Monitor Polski - rok 2026 poz. 393

Zakładanie i prowadzenie upraw roślin zielarskich

3 poziom Polskiej Ramy Kwalifikacji

Syntetyczna charakterystyka efektów uczenia się

Osoba posiadająca kwalifikację sektorową jest gotowa do zakładania i prowadzenia upraw roślin zielarskich w gruncie i pod osłonami. Potrafi rozmnażać rośliny zielarskie generatywnie oraz wegetatywnie. Potrafi dobrać gatunki do warunków środowiskowych, zaplanować uprawę i wykonać ich pielęgnację, zgodnie z zasadami Dobrej Praktyki Rolniczej i w poszanowaniu dla środowiska. Wykonuje zbiór roślin zielarskich oraz ma wiedzę dotyczącą postępowania pozbiorczego. Zna zastosowanie roślin zielarskich w ogrodzie ekologicznym. Posiada wiedzę o gatunkach roślin zielarskich uprawianych w Polsce i charakteryzuje tożsamość i jakość roślin zielarskich. Osoba posiadająca kwalifikację sektorową potrafi określić wpływ warunków klimatycznych i glebowych na wzrost, rozwój i plonowanie roślin zielarskich. Podczas wykonywania prac stosuje środki ochrony indywidualnej.

Zestaw 1. Wiedza z zakresu zakładania i prowadzenia upraw roślin zielarskich

Poszczególne efekty uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Charakteryzuje gatunki roślin zielarskich uprawianych w Polsce

1) klasyfikuje podział roślin zielarskich w oparciu o wiodące substancje biologicznie czynne;

2) omawia rodzaje surowców zielarskich i sposoby ich pozyskania;

3) opisuje rośliny zielarskie zgodnie z ich biologią rozwoju np.: jednoroczne, dwuletnie, byliny, krzewinki, krzewy, drzewa.

Charakteryzuje wpływ warunków klimatycznych i glebowych na wzrost, rozwój i plonowanie roślin zielarskich

1) omawia czynniki klimatyczne wpływające na wzrost i rozwój roślin zielarskich;

2) omawia czynniki glebowe wpływające na wzrost i rozwój roślin zielarskich;

3) określa wpływ ukształtowania terenu na wzrost i rozwój roślin zielarskich.

Charakteryzuje tożsamość i jakość roślin zielarskich i przyprawowych

1) opisuje budowę morfologiczną gatunków roślin zielarskich;

2) omawia czynniki wpływające na jakość surowców zielarskich.

Zestaw 2. Planowanie i wykonywanie prac związanych z uprawą roślin zielarskich w gruncie i pod osłonami

Poszczególne efekty uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Wykonuje prace związane z rozmnażaniem roślin zielarskich

1) oblicza liczbę roślin potrzebnych do obsadzenia danej powierzchni;

2) dobiera sposób rozmnażania do gatunku rośliny zielarskiej;

3) przygotowuje nasiona do wysiewu z uwzględnieniem gatunku rośliny;

4) wysiewa zgodnie z wymaganiami gatunku;

5) pikuje zgodnie z wymaganiami gatunku;

6) rozmnaża wegetatywnie rośliny zielarskie z uwzględnieniem sposobu właściwego dla danego gatunku rośliny;

7) przeprowadza zabiegi pielęgnacyjne przy uprawie rozsady.

Stosuje zasady bezpieczeństwa podczas pracy

1) dobiera środki ochrony indywidualnej do wykonywanych działań;

2) stosuje środki ochrony indywidualnej.

Planuje uprawę roślin zielarskich w gruncie

1) omawia technologie produkcji roślin zielarskich uprawianych w gruncie;

2) dobiera gatunki do warunków klimatycznych i glebowych;

3) sporządza harmonogram prac w produkcji roślin zielarskich zgodnie z programem ochrony roślin;

4) planuje prace związane z przygotowaniem gleby do siewu lub sadzenia określonego gatunku;

5) sporządza plan nasadzeń roślin zielarskich w skali towarowej (płodozmian) lub w ogrodzie przydomowym;

6) planuje pielęgnację roślin zielarskich uprawianych w gruncie zgodnie z wymaganiami gatunku;

7) dobiera rośliny do ogrodów ziołowych w podniesionych zagonach lub pojemnikach.

Planuje i prowadzi uprawę roślin zielarskich pod osłonami

1) omawia technologie produkcji roślin zielarskich pod osłonami;

2) dobiera gatunki roślin zielarskich do rodzaju osłon;

3) omawia właściwości fizykochemiczne podłoży stosowanych w uprawie roślin;

4) dobiera podłoże do gatunku uprawianej rośliny zielarskiej;

5) dobiera pojemniki do technologii uprawy gatunku rośliny zielarskiej;

6) sporządza harmonogram prac wykonywanych w produkcji roślin zielarskich pod osłonami;

7) wykonuje pielęgnację roślin zielarskich pod osłonami zgodnie z wymaganiami gatunku.

Wykonuje prace związane ze zbiorem roślin zielarskich

1) planuje termin i warunki zbioru roślin zielarskich;

2) dobiera technikę zbioru do gatunku rośliny zielarskiej;

3) wykonuje zbiór roślin zielarskich.

Zestaw 3. Przeprowadzanie oceny jakości surowca zielarskiego oraz wiedza z obszaru prac związanych z postępowaniem pozbiorczym i wykorzystaniem surowca zielarskiego

Poszczególne efekty uczenia się

Kryteria weryfikacji ich osiągnięcia

Ocenia jakość surowca zielarskiego

1) przeprowadza ocenę czystości surowca pod względem zanieczyszczeń mineralnych, organicznych i uszkodzeń fitosanitarnych;

2) przeprowadza ocenę makroskopową tożsamości surowca zielarskiego.

Przygotowuje surowiec do suszenia

1) przygotowuje surowiec do utrwalenia zgodnie z jego rodzajem;

2) wskazuje regulacje prawne dotyczące postępowania pozbiorczego z surowcem zielarskim.

Charakteryzuje zastosowanie roślin zielarskich w kuchni, kosmetyce i lecznictwie

1) omawia zastosowanie roślin zielarskich w kuchni i dietetyce;

2) omawia zastosowanie roślin zielarskich w kosmetyce;

3) omawia zastosowanie roślin zielarskich w lecznictwie.

Charakteryzuje zastosowanie roślin zielarskich w ogrodzie ekologicznym

1) omawia znaczenie roślin zielarskich w ogrodzie ekologicznym;

2) omawia zastosowanie roślin zielarskich w biologicznej ochronie roślin.

4.1. Wymagania dotyczące metod przeprowadzania walidacji

Podczas walidacji stosuje się następujące metody:

1) test teoretyczny;

2) wywiad swobodny;

3) obserwacja w warunkach rzeczywistych;

4) obserwacja w warunkach symulowanych.

4.2. Wymagania dotyczące osób przeprowadzających walidację

Weryfikację przeprowadza komisja walidacyjna składająca się co najmniej z trzech osób, które łącznie spełniają wszystkie następujące warunki, a każda spełnia co najmniej dwa z następujących warunków:

1) wykształcenie wyższe z zakresu ogrodnictwa;

2) posiada udokumentowane minimum 5-letnie doświadczenie w kształceniu w branży ogrodniczej;

3) posiada udokumentowane doświadczenie w weryfikowaniu wiedzy i umiejętności, w tym w prowadzeniu egzaminów w ramach edukacji formalnej lub pozaformalnej.

Przewodniczący komisji wybierany jest spośród członków komisji.

4.3. Wymagania dotyczące warunków organizacyjnych i materialnych niezbędnych do prawidłowego i bezpiecznego przeprowadzenia walidacji

Walidacja składa się z części teoretycznej i praktycznej. Instytucja Certyfikująca zapewnia:

1) do części teoretycznej miejsce wyposażone w: jednoosobowe stanowiska zapewniające samodzielne rozwiązanie testu, spełniające wymagania wynikające z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej;

2) do części praktycznej: miejsce spełniające wymagania wynikające z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska, wyposażone w:

a) szklarnie lub tunele do produkcji roślin zielarskich i przyprawowych, stół roboczy, dostęp do wody (wąż ogrodowy, konewka),

b) materiały, narzędzia i sprzęt do: rozmnażania, produkcji roślin zielarskich i przyprawowych pod osłonami, zbierania i pakowania surowców zielarskich i przyprawowych,

c) nasiona roślin zielarskich i przyprawowych,

d) materiał roślinny (sadzonki, rośliny),

e) surowce przyprawowe,

f) surowce zielarskie do wyrobu kosmetyków i preparatów.

4.4. Ewentualne dodatkowe informacje na temat ramowych wymagań dotyczących walidacji

Brak

Brak warunków

Brak

Bezterminowy

Brak

Podmiot ubiegający się o uprawnienie do certyfikowania kwalifikacji sektorowej "Zakładanie i prowadzenie upraw roślin zielarskich" do wniosku o nadanie uprawnienia do certyfikowania tej kwalifikacji dołącza:

1) matrycę walidacji obejmującą wszystkie efekty uczenia się i kryteria ich weryfikacji wskazane dla tej kwalifikacji sektorowej wraz z przypisanymi sposobami weryfikacji efektów uczenia się (metoda, narzędzie służące weryfikacji efektów uczenia się oraz pytanie/zadanie/polecenie), gwarantującą, że każdy z efektów uczenia się został uwzględniony w postępowaniu walidacyjnym;

2) opis systemu wewnętrznego zapewnienia jakości obejmujący wszystkie etapy walidacji;

3) dokumenty potwierdzające spełnienie przez komisję walidacyjną wymagań dotyczących osób przeprowadzających walidację.

Nie rzadziej niż raz na 10 lat