Monitor Polski - rok 2026 poz. 786

28 sierpnia przypada 80. rocznica śmierci Danuty Heleny Siedzikówny ps. „Inka” - sanitariuszki, łączniczki oraz działaczki antykomunistycznego podziemia niepodległościowego.

W grudniu 1943 r. wstąpiła do Armii Krajowej. Po przejściu szkolenia medycznego służyła jako sanitariuszka i łączniczka w 4. szwadronie 5. Wileńskiej Brygady AK, dowodzonej przez mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. „Łupaszka”. W czerwcu 1945 r. została aresztowana przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa za współpracę z podziemiem, jednak z transportu odbił ją patrol 5. Brygady Wileńskiej. „Inka” natychmiast powróciła do działalności konspiracyjnej. Podczas walk z grupami operacyjnymi UB, MO i KBW niosła pomoc medyczną rannym partyzantom, a także - kierując się etyką lekarską - rannym milicjantom. 20 lipca 1946 r., w wyniku dekonspiracji, została ponownie aresztowana w Gdańsku podczas wykonywania zadania zakupu leków.

Mimo brutalnego śledztwa, bita i poniżana, zachowała niezłomną postawę i nikogo nie wydała. Na podstawie kłamliwych oskarżeń 3 sierpnia 1946 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Gdańsku skazał osiemnastoletnią dziewczynę na karę śmierci. Wyrok ten był jawnym mordem sądowym. W ostatnim grypsie do sióstr Mikołajewskich „Inka” napisała słowa, które stały się jej testamentem: Jest mi smutno, że muszę umierać. Powiedzcie mojej babci, że zachowałam się jak trzeba. Wyrok wykonano 28 sierpnia 1946 r. Przed strzałem zdążyła wykrzyczeć: Niech żyje Polska! Niech żyje Łupaszka!

Miejsce pochówku bohaterki zostało przez komunistów utajnione. Dopiero we wrześniu 2014 r. zespół Instytutu Pamięci Narodowej odnalazł jej szczątki na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku, gdzie 28 sierpnia 2016 r. odbył się uroczysty pogrzeb państwowy. Już w 1991 r. III Rzeczpospolita unieważniła skazujący ją wyrok. Prezydent RP Lech Kaczyński odznaczył ją pośmiertnie Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a Prezydent RP Andrzej Duda mianował na pierwszy stopień oficerski.

Postać Danuty Siedzikówny symbolizuje tragizm i heroizm pokolenia Żołnierzy Niezłomnych, których jedyną winą była miłość do Ojczyzny. Senat Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu wybitnych zasług i patriotycznej postawy, uroczyście upamiętnia Danutę Helenę Siedzikównę ps. „Inka” w 80. rocznicę śmierci.

Uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.

Marszałek Senatu: M. Kidawa-Błońska