Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Prywatnie mama małej Lilki, miłośniczka długich leśnych i górskich wędrówek, wszelkiej maści rękodzieła i mruczących, czworonożnych przyjaciół.
Choć niewątpliwie, tak być nie powinno – regularne i niczym nieskrępowane picie wody przez uczniów oraz korzystanie z infrastruktury sanitarnej w szkołach – jest przedmiotem licznych kontrowersji i sprzecznych praktyk poszczególnych placówek. Szkoły niejednokrotnie wprowadzają w tym zakresie zakazy, które zamieszczają nawet w swoich regulaminach. Czy zatem – zgodnie z aktualnie obowiązującym prawem – nauczyciel może zabronić uczniowi picia wody i wyjścia do toalety podczas zajęć lekcyjnych? Niestety, nawet Kuratorium Oświaty w Warszawie, nie potrafi udzielić jednoznacznej odpowiedzi na powyższe pytanie. Z przepisów regulujących podstawowe prawa dziecka oraz aktualnych zaleceń, wynika natomiast, że sprawa powinna być, nic innego, jak – oczywista.
Edukacja domowa (z ang. homeschooling), to nic innego, jak spełnianie obowiązku nauki lub obowiązku szkolnego poza przedszkolem i/lub szkołą, w ramach której, to rodzice lub opiekunowie prawni dziecka, przejmują na siebie obowiązek jego nauczania. Z roku na rok, staje się ona, w Polsce, coraz popularniejsza, do czego – z dużym prawdopodobieństwem – przyczyniły się doświadczenia ostatnich lat, związane z pandemią COVID-19 i będą jej efektem – przymusową nauką zdalną. Zgodnie z danymi Ministerstwa Edukacji Narodowej – w roku szkolnym 2023/2024 – liczba uczniów w edukacji domowej wrosła o 40 proc., w stosunku do roku szkolnego 2022/2023.
REKLAMA
W jaki sposób przeprowadzić transakcję kupna-sprzedaży domu czy mieszkania, aby pod względem uzyskania zapłaty ceny za zbywaną nieruchomość – nie wiązała się ona z ryzykiem dla sprzedającego? Zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego – wbrew pozorom – nie gwarantuje uzyskania przez zbywcę nieruchomości przewidzianej w umowie ceny.
Wychowujesz dziecko? Sprawdź, czy w ramach rozliczenia podatku dochodowego za 2024 r., możesz skorzystać z ulgi prorodzinnej (inaczej zwanej – ulgą na dziecko). Rodzice (którzy spełniają określone kryteria ustawowe) mogą, dzięki niej, pomniejszyć swój podatek lub otrzymać zwrot w wysokości od 1 100 do nawet 2 700 zł na każde dziecko.
REKLAMA
Od 1 stycznia 2025 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w kwocie 3 287 zł miesięcznie. Mogą się o nie ubiegać rodzice lub opiekunowie niepełnosprawnego dziecka, którzy nie muszą przy tym rezygnować z własnej aktywności zawodowej, bowiem – w ubiegłym roku, zostały zniesione wszelkie ograniczenia w tym zakresie (w tym również w zakresie osiąganych przez rodziców lub opiekunów dziecka dochodów).
Osobom, które posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz do samodzielnej egzystencji (które jest równoważne z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) i które jednocześnie są uprawnione do emerytury lub renty – poza dodatkiem pielęgnacyjnym, przysługuje również z ZUS tzw. świadczenie uzupełniające. Od 1 marca 2025 r. nie tylko wzrasta kwota dodatku pielęgnacyjnego, ale również poszerza się krąg osób uprawnionych do ww. świadczenia uzupełniającego. Łącznie, uprawnieni będą mogli otrzymać z ZUS, co miesiąc, dodatkowe 848,22 zł.
Seniorzy, którzy pomimo osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (który dla kobiet wynosi obecnie 60 lat, a dla mężczyzn – 65 lat) nadal pozostają aktywni zawodowo – mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego swoich przychodów, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł. Zwolnienie to, potocznie zwane jest ulgą dla pracujących seniorów i obowiązuje również w 2025 r.
Zgodnie z przepisami o bezpieczeństwie i higienie pracy – każdemu pracownikowi użytkującemu w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy (czyli przez co najmniej 4 godziny w ciągu jednego dnia pracy), któremu lekarz medycyny pracy zalecił stosowanie okularów lub szkieł kontaktowych korygujących wzrok – pracodawca ma obowiązek zapewnić okulary lub soczewki kontaktowe korygujące wzrok, zgodne z zaleceniem lekarza. O jaką kwotę refundacji i jak często, mogą ubiegać się pracownicy?
11 lutego br. Prezes GUS ogłosił komunikat, z którego wynikają ostatnie brakujące dane potrzebne do wyliczenia rzeczywistego wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r. (tj. komunikat w sprawie realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2024 r. w stosunku do 2023 r.). Wynika z niego, że w tym roku, świadczenia emerytalno-rentowe nie wzrosną nawet o szacowane dotychczas 5,82 proc. W swoim komunikacie – potwierdziło to również MRPiPS.
W dniu 1 stycznia 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 18.10.2024 r. o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia. Na jej podstawie – seniorom, którzy ukończyli 100 rok życia – przyznawane jest tzw. świadczenie honorowe. Od 1 marca 2025 r., w związku z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych – świadczenie to, opiewać będzie na kwotę 6 589,67 zł brutto miesięcznie. Niektórzy otrzymają je z urzędu, a inni muszą o nie zawnioskować do ZUS.
Zgodnie z interwencją RPO do MRPiPS z dnia 3 lutego 2025 r. – świadczenie wspierające (bo o nim mowa) miałoby przysługiwać bliskim zmarłej osoby z niepełnosprawnością, za okres od dnia złożenia wniosku o ustalenie potrzeby wsparcia, do dnia śmierci ww. osoby, a zatem również – jeżeli osoba ta, przed śmiercią, nie miała ustalonego prawa do tego świadczenia. Byłaby to nawet kilkunastokrotność kwoty od 712 do 3 918 zł, ponieważ taki jest rzeczywisty okres oczekiwania na decyzję wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Podczas posiedzenia Sejmu w dniu 6 lutego br., zakończono pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks pracy, który wprowadza istotne zmiany w zakresie jawności wynagrodzeń. Zgodnie z jego założeniami – pracodawcy, na wniosek pracowników, będą zobowiązani do ujawniania im średnich poziomów wynagrodzenia pracowników zatrudnionych na równorzędnych stanowiskach, jak również do informowania o wysokości proponowanego wynagrodzenia w ofertach pracy. Istotne zastrzeżenie do ww. projektu – w ramach jego opiniowania – zgłosił m.in. Sąd Najwyższy, którego zdaniem – regulacje przewidziane w projekcie, nie zapewniają należytej ochrony danych osobowych pracowników.
Na ponowne przeliczenie emerytur oczekuje 95,5 tys. seniorów, którzy przechodzili na emerytury w czerwcu, w latach 2009-2019 i którym wysokość świadczeń – została ustalona na poziomie niższym, niż osobom, które przechodziły na emerytury w pozostałych miesiącach roku. Poszkodowani są również renciści rodzinni, którzy pobierają zaniżone świadczenia po zmarłych emerytach czerwcowych. W Radzie Ministrów trwają obecnie prace nad projektem ustawy, który umożliwi ponowne przeliczenie ww. świadczeń, ale nie uwzględnia on wypłaty jednorazowego wyrównania za lata ubiegłe, a wyłącznie podwyżkę świadczeń bieżących.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, który zakłada zwiększenie kwoty zasiłku pogrzebowego z aktualnych 4000 zł do 7000 zł. To jednak nie jedyne świadczenie, o którym mowa w projekcie. Na pokrycie kosztów pogrzebu będzie można bowiem uzyskać również tzw. specjalny zasiłek pogrzebowy, który będzie przysługiwał bez ograniczenia kwotowego, bez względu na dochód i to nawet jednocześnie pobierając 7000 zł zasiłku pogrzebowego. Jest jednak jeden „haczyk”, który może stanowić ryzyko dla spadkobierców zmarłego, niebędących beneficjentami tego zasiłku.
Zgodnie z ustawą budżetową na rok 2025 oraz ustawą o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2025 – średnie wynagrodzenia nauczycieli wzrosną, w tym roku, o 5 do 7,30 proc. (co stanowi odpowiednio wzrost średnich płac o 317,73 do 476,19 zł). Podwyżki obejmą jednak nie tylko średnie wynagrodzenia nauczycieli, ale również wynagrodzenia zasadnicze (będące częścią składową tych pierwszych), w przypadku których – zgodnie z projektem rozporządzenia Ministra Edukacji – wzrost będzie oscylował od 239 do 296 zł.
Kobiecie karmiącej swoje dziecko piersią przysługuje – z tego tytułu – prawo do dwóch dodatkowych przerw w pracy. Przerwy te, mogą być przy tym wykorzystywane łącznie, co w praktyce oznacza, że kobieta może kończyć pracę odpowiednio wcześniej lub zaczynać ją odpowiednio później.
W odpowiedzi na wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich – minister Maciej Berek poinformował, że Rada Ministrów dostrzega problem poruszony przez Rzecznika (tj. braku możliwości ubiegania się przez 200 tys. emerytów, objętych zakresem podmiotowym wyroku TK z 4 czerwca 2024 r., o ponowne przeliczenie emerytur, spowodowany nieopublikowaniem ww. wyroku TK w Dzienniku Ustaw). W związku z powyższym – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma przygotować projekt ustawy gwarantującej seniorom prawo do świadczeń emerytalnych, zgodnych ze standardem konstytucyjnym. Na jej podstawie – emerytom będzie przysługiwało nawet 64 tys. zł jednorazowego wyrównania i podwyżka emerytury o niemal 1200 zł.
Szopy na opał czy rowery (w 2025 r.) uszczuplą portfele Polaków bardziej niż 100-metrowe domy
02.02.2025
W 2025 r. stawka podatku od nieruchomości od szopy ogrodowej, jest niemal 10-krotnie wyższa (a konkretnie – 9,65 razy wyższa) od stawki podatku od nieruchomości od budynku mieszkalnego. Oznacza to, że za 100-metrowy dom, zapłaci się niższy podatek, niż za 20-metrowy domek narzędziowy.
Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, nad którym trwają obecnie prace w Sejmie i który pozwoli na ponowne przelicznie emerytur osobom, którym świadczenie to zostało przyznane w miesiącu czerwcu, w latach 2009-2019 (tzw. emerytur czerwcowych) – nie pomija również osób uprawnionych do renty rodzinnej. Analogicznie jak emeryci czerwcowi – jeżeli otrzymują one świadczenie po zmarłych, będą miały prawo do ponownego ustalenia wysokości renty i wypłaty wyrównania.
W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15.11.2023 r., o sygn. akt P 7/22, w Sejmie trwają aktualnie prace nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który pozwoli na ponowne przelicznie emerytur osobom, którym świadczenie to zostało przyznane w miesiącu czerwcu, w latach 2009-2019. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu podało szacunkowe kwoty wyrównania, które w przypadku wejścia w życie projektowanej regulacji – trafią do każdego uprawnionego emeryta.