dokumenty lub nawet zeznania świadków mogą skłonić ZUS do ponownego przeliczenia emerytury a w konsekwencji jej podwyższenia. W tej sprawie konieczny jest wniosek emeryta do ZUS-u. Dlaczego zwłaszcza osoby pracujące przed 1999 rokiem mają na to szansę? Odpowiedź jest prosta, bowiem od 1999 roku w wyniku reformy emerytalnej, wszystkie składki są ujmowane na indywidualnym koncie ubezpieczonego w ZUS. Oczywiście i potem mogły się zdarzyć jakieś pomyłki, czy niedopatrzenia w przekazywaniu, czy raportowaniu do ZUS składek ubezpieczeniowych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, że wniosek o ponowne przeliczenie emerytury może skutecznie złożyć emeryt, jeśli są ku temu podstawy. Jest to możliwe na przykład, gdy emeryt dysponuje nowymi dokumentami dotyczącymi dodatkowego stażu pracy czy dodatkowych zarobków uzyskanych przed lub po przyznaniu świadczenia emerytalnego. 

ZUS przypomina, że renta socjalna to świadczenie, którego przyznanie nie zależy od stażu pracy ani od pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Aby jednak móc ją otrzymać, należy spełnić określone warunki. Rentę socjalną mogą otrzymać osoby pełnoletnie, które stały się całkowicie niezdolne do pracy w przed ukończeniem 18 lat lub w trakcie nauki na studiach. Tego świadczenia nie otrzyma osoba tymczasowo aresztowana lub odbywająca karę pozbawienia wolności. ZUS odpowiada też na pytania ile wynosi obecnie renta socjalna i czy pobierając to świadczenie można pracować?

Czym jest renta z tytułu niezdolności do pracy? Co to jest niezdolność do pracy i kto to stwierdza? Kto może otrzymać rentę z tytułu niezdolności do pracy i jak ją uzyskać? Ile wynosi aktualnie taka renta – przeciętnie i minimalnie?

Co wolno, a czego nie można na zwolnieniu lekarskim? Co to są "czynności incydentalne"? Jakie uprawnienia podczas kontroli ma Zakład Ubezpieczeń Społecznych? Od 13 kwietnia 2026 r. pojawiło się w tym zakresie kilka zmian. Tego samego dnia weszły też w życie przepisy o nowych zasadach zatrudniania kadry medycznej w ZUS.

Niestety także w czasie urlopu wypoczynkowego zdarzają się choroby. ZUS przypomina, że jeżeli musimy skorzystać ze zwolnienia lekarskiego, trzeba zadbać o to, aby lekarz wystawił je z adresem, pod którym będziemy faktycznie przebywać. Trzeba pamiętać, że adres zameldowania to nie to samo co adres zamieszkania.

ZUS informuje, że aktualnie (dane za maj 2026 r.) rentę wdowią z ZUS-u pobiera ok. 988,8 tys. osób w całej Polsce. Przeciętna wysokość renty wdowiej w skali całego kraju wynosi 3946,76 zł. Przeciętna wysokość renty wdowiej waha się (w zależności od województwa) od 3545,07 zł do 4437,44 zł. Łączna kwota świadczeń wypłaconych przez ZUS w ramach renty wdowiej wyniosła w maju 2026 r. 3,902 mld zł.

Odmowna decyzja ZUS-u nie musi oznaczać zakończenia sprawy. Każda osoba, która nie zgadza się z decyzją wydaną w swojej sprawie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (np. co do emerytury lub renty), może się od niej odwołać do sądu. Musi jednak zmieścić się w ściśle określonym terminie.

Analiza pierwszych interpretacji indywidualnych Głównego Inspektora Pracy pokazuje, że nowe kompetencje przyznane inspektorom pracy nie oznaczają automatycznego kwestionowania samozatrudnienia. Organ akceptuje modele B2B, w których usługodawca zachowuje rzeczywistą samodzielność ekonomiczną i organizacyjną, może korzystać z podwykonawców oraz ponosi ryzyko prowadzonej działalności. Największe ryzyko dotyczy tych relacji, w których osoba formalnie prowadząca działalność gospodarczą funkcjonuje w rzeczywistości tak jak pracownik, wykonując powtarzalne zadania w miejscu i czasie określonym przez kontrahenta oraz pod jego bieżącym nadzorem - pisze dr Adam Barcikowski – Senior Tax Manager, Doradca podatkowy w Nexia Advicero. Jakie są najważniejsze kryteria stosowane przez PIT w czasie kontroli umów B2B? Jakie są konsekwencje przekwalifikowania przez PIP umowy B2B na umowę o pracę.

ZUS informuje, że osoba, która już ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, może w pewnych przypadkach złożyć do ZUS wniosek (na druku ERPO) o przeliczenie wysokości świadczenia. W takim przypadku ZUS sprawdzi, czy może emeryturę lub rentę podwyższyć. Po złożeniu wniosku ERPO ZUS na pewno nie może świadczenia zmniejszyć - może tylko podwyższyć. W komunikacie z 17 marca 2026 r. ZUS poinformował, że w portalu eZUS pojawiła się elektroniczna wersja wniosku ERPO o przeliczenie emerytury lub renty.

ZUS informuje, że po ostatniej waloryzacji w marcu 2026 r. nastąpił wzrost liczby osób pobierających emerytury w wysokości powyżej 7000 zł brutto (aktualnie ok. 800,3 tys. osób), a także ponad 10 tys. zł brutto (188,5 tys. osób). ZUS podaje też, że coraz więcej jest emerytów, których emerytury przekraczają 15 tysięcy złotych brutto - takich osób jest ok. 12 400.

Refundacja kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy to jedna z najpopularniejszych form wsparcia dla przedsiębiorców, którzy planują zatrudnić nowego pracownika i potrzebują środków na przygotowanie dla niego miejsca pracy. W praktyce oznacza to, że firma najpierw tworzy lub doposaża stanowisko, zatrudnia osobę skierowaną przez Powiatowy Urząd Pracy, a następnie otrzymuje zwrot części poniesionych kosztów. Jest to bardzo dobre rozwiązanie dla firm, które chcą się rozwijać, ale nie chcą od razu ponosić pełnych kosztów zakupu sprzętu, narzędzi, mebli, maszyn czy wyposażenia niezbędnego do pracy.

W odpowiedzi na interpelację poselską, Jurand Drop, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów, udzielił odpowiedzi na pytanie, czy jego resort pracuje nad wprowadzeniem w Polsce tzw. bezwarunkowego dochodu podstawowego (BDP) i jakie byłby koszty dla budżetu państwa wypłaty każdemu dorosłemu obywatelowi 1300 zł tytułem BDP.

Rozporządzeniem Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. określono, że od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę (tzw. płaca minimalna lub najniższa krajowa) wynosi 4950 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa dla zlecenia i podobnych umów cywilnoprawnych – 32,30 zł. Czy trzeba zmieniać (aneksować) umowy o pracę od nowego roku? Co może zrobić pracownik, gdy pracodawca nie wypłaca minimalnego wynagrodzenia? W jakich umowach trzeba stosować minimalną stawkę godzinową? Czy minimalne wynagrodzenie to to samo co wynagrodzenie zasadnicze? Czy w kwocie minimalnego wynagrodzenia może się zawierać premia? Wyjaśniamy.

Już ponad 160 tysięcy Polaków dostaje emerytury i renty z Niemiec. To duża grupa osób, która korzysta z unijnych przepisów o ubezpieczeniach. W siedzibie ZUS w Lublinie trwają właśnie dni poradnictwa emerytalno-rentowego dla osób, które pracowały lub pracują u naszego zachodniego sąsiada.

Przez wiele lat cyberbezpieczeństwo było traktowane na uczelniach przede wszystkim jako domena informatyków. To dział IT odpowiadał za aktualizacje, kopie zapasowe, zabezpieczenie sieci oraz reagowanie na awarie. Władze uczelni oczekiwały natomiast, że systemy będą po prostu działać. Nowe przepisy dotyczące krajowego systemu cyberbezpieczeństwa wyraźnie zmieniają tę perspektywę. Bezpieczeństwo cyfrowe staje się elementem zarządzania całą instytucją, a odpowiedzialność za jego właściwą organizację spoczywa również na jej kierownictwie. Nie oznacza to, że rektor ma samodzielnie oceniać luki w zabezpieczeniach oprogramowania, konfigurować zabezpieczenia sieci czy analizować logi systemowe. Jego rola jest inna. Powinien zadbać o to, aby uczelnia posiadała odpowiedni system zarządzania bezpieczeństwem informacji, środki finansowe na jego utrzymanie, jasno określony podział zadań oraz procedury pozwalające skutecznie reagować na incydenty.

Jak wiadomo przez poprzednie 33 lata faktura VAT była powszechnie używana jako dokument handlowy, co bardzo ułatwiało życie podatników prowadzących działalność gospodarczą. Od tego roku jest to już dużo trudniejsze, a niekiedy niemożliwe, bo narzucenie tzw. ustrukturyzowanej postaci tych faktur (KSeF) powoduje, że wirtualny dokument nie nadaje się do roli dokumentu handlowego – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski.

Komentując jedną z najnowszych interpretacji indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, prof. dr hab. Witold Modzelewski przypomina, że w aktualnym stanie prawnym są trzy postacie faktury (papierowa, elektroniczna i ustrukturyzowana). Każda z nich jest ważna i zgodna z prawem: nawet w przypadku, gdy jest obowiązek nadania jej postaci ustrukturyzowanej, nie ma zakazu wystawienia też z tego tytułu jej w postaci papierowej lub elektronicznej. Jeżeli każda z tych postaci faktury podaje dane zgodne z rzeczywistością, to nie ma do nich zastosowania art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. Czyli nie jest prawdą - jak twierdzi Dyrektor KIS - że każda z tych postaci może powodować obowiązek zapłaty podatku wynikający z ww. przepisu.