reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze Nr NK.3.4131.9.2013.SA Wojewody Zachodniopomorskiego

z dnia 4 stycznia 2013 r.

stwierdzające nieważność w części uchwały Nr XXX/243/2012 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dębno"

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; zm.: z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203 i Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457, z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz.327, Nr 138, poz. 974, Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 52, poz. 420, Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 28, poz. 142, Nr 28, poz. 146, Nr 106, poz. 675, Nr 40, poz. 230, z 2011 r. Nr 117, poz. 679, Nr 134, poz. 777, Nr 149, poz. 887, Nr 217, poz. 1281, z 2012 r., poz. 567)

stwierdzam nieważność

- § 3 uchwały Nr XXX/243/2012 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dębno" oraz Załącznika Nr 1 do tej uchwały w części:

- § 2 pkt pkt 3, 11, 12, 13, 15, 18 i 22,

- § 3 ust. 1 w zakresie wyrazów " oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego i estetycznego nieruchomości" ,

- § 4 ust. ust. 4, 7, 11 i 18,

- § 5 ust. 2 pkt 3,

- § 5 ust. 3 i 4,

- § 6 ust. 3 pkt 2,

- § 7,

- § 9 ust. ust. 2 w zakresie wyrazów "posiadającym równą i utwardzoną nawierzchnię zabezpieczoną przed zbieraniem się wody, błota i śniegu", 4 - 6 i 8,

- § 14 ust. ust. 8 i 10,

- § 16 ust. 5,

- § 17,

- § 19 ust. 2,

- § 20 ust. ust. 1 i 4,

- § 21.

Uzasadnienie

W dniu 29 listopada 2012 r. Rada Miejska w Dębnie podjęła uchwałę Nr XXX/243/2012 w sprawie uchwalenia "Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dębno".

W § 3 ww. aktu Rada postanowiła, że " Traci moc Uchwała Nr LX/357/2006 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 26 stycznia 2006 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu Utrzymania Czystości i Porządku na terenie Miasta i Gminy Dębno". Jego brzmienie stoi w sprzecznościz art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.), zgodnie z którym regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uchwalone przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych regulaminów, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy , i mogą być zmieniane w zakresie upoważnienia zawartego w ustawie zmienianej w art. 1. W związku z tym, że ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., dotychczasowe regulaminy utracą moc najpóźniej w dniu 1 stycznia 2013 r. Wobec tego organy stanowiące gmin nie mogą wskazać późniejszego terminu utraty mocy ich obowiązywania.

Tymczasem, z brzmienia § 4 uchwały Nr XXX/243/2012 wynika, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od daty jej promulgacji w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego. W myśl art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Uchwała Nr XXX/243/2012 wpłynęła do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie w dniu 5 grudnia 2012 r., a zatem do dnia 4 stycznia 2013 r. organ nadzoru jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Ogłoszenie ww. uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z tak formułowanym postanowieniem § 4 wywołałoby zatem ten skutek, że aktualnie obowiązujący regulamin utrzymania czystości i porządku uchwalony w dniu 26 stycznia 2006 r. utraci moc w drugiej dekadzie stycznia 2013 r. co narusza przywołany przepis ustawy.

Odnosząc się natomiast do postanowień Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dębno wskazać należy, że materialnoprawną podstawę podjęcia ww. aktu stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Z kolei, ust. 2 cytowanego przepisu wskazuje, iż regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z gminnego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, jest aktem prawa miejscowego, zaliczanym przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Taki akt normatywny musi zatem odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. W stosunku do aktów prawa miejscowego znaczenie istotne ma norma zawarta w art. 94 Konstytucji, który stanowi, iż organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. W związku z tym, bezspornym pozostaje fakt, iż regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą zostać unormowane w uchwale rady gminy. Nie przyznaje on kompetencji organowi stanowiącemu gminy ani do uchwalania aktów prawa miejscowego obejmujących zagadnienia inne niż wymienione w cyt. przepisie, ani stanowienia regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, ponieważ oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że przepis art. 4 ust. 2 ww. ustawy ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że uchwalając na jego podstawie regulamin utrzymania porządku i czystości, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień.

W § 2 załącznika do uchwały Nr XXX/243/2012, w ramach "postanowień ogólnych", Rada Miejska w Dębnie zawarła definicje pojęć użytych w Regulaminie. Zgodnie z jego treścią ilekroć w regulaminie jest mowa o:

- odpadach ulegających biodegradacji (bio odpadach ) - należy przez to rozumieć odpady komunalne w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, w tym przede wszystkim odpady roślinne i odpady organiczne powstające przy przygotowywaniu posiłków oraz resztki pokarmów (tzw. odpady kuchenne) - § 2 pkt 3 ,

- nieczystościach ciekłych - należy przez to rozumieć ścieki bytowe gromadzone przejściowo w zbiornikach bezodpływowych - § 2 pkt 11 ,

- ściekach bytowych - należy przez to rozumieć ścieki z budynków przeznaczonych na pobyt ludzi, osiedli mieszkaniowych i terenów usługowych, powstające w szczególności w wyniku ludzkiego metabolizmu oraz funkcjonowania gospodarstw domowych - § 2 pkt 12 ,

- ściekach komunalnych - należy przez to rozumieć ścieki bytowe lub mieszaninę ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami odpadowymi - § 2 pkt 13 ,

- zbiorniku bezodpływowym - należy przez to rozumieć szczelne instalacje i urządzenia przeznaczone do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych w miejscu ich powstania - § 2 pkt 15 ,

- chodniku - należy przez to rozumieć część drogi przeznaczoną dla ruchu pieszych § 2 pkt 18 ,

- właścicielu nieruchomości - należy przez to rozumieć także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne oraz osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością i inne formy władania i korzystania z nieruchomości zgodnie z obowiązującymi przepisami; jeśli nieruchomość jest zabudowana budynkami wielolokalowymi, w których ustalono odrębną własność lokali, obowiązki właściciela nieruchomości obciążają osoby sprawujące zarząd nad nieruchomością wspólną lub właściciele lokali, jeżeli zarząd nie został wybrany - § 2 pkt 22 .

W tym miejscu wskazać należy, że przytoczone wyżej definicje mają odmienne brzmienie niż te, które zawarte zostały w ustawach. I tak, definicję odpadów ulegających biodegradacji określa przepis art. 3 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), zgodnie z którym ilekroć w ustawie jest mowa o odpadach ulegających biodegradacji - rozumie się przez to odpady, które ulegają rozkładowi tlenowemu lub beztlenowemu przy udziale mikroorganizmów. Definicja nieczystości ciekłych określona została w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. W przepisach tego aktu, a dokładnie w art. 2 ust. 1 pkt 5, prawodawca zdefiniował pojęcie "zbiornika bezodpływowego". Zgodnie z jego treścią, ilekroć w ustawie jest mowa o zbiornikach bezodpływowych - rozumie się przez to instalacje i urządzenia przeznaczone do gromadzenia nieczystości ciekłych w miejscu ich powstawania. Następnie, w art. 5 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy, umieszczono definicję właścicieli nieruchomości, przez których rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.

Definicję ścieków bytowych i komunalnych określają przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). I tak, zgodnie z treścią art. 2 pkt 9 tej ustawy ścieki bytowe to ścieki z budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego oraz użyteczności publicznej, powstające w wyniku ludzkiego metabolizmu lub funkcjonowania gospodarstw domowych oraz ścieki o zbliżonym składzie pochodzące z tych budynków, zaś ścieki komunalne to ścieki bytowe lub mieszanina ścieków bytowych ze ściekami przemysłowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi, odprowadzane urządzeniami służącymi do realizacji zadań własnych gminy w zakresie kanalizacji i oczyszczania ścieków komunalnych, o czym stanowi art. 2 pkt 10 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.

W niniejszej sprawie wskazać należy, żezgodnie z §116 w związku z §143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), w uchwale nie zamieszcza się przepisów niezgodnych z ustawą upoważniającą lub z innymi ustawami i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, chyba że przepis upoważniający wyraźnie na to zezwala. Z przywołanego przepisu wynika, iż normy prawne tworzone na podstawie przepisu kompetencyjnego nie mogą przyjmować rozwiązań odmiennych od unormowań w dotychczasowych aktach rangi ustawowej. Uchwała rady gminy nie może wkraczać w sferę materii regulowanych innymi ustawami, nie może też treści w nich zawartych przekształcać, modyfikować czy syntetyzować, a nawet nie powinna ich powtarzać. Podustawowe akty prawne mogą zatem zawierać jedynie takie przepisy, które stanowią dopełnienie regulacji zastrzeżonej do materii ustawowej, pod warunkiem że spełniają wymagania określone w art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Akty podustawowe mogą zawierać wyłącznie przepisy uzupełniające to, co zostało uregulowane w ustawie i tylko w zakresie nieprzesądzającym o istotnych elementach danej konstrukcji (zob. wyroki Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2002 r., sygn. akt OTK-A 2002, nr 4, poz. 44 oraz z dnia 1 września 1998 r., sygn. akt U. 1/98, OTK 1998, nr 5, poz. 65).

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że Rada Miejska w Dębnie, formułując w § 2 pkt pkt 3, 11, 12, 13, 15, 18 i 22 Regulaminu definicje odmiennie niż ustawodawca, w sposób istotny naruszyła wskazany powyżej przepis załącznika do rozporządzenia.

W § 3 ust. 1 Regulaminu Rada postanowiła, że właściciel nieruchomości ma obowiązek utrzymania czystości i porządku oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego i estetycznego nieruchomości.

W ocenie organu nadzoru, Rada przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie. Postanowienie to nie mieści się także w granicach zakreślonych przez art. 5 ust. 1 pkt 5 ww. aktu. Obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku ciążące na właścicielu nieruchomości na podstawie tego przepisu nie mogą zostać sformułowane w sposób dowolny. A rada gminy ustalając regulamin utrzymania czystości i porządku nie może w nim zamieszczać postanowień wykraczających poza treść delegacji ustawowej.

W § 4 ust. 4 załącznika nr 1 do uchwały Nr XXX/243/2012 Rada Miejska w Dębnie postanowiła, że z abrania się umieszczania zmieszanych odpadów komunalnych w pojemnikach lub workach na odpady segregowane oraz odpadów innych rodzajów niż rodzaj odpadu określony w stosunku do danego pojemnika lub worka .

Z kolei w § 9 ust. 8 Regulaminu Rada postanowiła, że zabrania się umieszczania w pojemnikach do gromadzenia zmieszanych odpadów komunalnych gorącego popiołu i żużla, gruzu budowlanego i rozbiórkowego oraz odpadów niebezpiecznych. Następnie, w § 14 ust. 8 i 10 załącznika Nr 1 do uchwałyNr XXX/243/2012 Rada postanowiła, kolejno, zakazuje się samodzielnego opróżniania zbiorników bezodpływowych przez właścicieli nieruchomości oraz, że zabrania się odprowadzania odsiąków z obornika i ścieków płynnych powstałych w wyniku produkcji hodowlanej bydła, trzody chlewnej i innych zwierząt do zbiorników bezodpływowych, w których gromadzone są ścieki bytowe .

Wprowadzenie powyższych unormowań w akcie podjętym na podstawie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie znajduje oparcia w dyspozycji normy zawartej w tych przepisach. Tym samym, Rada wprowadzając powyższy zakaz, przekroczyła zakres delegacji ustawowej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 545/08). Organ stanowiący gminy jest bowiem upoważniony do określenia częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego , a więc zrealizowanie tego upoważnienia winno mieć charakter pozytywny - poprzez wskazanie, w jaki sposób należy się pozbywać odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych, nie zaś poprzez formułowanie zakazów w tym zakresie.Z tych też powodów za istotnie naruszający prawo uznać należy przepis § 5 ust. 3 Regulaminu, zgodnie z którym zabrania się umieszczania śniegu, lodu, błota w pojemnikach do gromadzenia zmieszanych odpadów komunalnych.

Następnie, w § 4 ust. 7 Regulaminu Rada Miejska w Dębnie postanowiła, że odpady frakcji suchej, w tym odpady opakowaniowe, przed włożeniem do pojemnika lub worka foliowego należy, jeżeli rodzaj materiału na to pozwala, trwale zgnieść lub rozłożyć, za wyjątkiem odpadów ze szkła. W ocenie organu nadzoru, ww. zapis stanowi przekroczenie delegacji wynikającej z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ponadto, kwestia postępowania z odpadami opakowaniowymi uregulowana została przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 25 października 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami opakowaniowymi (Dz. U. Nr 219, poz. 1858).

W § 4 ust. 18 Regulaminu Rada Miejska w Dębnie postanowiła, że w okresie od 01 września do 30 kwietnia dopuszcza się spalanie suchych pozostałości roślinnych (tj. liście i gałęzie) na terenie własnej nieruchomości, jeśli czynność ta nie narusza przepisów odrębnych i nie powoduje zagrożenia życia, zdrowia i mienia ludzi i uciążliwości osób trzecich .

Rada - wprowadzając powyższe unormowanie - w ocenie organu nadzoru - przekroczyła upoważnienie ustawowe z art. 4 ust. 2 ustawy, modyfikując jednocześnie regulację ustawową zawartą w art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Zgodnie z wymienionym przepisem dopuszcza się spalanie zgromadzonych pozostałości roślinnych poza instalacjami i urządzeniami, jeżeli na terenie gminy nie jest prowadzone selektywne zbieranie lub odbieranie odpadów ulegających biodegradacji, a ich spalanie nie narusza odrębnych przepisów . A zatem, co do zasady odpady w postaci pozostałościroślinnych mogą być spalane tylko w instalacjach lub urządzeniach, ale z mocy wyjątku mogą być spalane poza instalacjami lub urządzeniami, jeżeli spełnione są jednocześnie dwa warunki: 1) na terenie gminy nie jest prowadzone selektywne zbieranie lub odbieranie odpadów ulegających biodegradacji, 2) spalanie zgromadzonych pozostałościroślinnych nie narusza odrębnych przepisów. Ustawodawca nie wskazuje jednak czasookresu w jakim spalanie suchych pozostałości roślinnych może nastąpić, nie uprawnia również rady gminy do jego sprecyzowania.

Przekroczeniem delegacji ustawowej jest również nałożenie w § 5 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 5 ust. 1Regulaminu obowiązków, do których ustanowienia rada gminy nie została upoważniona. Zgodnie z ww. przepisami w łaściciel nieruchomości ma obowiązek uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń poprzez podjęcie działań likwidujących lub co najmniej ograniczających śliskość chodnika, przy czym materiały użyte do tych celów należy uprzątnąć z chodnika niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego zastosowania.

Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b przywołanego przepisu, Regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Jednocześnie na mocy art. 5 ust. 1 pkt 4 właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości , przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Wskazane przepisy nakładają zatem na właściciela nieruchomości obowiązek usuwania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń jedynie z części nieruchomości służących do użytku publicznego oraz z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. Brak jest natomiast, w ocenie organu nadzoru, podstaw prawnych do rozszerzenia uprawnień i nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku likwidowania lub ograniczania śliskości. Z uwagi na powyższe uznać należy, iż regulację § 5 ust. 4, zgodnie z którym właściciel nieruchomości ma obowiązek na bieżąco usuwać sople lodowe i nawisy śniegu z dachów i gzymsów budynków w taki sposób, aby nie spowodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia naruszają obowiązujące prawo, wobec czego konieczne jest stwierdzenie ich nieważności.

Następnie, w § 6 ust. 3 pkt 2 uchwały Nr XXX/243/2012 Rada Miejska w Dębnie przewidziała możliwość naprawy pojazdów samochodowych (…) pod warunkiem , że nie stwarza to uciążliwości dla właścicieli sąsiednich nieruchomości i osób trzecich . Brzmienie tego przepisu wkracza w regulację prawa sąsiedzkiego zawartą w art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W tym miejscu podkreślić ponownie należy, iż rada gminy upoważniona jest na mocy art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie do określenia w regulaminie wyłącznie tych kwestii, które wymieniono w tym przepisie. Normowanie innych zagadnień nie mieszczących się w ustawowym katalogu, nie znajduje prawnego uzasadnienia a takie działanie musi być uznane za istotnie naruszające prawo.

W § 7 Rada Miejska w Dębnie określiła inne wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości:

1) systematyczne zbieranie i uprzątanie odpadów z powierzchni nieruchomości zabudowanych lub przeznaczonych pod zabudowę;

2) utrzymywaniu czystości poprzez zamiatanie i uprzątanie odpadów na placach, drogach w ich linach rozgraniczających, ciągach pieszo - jezdnych, drogach rowerowych, przystankach, torowiskach, w przepustach itp.;

3) zbieranie i uprzątanie odpadów pozostawionych na skwerach, trawnikach, rondach i innych przestrzeniach publicznych;

4) obowiązek prawidłowego utrzymania zieleni, poprzez przycinanie i podcinanie zieleni, aby nie wykraczała poza granicę nieruchomości, w szczególności w pas drogowy;

5) postępowanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami z powstającymi na terenie nieruchomości w wyniku prowadzonej działalności gospodarczej odpadami innymi niż komunalne.

2. Zabrania się spalania odpadów komunalnych na gruncie, w pojemnikach i instalacjach grzewczych w budynkach.

3. Zabrania się zakopywania odpadów komunalnych oraz pozbywania się odpadów komunalnych w innych miejscach na ten cele nieprzeznaczonych.

W ocenie organu nadzoru określenie przez radę tych przepisów nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, w szczególności nie mieści się w dyspozycji cyt. wyżej przepisu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Co istotne, aktprawamiejscowego powinien być zrozumiały w swej treści nie tylko dla jego twórców, ale przede wszystkim dla osób realizujących zadania w nim określone. Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie może nakładać obowiązki wyłącznie na właścicielinieruchomości, a nie na innepodmioty. Natomiast przy takiej konstrukcji przepisów § 7 regulaminu nie sposób wskazać w sposób jednoznaczny kogo one dotyczą. Tym samym, w ocenie organu nadzoru, uchwała w tej części nie jest czytelna i precyzyjna.

Kolejnym rozszerzeniem obowiązków bez upoważnienia ustawowego jest, zdaniem organu nadzoru, zobowiązanie właścicieli nieruchomości w § 9 ust. 2 Regulaminu do ustawiania pojemników w miejscu posiadającym równą i utwardzoną nawierzchnię zabezpieczoną przed zbieraniem się wody, błota i śniegu. Zauważyć bowiem trzeba, że norma kompetencyjna art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach uprawnia radę gminy do określenia tylko rodzaju i minimalnej pojemności urządzeń przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości, warunków ich rozmieszczenia i utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Tak sformułowanego uprawnienia nie można jednak odnosić do miejsc gromadzenia odpadów. Z tych też względów za istotnie naruszający prawo uznać należy przepis § 9 ust. 4 Regulaminu, zgodnie z którym miejsce usytuowania pojemników do gromadzenia odpadów komunalnych właściciel nieruchomości obowiązany jest utrzymywać w porządku i czystości. Koszty przygotowania i utrzymania tych miejsc ponosi właściciel nieruchomości , § 9 ust. 5 , który stanowi, że w zabudowie wielorodzinnej właściciel nieruchomości ma obowiązek wyposażyć boks do gromadzenia odpadów w trwałe zadaszenia i zamknięcia z dostępem tylko dla jego użytkowników, a także § 9 ust. 6, w myśl którego do czasu realizacji obowiązku określonego w ust. 5, właściciel nieruchomości ma obowiązek wyposażyć w zamknięcia (kłódki) pojemniki do gromadzenia odpadów z dostępem tylko dla ich użytkowników.

W tym miejscu wskazać również trzeba, że zgodnie z treścią art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Rada Miejska w Dębnie wypełniając delegację wynikającą z cytowanej regulacji w § 16 ust. 5 Regulaminu postanowiła, że zakazuje się wprowadzania zwierząt do obiektów użyteczności publicznej, placówek handlowych i gastronomicznych, na tereny targowisk i cmentarzy, placów zabaw dla dzieci oraz do piaskownic, za wyjątkiem psów przewodników osób niewidomych.

Co istotne, rada gminy nie posiada kompetencji do określania wszelkich obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, ale wyłącznie takich, które dotyczą ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 62/09). Postanowienia zakazujące wprowadzania zwierząt domowych do obiektów użyteczności publicznej, na tereny placów gier i zabaw, piaskownic dla dzieci, itd. naruszają upoważnienie ustawowe wynikające z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że przyznaje on radzie gminy kompetencję do szczegółowego określenia wymagań wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w taki sposób, aby pobyt tych zwierząt na terenach przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy i nie stanowił zagrożenia dla przebywających tam osób oraz nie spowodował zanieczyszczenia tych miejsc. Nie mieści się natomiast w kompetencjach rady sformułowanie całkowitego zakazu wprowadzania wszelkich zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc.

Za istotnie naruszające prawo uznać również należy postanowienia § 17, tj.:

- na terenie Gminy Dębno prowadzona jest ewidencja wszystkich psów utrzymywanych na jej obszarze. Ewidencję prowadzi Urząd Miejski w Dębnie (§ 17 ust. 1) ,

- właściciele psów zobowiązani są w terminie 21 dni od dnia wejścia w posiadanie psa do dokonania oznakowania psa oraz jego rejestracji w Urzędzie. Oznakowanie psa stanowi podstawę do ujęcia psa w ewidencji (§ 17 ust. 2) ,

- właściciele nieruchomości zobowiązani są do okazania na każde żądanie osób uprawnionych do kontroli aktualnego zaświadczenia o przeprowadzeniu obowiązkowego szczepienia (§ 17 ust. 3) ,

- Właściciele psów zobowiązani są do dokonania wykreślenia z ewidencji zwierzęcia w Urzędzie Miejskim w Dębnie w terminie 14 dni od daty jego padnięcia (§ 17 ust. 4) ,

- W przypadku zmiany osoby utrzymującej psa dotychczasowy jego posiadacz oraz nowy posiadacz są zobowiązani zawiadomić Urząd Miejski w terminie 14 dni od daty tej zmiany (§ 17 ust. 5) .

Nie mieszczą się one bowiem w upoważnieniu do określenia obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach). Nie sposób również uznać, iż fakt oznakowania psa czy też jego rejestracji w ewidencji ma jakikolwiek związek z określonym przez prawodawcę celem art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy, tj. ochroną przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku przez zwierzęta domowe.

Ponadto kompetencją rady gminy wynikającą z treści art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie jest wyłącznie wyznaczanie obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Rada Miejska w Dębnie w § 19 ust. 2 postanowiła, że właściciele nieruchomości zobowiązani są przeprowadzić deratyzację, o której mowa w ust. 1 na własny koszt . Regulacja zawarta w powyższym przepisie stanowi przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 8 cyt. ustawy. Przepis ten upoważnia bowiem (i jednocześnie zobowiązuje) organ stanowiący gminy do zamieszczenia w regulaminie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczących wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Nie zawiera on uprawnienia dla rady gminy do wprowadzenia na jego podstawie do regulaminu innych elementów niż zasady wyznaczania obszarów oraz terminów obowiązkowej deratyzacji. Tym samym, stwierdzić należy, iż Rada Miejska w Dębnie nie była uprawniona do wprowadzenia w Regulaminie zapisu o tym, kto ponosi koszty przeprowadzania deratyzacji, bowiem nie mieści się to ani w pojęciu "zasada wyznaczania obszarów" ani w pojęciu "zasada wyznaczania terminów" obowiązkowej deratyzacji.

W § 20 ust. 1 Regulaminu Rada Miejska w Dębnie określiła zasady postępowania ze zwłokami zwierzęcymi, postanawiając, że zwłoki padłych zwierząt, o ile nie zachodzi podejrzenie o chorobę zakaźną, należy niezwłocznie zgłosić i przekazać podmiotom zajmującym się ich zbieraniem i utylizacją. Z kolei w ust. 4 tego przepisu wskazano, iż obowiązek dokonania zgłoszenia i przekazania zwłok padłych zwierząt ciąży na posiadaczu, a jeżeli posiadacza nie można ustalić - zarządcy terenu, na którym się one znajdują.

Powyższe, w ocenie organu nadzoru, w żadnej mierze nie mieści się w zakresie przekazanym radzie gminy do unormowania w regulaminie podejmowanym na podstawie art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Kwestię utylizacji (unieszkodliwiania) zwłok zwierzęcych regulują, bowiem przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego),(Dz. U. UE. L. 2009 r. Nr 300, poz. 1a) także art. 3 ust. 2 pkt 15 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Z kolei, w § 21 Załącznika Nr 1 do uchwały Nr XXX/243/2012 Rada Miejska w Dębnie zawarła unormowania dotyczące przestrzegania zasad i korzystania z praw określonych w regulaminie wprowadzając postanowienie, że kto nie wykonuje obowiązków określonych w niniejszym regulaminie podlega karze grzywny zgodnie z art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co bezsporniestanowi naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który nie upoważnia rady gminy do rozstrzygania w uchwale o przedmiotowych kwestiach, a także art. 118 w zw. z art. 142 ust. 2 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908). Podkreślenia bowiem wymaga, iż sankcja za nieprzestrzeganie obowiązków wskazanych w regulaminie utrzymania czystości i porządku została przewidziana wprost w przepisach ustawy.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej nieprawidłowości, w świetle zaprezentowanej w niniejszym rozstrzygnięciu argumentacji uznać należy, że stwierdzenie nieważności § 3 uchwały Nr XXX/243/2012 Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dębno" oraz Załącznika Nr 1 do tej uchwały w części: § 2 pkt pkt 3, 11, 12, 13, 15, 18 i 22; § 3 ust. 1 w zakresie wyrazów " oraz należytego stanu sanitarno-higienicznego i estetycznego nieruchomości" ; § 4 ust. ust. 4, 7, 11 i 18; § 5 ust. 2 pkt 3; § 5 ust. 3 i 4; § 6 ust. 3 pkt 2; § 7; § 9 ust. ust. 2 w zakresie wyrazów "posiadającym równą i utwardzoną nawierzchnię zabezpieczoną przed zbieraniem się wody, błota i śniegu", 4 - 6 i 8; § 14 ust. ust. 8 i 10; § 16 ust. 5; § 17; § 19 ust. 2; § 20 ust. ust. 1 i 4 i § 21, jest konieczne i uzasadnione.

Niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego.

wz. WOJEWODY ZACHODNIOPOMORSKIEGO
WICEWOJEWODA


Ryszard Mićko

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

Małgorzata Bryła

Adwokat kościelny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama