Kategorie
Artur Dawid Samek

radca prawny, ekspert z zakresu prawa pracy

Radca prawny, inspektor pracy w Państwowej Inspekcji Pracy, wykładowca na wyższej uczelni z zakresu prawa pracy, prawa gospodarczego, trener szkoleń z tematyki związanej z prawem pracy, autor publikacji w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

asamek@poczta.fm

Pracownikowi, który ze względu na okoliczności przewidziane w art. 151 § 1 kodeksu pracy wykonywał pracę w dniu wolnym od pracy wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przysługuje w zamian inny dzień wolny od pracy, udzielony do końca okresu rozliczeniowego, w terminie z nim uzgodnionym.
Ustawodawca wprowadził do Kodeksu pracy dwie regulacje, których naczelnym celem jest uelastycznienie organizacji czasu pracy. Jak wprowadzić ruchomy czas pracy w zakładzie pracy?
Za pracę w porze nocnej uznaje się pracę wykonywaną pomiędzy godziną 21 a 7 rano. Ustalenie 8 godzin zaliczanych jako pora nocna, powinno zostać ustalone w postanowieniach układu zbiorowego pracy, regulaminu pracy a u pracodawców nie objętych układem zbiorowym pracy lub nie mających obowiązku wprowadzenia regulaminu pracy
Zgodnie z Kodeksem pracy, pracownik ma prawo do przerwy trwającej co najmniej 15 minut, wliczanej do czasu pracy. Jakie są zasady realizowania uprawnienia pracownika?
W czasie podróży służbowej czas przejazdu pracownika do miejsca delegowania i z powrotem nie jest z reguły czasem pracy i dlatego za taki czas nie przysługuje pracownikowi dodatkowe wynagrodzenie. Elementem wpływającym na rozliczenie tej podróży służbowej w kontekście czasu pracy, jest charakter zleconej pracownikowi pracy.
Na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.
W praktyce pojawiają się wątpliwości natury prawnej dotyczące ustalenia, w przypadku pracowników wykonujących pracę „na zmiany” bez względu na obowiązujący ich system czasu pracy, kiedy rozpoczynają urlop wypoczynkowy, czy z początkiem doby kalendarzowej, czy też doby pracowniczej zdefiniowanej w art. 128 § 3 pkt.1 Kodeksu pracy.
Czy skrócenie czasu pracy ze względu na warunki szkodliwe lub szczególnie uciążliwe dla zdrowia pracownika ma charakter obligatoryjny czy też fakultatywny?
Zgodnie z art. 129 § 1 kodeksu pracy pracownicy powinni wykonywać pracę przeciętnie 5 dni w tygodniu w przyjętym okresie rozliczeniowym. Obowiązuje więc zasada pięciodniowego tygodnia pracy. Jak rozliczyć pracę w szóstym dniu tygodnia?
Ustalenie wymiaru czasu pracy w ramach okresu rozliczeniowego wymaga zastosowania pewnego obliczenia. Mnoży się 40 godzin przez liczbę pełnych tygodni w obowiązującym okresie rozliczeniowym czasu pracy. Do otrzymanej liczby dodaje się iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostających do końca okresu rozliczeniowego (od poniedziałku do piątku). Następnie odejmuje się od otrzymanego wyniku iloczyn 8 godzin i liczby świąt przypadających w innym dniu niż niedziela.
Wśród systemów czasu pracy funkcjonujących w polskim prawie pracy Kodeks pracy wyróżnia weekendowo-świąteczny. Jakie są zasady wprowadzania i stosowania tego systemu?
Zgodnie z art. 151 1 § 2 kodeksu pracy, dodatek w wysokości 100% przysługuje za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba, że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku w wysokości określonej w art. 1511 § 1 kodeksu pracy t.j 50% lub 100% wynagrodzenia za godzinę pracy z tytułu przekroczenia normy dobowej czasu pracy.
Na podstawie art. 151 § 5 kodeksu pracy, strony ustalają w umowie o pracę, dopuszczalną liczbę godzin pracy, ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia wykonującego pracę, do normalnego wynagrodzenia oraz dodatku do wynagrodzenia, jak za pracę w godzinach nadliczbowych.
Do czasu pracy pracownika wlicza się przerwy, podczas których pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy. Można również zaliczać do czasu pracy przerwy charakteryzujące się niepozostawaniem w dyspozycji pracodawcy. Za taki czas przysługuje pracownikowi wynagrodzenie.
System czasu pracy w ruchu ciągłym stosuje się wówczas, gdy ze względu na technologię produkcji praca wykonywana jest przez 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu. Oznacza to, że praca nie może zostać wstrzymana. Jakie są zasady rozliczania czasu pracy w systemie pracy w ruchu ciągłym?
Tydzień to 7 kolejnych dni kalendarzowych, poczynając od pierwszego dnia okresu rozliczeniowego. Tydzień rozumiany na potrzeby rozliczania czasu pracy nie będzie tożsamy z tygodniem kalendarzowym. Jakie mamy zasady zapewniania odpoczynku tygodniowego?
Praca w godzinach nadliczbowych powoduje powstanie po stronie pracownika roszczenia o stosowne wynagrodzenie wraz z dodatkiem z tytułu przepracowanych nadgodzin. Kiedy pracownik nabędzie prawo do świadczeń w związku z przekroczeniem normy dobowej czasu pracy lub pracy wykonywanej ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego systemu i rozkładu czasu pracy oraz zasady rozliczania tej pracy?
Za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje wynagrodzenie oraz dodatek w odpowiedniej wysokości. Rekompensata czasem wolnym może nastąpić na wniosek pracownika lub na podstawie decyzji pracodawcy.
Zgodnie z Kodeksem pracy praca wykonywana w placówkach handlowych w święta jest niedozwolona. Regulacja dotyczy także przypadku, gdy święto wypada w niedzielę. Jakie podmioty można traktować jako placówki handlowe? Czy praca w święto w sklepach internetowych jest również zabroniona?
Jakie są zasady wykonywania i rozliczania czasu pracy pracowników korpusu służby cywilnej w przypadku wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych oraz w niedzielę i święto?