reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze Nr NK.3.4131.152.2013.KJ Wojewody Zachodniopomorskiego

z dnia 26 lutego 2013 r.

stwierdzające nieważność w części uchwały Nr XXVII/172/2013 Rady Miejskiej w Dobrej z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobra

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591; zm.: z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203 i Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457 oraz z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974, Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 52, poz. 420, Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 28, poz. 142, Nr 28, poz. 146, Nr 106, poz. 675, Nr 40, poz. 230 z 2011 r. Nr 21, poz. 113, Nr 117, poz. 679, Nr 134, poz. 777, Nr 149, poz. 887, Nr 217, poz. 1281, z 2012 r., poz. 567)

stwierdzam nieważność

- §3 ust. 6,

- §4 ust. 3,

- §6 ust. 8,

- §8 zdanie drugie,

- §11 ust. 1 pkt 1 w zakresie wyrazów: "przyjmując zużycie wody w gospodarstwach domowych według wskazań zalegalizowanego wodomierza lub, w przypadku jego braku jako równe 3m3/osobę/miesiąc. W innych przypadkach należy przyjąć normy zużycia wody zapisane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8 poz. 70 ze zm.)",

- §13 ust. 3 pkt 1 w zakresie wyrazów: "wyłącznie przez osoby dorosłe",

- §13 ust. 3 pkt 2,

- §15 ust. 9 i 10

uchwały Nr XXVII/172/2013 Rady Miejskiej w Dobrej z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobra .

Uzasadnienie

W dniu 30 stycznia 2013 r. Rada Miejska w Dobrej podjęła uchwałę Nr XXVII/172/2013 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobra .

Materialnoprawną podstawę podjęcia ww. aktu stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Z kolei, ust. 2 cytowanego przepisu wskazuje, iż regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, jest aktem prawa miejscowego, zaliczanym przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Taki akt normatywny musi zatem odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. W stosunku do aktów prawa miejscowego znaczenie istotne ma norma zawarta w art. 94 Konstytucji, który stanowi, iż organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. W związku z tym, bezspornym pozostaje fakt, iż regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą zostać unormowane w uchwale rady gminy. Nie przyznaje on kompetencji organowi stanowiącemu gminy ani do uchwalania aktów prawa miejscowego obejmujących zagadnienia inne niż wymienione w cyt. przepisie, ani stanowienia regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, ponieważ oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że przepis art. 4 ust. 2 ww. ustawy ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że uchwalając na jego podstawie regulamin utrzymania porządku i czystości, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień.

W Rozdziale 2. uchwały Nr XXVII/172/2013 Rada Miejska w Dobrej określiła wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, w §3 ust. 6 i §4 ust. 3 postanawiając, iż:

- Przeznaczone do selektywnego zbierania opakowania, jeśli rodzaj materiału na to pozwala, należy zgnieść przed złożeniem ich w stosownych urządzeniach w celu zmniejszenia objętości opakowania ( §3 ust. 6) ;

- Nieusunięty lód należy posypać piaskiem lub innym stosownym środkiem w celu zlikwidowania jego śliskości ( §4 ust. 3) .

W ocenie organu nadzoru wyżej cytowane postanowienia nie mieszczą się w zakresie materii, która powinna zostać unormowana w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, uchwalanego na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Podkreślenia wymaga, iż obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku ciążące na właścicielu nieruchomości nie mogą zostać sformułowane w sposób dowolny. Rada nie ma upoważnienia do wprowadzania w uchwale w ww. przedmiocie regulacji nakładających na właścicieli nieruchomości obowiązków takich jak: zgniatanie opakowań czy też posypywanie piaskiem lub innym środkiem nieusuniętego lodu. Kwestia postępowania z odpadami opakowaniowymi uregulowana została przepisami, obowiązującego w dniu podejmowania uchwały Nr XXVII/172/2013, rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 25 października 2005 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami opakowaniowymi (Dz. U. Nr 219, poz. 1858). Stosownie, natomiast, do brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, zatem organ stanowiący gminy - w ramach delegacji wynikającej z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. b ww. ustawy - uprawniony jest wyłącznie do określania wymagań dotyczących uprzątania błota, śniegu, lodu lub innych zanieczyszczeń, nie zaś wprowadzania obowiązków podejmowania dodatkowych działań usuwających lub ograniczających śliskość chodnika, np. przez posypywanie piaskiem lub innym stosownym środkiem nieusuniętego lodu (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 469/11).

Podobnie, wprowadzone przez Radę Miejską postanowienia §6 ust. 8 Regulaminu, wykraczają poza materię przekazaną radzie do uregulowania w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Na podstawie ww. normy prawnej organ stanowiący gminy upoważniony jest do określenia w regulaminie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczących rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Przepis ten nie uprawnia rady gminy do wprowadzania zasad ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, czego Rada Miejska w Dobrej dokonała w §6 ust. 8 Regulaminu. Kompetencja taka wynika z art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Stwierdzenia zatem wymaga, że określenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie należy do materii regulaminowej - nie mieści się w zakresie wskazanym art. 4 ust. 2 cytowanej ustawy, a wprowadzenie przez organ stanowiący gminy regulacji w tym przedmiocie nastąpić powinno odrębną uchwałą. Unormowanie ww. zagadnień w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy stanowi zatem naruszenie przepisu, na podstawie którego jest on uchwalany.

Dodatkowo w §8 Regulaminu Rada Miejska w Dobrej postanowiła, iż: Pojemniki i worki do gromadzenia odpadów komunalnych oraz zbiorniki bezodpływowe muszą być eksploatowane zgodnie z ich przeznaczeniem, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa . Nieprzestrzeganie tych wymogów może spowodować odmowę przedsiębiorcy w zakresie odbioru tych odpadów i zgłoszenia tego faktu gminie . W ocenie organu, zdanie drugie cytowanego przepisu wykracza poza materię przekazaną do uregulowania radzie gminy na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Nie określa ono bowiem zasady dotyczącej utrzymania czystości i porządku, a jedynie sygnalizuje możliwość (informuje o możliwości) odmowy przedsiębiorcy w zakresie odbioru odpadów, a do zawarcia postanowień tego typu w Regulaminie Rada nie jest upoważniona.

Z uwagi na przekroczenie delegacji ustawowej wynikającej z art. 4 ust. 2 ww. aktu konieczne jest stwierdzenie nieważności §11 ust. 1 pkt 1 Regulaminu w zakresie wyrazów: przyjmując zużycie wody w gospodarstwach domowych według wskazań zalegalizowanego wodomierza lub, w przypadku jego braku jako równe 3m3/osobę/miesiąc. W innych przypadkach należy przyjąć normy zużycia wody zapisane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8 poz. 70 ze zm.) . Niedopuszczalne, w świetle postanowień omawianej ustawy, jest wprowadzenie w regulaminie zapisów dotyczących powyższej kwestii, bowiem nie mieści się ona w zakresie spraw wskazanych w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zawierającym katalog zamknięty zagadnień, które mogą się znaleźć w regulaminie uchwalonym na jego podstawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 545/08).

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku . Rada Miejska w Dobrej wypełniając w Rozdziale 6. Regulaminu delegację wynikającą z cytowanej regulacji uczyniła to z jednoczesnym jej przekroczeniem. W §13 ust. 3 Regulaminu organ stanowiący postanowił bowiem, iż:

- właściciel lub opiekun psa zobowiązany jest do wyprowadzania psa na smyczy, a psa rasy uznanej za agresywną - na smyczy i w kagańcu, wyłącznie przez osoby dorosłe ( §13 ust. 3 pkt 1 );

- właściciel psa korzystający z pojazdów komunikacji zbiorowej zobowiązany jest do trzymania psa na smyczy i w kagańcu, bez względu na rasę i wielkość psa ( §13 ust. 3 pkt 2 ).

Stwierdzić należy, iż organ stanowiący gminy nie jest uprawniony do określenia w regulaminie czystości i porządku na terenie gminy takiego obowiązku, jaki zawarła Rada Miejska w części §13 ust. 3 pkt 1 Regulaminu, a mianowicie nakazującego wyprowadzania psów ras uznawanych za agresywne, wyłącznie przez osoby dorosłe. Analiza tej regulacji prowadzi do wniosku, że nie stanowi ona wykonania delegacji ustawowej, tj. art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przywołany przepis uchwały budzi także wątpliwości ze względu na fakt, iż w polskim systemie prawa brak jest definicji pojęcia "osoby dorosłej". Niezależnie od powyższego, bezspornym jest, że rada gminy nie została wyposażona przez prawodawcę w kompetencję do nakazania mieszkańcom aby psy ras uznawanych za agresywne były prowadzone wyłącznie przez osoby "dorosłe" nawet wówczas gdyby pojęcie to odnosiło się do osób pełnoletnich i tylko w tym rozumieniu zostało użyte. Takie postanowienie stanowi bez wątpienia ograniczenie swobód obywatelskich do działania według własnego wyboru i woli.

Podobnie, delegację wynikającą z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przekracza zapis §13 ust. 3 pkt 2 Regulaminu wprowadzający obowiązek trzymania psa na smyczy i w kagańcu w pojazdach komunikacji zbiorowej. Należy bowiem zauważyć, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 ze zm.) przewoźnik lub organizator publicznego transportu zbiorowego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13 i Nr 228, poz. 1368), mogą wydawać regulaminy określające warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy . Mając ww. na względzie, stwierdzić należy, iż formułowanie różnego rodzaju zakazów i nakazów, w tym również dotyczących przewozu zwierząt pojazdami komunikacji zbiorowej ustawodawca przyznał przewoźnikom i organizatorom publicznego transportu zbiorowego, a uregulowanie powyższego może być dokonane wyłącznie w drodze stosownego regulaminu określającego warunki obsługi podróżnych, odprawy oraz przewozu osób i rzeczy, nie zaś w regulaminie czystości porządku w danej gminie.

W Rozdziale 7. Regulaminu Rada Miejska w Dobrej określiła wymagania w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej. W §15 organ stanowiący wprowadził następujące regulacje:

- Pomieszczenia dla zwierząt gospodarskich powinny mieć dostateczne oświetlenie, zabezpieczenie przed dostępem gryzoni oraz posiadać nieprzepuszczalne podłoża, a w oknach siatki przeciw owadom. Pomieszczenia te powinny być co najmniej dwa razy w roku bielone oraz odszczurzane ( §15 ust. 9 );

- Z pomieszczeń, w których przebywają zwierzęta, gnojowica powinna być odprowadzana za pomocą szczelnych urządzeń kanalizacyjnych do szczelnie zamkniętych zbiorników. Gnojowica nie może zanieczyszczać wody lub gleby oraz nie może powodować zawilgocenia ścian budynków, ich fundamentów i murów ( §15 ust. 10 ).

Organ nadzoru stwierdza, iż ww. przepisy nie mieszczą się w zakresie spraw wskazanych w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W §15 ust. 9 Regulaminu sformułowane zostały obowiązki właścicieli zwierząt gospodarskich, odnośnie pomieszczeń, w których utrzymuje się zwierzęta gospodarskie. Tymczasem, zasady utrzymywania zwierząt gospodarskich, w tym wymogi stawiane pomieszczeniom, w których zwierzęta przebywają, normują przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 56, poz. 344 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. w sprawie minimalnych warunków utrzymywania gatunków zwierząt gospodarskich innych niż te, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 116, poz. 778). Tym samym, stanowiąc ww. normy Rada Miejska w Dobrej zarówno działała bez upoważnienia ustawowego, jak i wkroczyła w sferę uregulowaną przez akt wyższego rzędu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 284/11).

Również poza upoważnienie ustawowe wykracza regulacja cytowanego wyżej §15 ust. 10 Regulaminu. Materia związana z odpadami powstającymi na terenie gospodarstwa rolnego, wynikającymi z prowadzenia takiego gospodarstwa, określona została bowiem w przepisach ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu (Dz. U. Nr 147, poz. 1033 ze zm.). Dokonanie zatem zapisu odnośnie obowiązków związanych z odpadami powstającymi na terenie gospodarstwa rolnego, wynikającymi z prowadzenia takiego gospodarstwa, stanowi istotne naruszenie art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Z uwagi na powyższe, stwierdzenie nieważności §3 ust. 6, §4 ust. 3, §6 ust. 8, §8 zdanie drugie, §11 ust. 1 pkt 1 w zakresie wyrazów: "przyjmując zużycie wody w gospodarstwach domowych według wskazań zalegalizowanego wodomierza lub, w przypadku jego braku jako równe 3m3/osobę/miesiąc. W innych przypadkach należy przyjąć normy zużycia wody zapisane w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. Nr 8 poz. 70 ze zm.)", §13 ust. 3 pkt 1 w zakresie wyrazów: "wyłącznie przez osoby dorosłe", §13 ust. 3 pkt 2 oraz §15ust. 9 i 10uchwały Nr XXVII/172/2013 Rady Miejskiej w Dobrej z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Dobra , jest konieczne i uzasadnione.

Niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego.

wz. WOJEWODY ZACHODNIOPOMORSKIEGO
WICEWOJEWODA


Ryszard Mićko

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

Mateusz Rudaś

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama