Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
Dodatkowy dzień wolny od pracy nie tylko za święto przypadające w sobotę, ale również w niedzielę, czyli tak jak miało to miejsce m.in. w tegoroczne Zielone Świątki i będzie miało miejsce 1 listopada, we Wszystkich Świętych – to postulat petycji zbiorowej, autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, która została złożona do Sejmu. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 2 listopada 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za Święto Zmarłych wypadające, w tym roku, w niedzielę (tym samym sprawiając, że w listopadzie będzie można cieszyć się długim weekendem)? W dniu 13 maja 2026 r. zapadła w tej sprawie decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji.
Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (święto Wojska Polskiego), które obchodzone jest 15 sierpnia każdego roku, w 2026 roku przypada w sobotę. Dzięki temu – z uwagi na przysługiwanie, na podstawie art. 130 par. 2 kodeku pracy, dnia wolnego od pracy, w zamian za święto przypadające w sobotę – wielu pracowników, czeka długi weekend sierpniowy. Okazuje się jednak, że istnieje sposób, aby ten długi weekend sierpniowy trwał nie 3, a aż 4 dni i nie trzeba wykorzystywać w tym celu ani jednego dnia urlopu wypoczynkowego. Kto i na jakich zasadach, może z niego skorzystać?
REKLAMA
Nowy program najmu senioralnego ma wyjść naprzeciw problemom osób starszych, posiadających mieszkania, które nie są dostosowane do ich potrzeb, tym samym – uniemożliwiając im lub znacznie utrudniając samodzielne funkcjonowanie. Taki stan rzeczy, spowodowany barierami architektonicznymi, nierzadko kończy się umieszczeniem seniora w domu pomocy społecznej (DPS-ie). Aby temu przeciwdziałać – w rządzie trwają prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przewidującym nowy rodzaj wsparcia dla osób starszych w zakresie poprawy ich warunków mieszkaniowych.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest raz w roku, w dniu 1 marca. Na wskaźnik waloryzacji, który decyduje o kwocie podwyżki świadczeń - ma wpływ kilka czynników (w tym przede wszystkim ubiegłoroczna inflacja). Dotychczas, nie była zagwarantowana minimalna kwota podwyższenia świadczeń w ramach takiej corocznej waloryzacji (tj. kwota minimalnego podwyższenia). Stan ten - ma jednak ulec zmianie, w związku z projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Prezydenta Karola Nawrockiego. Czy nowe zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych - zgodnie z założeniem przyjętym przez Prezydenta - będą miały zastosowanie w ramach waloryzacji, która odbędzie się 1 marca 2027 r.?
REKLAMA
Seniorzy, którzy przez wiele lat posiadali Kartę Dużej Rodziny (ale nie tylko – bo dotyczy to również młodszych posiadaczy karty), po śmierci współmałżonka, bywają zaskakiwani decyzją administracyjną wójta (burmistrza lub odpowiednio prezydenta miasta) o pozbawieniu ich prawa do świadczenia i konieczności niezwłocznego zwrotu karty, która podlegać będzie unieważnieniu. Co ciekawe – w takim przypadku, uprawnienia do posiadania Karty Dużej Rodziny nie tracą jednak dzieci, jeżeli spełniają określone w ustawie warunki programu MRPiPS.
Seniorom, którzy ukończyli 75 lat (niezależnie od osiąganych dochodów) – przysługuje od ZUS dodatkowe, comiesięczne świadczenie, które od 1 marca 2027 r. – zgodnie z najnowszym komunikatem Rady Ministrów – wzrośnie co najmniej do kwoty 379,44 zł (z dotychczasowych 366,68 zł). Niezależnie od kryterium wiekowego – dodatek ten, należy się również osobom, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Pomimo, że świadczenie to nie jest zależne od dochodów, niektórzy seniorzy, którzy przekroczą inny ustawowy limit, mogą go jednak nie otrzymać (lub otrzymać w odpowiednio obniżonej wysokości).
W rządzie trwają zaawansowane prace legislacyjne nad projektem rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, które wprowadza dla budownictwa mieszkaniowego wymóg spełniania przez budynki (i lokale mieszkalne) klasy akustycznej AQ – 0, która dotąd stosowana była główne w segmencie premium. Nowe wymogi w zakresie ochrony przed nadmiernych hałasem pochodzącym z sąsiedniego lokalu, przewidziano nie tylko dla mieszkań w budynkach wielorodzinnych (czyli blokach mieszkalnych), ale również dla budynków jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej i szeregowej oraz budynków jednorodzinnych, w których wydzielono dwa lokale, które dotychczas nie musiały spełniać tak restrykcyjnych norm.
4806 zł brutto miesięcznie na każde urodzone dziecko, przez pierwsze trzy lata jego życia, a od czwartego roku życia przejście na 800 plus – to propozycja nowego świadczenia, pod nazwą Pensja Rodzicielska, którego wprowadzenie postuluje klub parlamentarny Rozwój Plus, działający pod przewodnictwem Mateusza Morawieckiego. Postulat wprowadzenia nowego świadczenia, którego koszt dla budżetu państwa, opiewałby na ok. 23-25 mld zł rocznie – podyktowany jest pogłębiającym kryzysem demograficznym (tj. coraz mniejszą liczbą urodzeń) w Polsce. Pensja Rodzicielska – chociaż nie byłaby uzależniona od dochodów – miałaby zapewnić minimalne bezpieczeństwo finansowe zwłaszcza tym rodzicom, którzy zdecydowaliby się na korzystanie z urlopu wychowawczego oraz tym niepracującym.
Do dnia 18 stycznia 2033 r. wszystkie bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – wynika to wprost z przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który już obowiązuje. W związku z powyższym – niemal 15 mln kierowców (tj. co drugi kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami), nie uniknie konieczność wymiany prawa jazdy na nowe. Szacuje się, że za ww. wymianę kierowcy zapłacą łącznie aż 1 494 101 300 zł, tytułem opłat za wymianę dokumentów (i to nie uwzględniając podwyżki ww. opłat, którą planuje rząd). Czy wymiana bezterminowego prawa jazdy, może skutkować tym, że dotychczas bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami – zostanie ograniczone terminem ważności?
W dniu 5 sierpnia 2026 r., do rozpatrzenia przez Radę Ministrów, został skierowany projekt rozporządzenia, z którego wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką. Świadczenie to przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. Nie zawsze czternasta emerytura musi również odpowiadać kwocie najniższej, gwarantowanej ustawowo wysokości emerytury. Co oczywiste – może to być również kwota niższa, ale ustawodawca pozostawił także „furtkę” dla rządu do przyznania uprawnionym beneficjentom świadczenia w kwocie wyższej. Jakiej czternastki należy zatem spodziewać się w 2026 r.? Niektórzy uprawnieni do świadczenia, powinni również rozważyć wystąpienie do ZUS z wnioskiem, dzięki któremu kwota wypłaty będzie wyższa.
Od 1 lipca 2026 r. rozpoczął się nabór wniosków o nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym (tj. tzw. bon ciepłowniczy 2026). Poza kryterium dochodowym, od którego uzależnione jest przysługiwanie świadczenia – rząd uzależnił prawa do wsparcia od jeszcze jednego, istotnego warunku. Jego niespełnienie – zgodnie z nowymi zasadami przyznawania świadczenia – uprawnia wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta do pozostawienia wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, złożonego w 2026 r., bez rozpoznania.
Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, która weszła w życie z dniem 30 września 2025 r. – wprowadziła nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie. Na świadczenie w 2026 r. mogą liczyć m.in. seniorzy, którzy otrzymują emeryturę lub rentę na poziomie nie wyższym niż 3 272,69 zł netto miesięcznie (a ci którzy współdzielą gospodarstwo domowe z innymi osobami – których dochód na osobę w rodzinie, nie przekracza 2 454,52 zł), jeżeli korzystają z ciepła systemowego i ponoszą koszty ogrzewania powyżej 170 zł/GJ netto.
W dniu 15 lipca 2026 r. GUS wydał komunikat w sprawie wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych w pierwszym półroczu 2026 r. w stosunku do pierwszego półrocza 2025 r. Choć, biorąc pod uwagę literalne brzmienie projektowanego art. 89a ust. 1 i 5 ustawy FUS, który przewiduje dodatkową waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych – nie jest to wskaźnik za pierwsze półrocze roku 2026, w stosunku do drugiego półrocza roku 2025 i nie dotyczy on stricte wzrostu cen dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów – z dużym prawdopodobieństwem, na jego podstawie, już dzisiaj, możemy udzielić odpowiedzi na pytanie – czy we wrześniu 2026 r. będzie miała miejsce druga waloryzacja emerytur i rent (a zatem – czy seniorzy mogą liczyć na kolejną podwyżkę świadczeń?).
Nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. i wprowadziła do polskiego systemu prawnego tzw. rentę wdowią, dla niektórych seniorów, którym został (lub w przyszłości miał zostać) przyznany dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez nich 75 roku życia – skutkuje tym, że w praktyce, dodatek ten nie będzie im wypłacany (lub zostanie wypłacony w odpowiednio pomniejszonej wysokości), w związku z przekroczeniem ustawowego limitu wypłacanych im świadczeń. Czyli niejako – w związku ze zbyt dużymi dochodami (wynikającymi z wypłacaniem im w zbiegu kilku świadczeń), choć – co do zasady – dodatek pielęgnacyjny przysługuje z urzędu i nie jest uzależniony od kryterium dochodowego. W sprawie „iluzorycznego świadczenia, nieprzekładającego się na faktyczną poprawę sytuacji materialnej osób uprawnionych” do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej interweniował RPO.
Od maja 2025 r. w Sejmie trwają prace nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz ustawy o finansowym wsparciu niektórych przedsięwzięć mieszkaniowych, który ma zlikwidować problem „wyprzedaży” mieszkań komunalnych należących do zasobów gmin. Proponowanym rozwiązaniem jest likwidacja uprawnienia rad gmin do stosowania bonifikat przy sprzedaży lokali mieszkalnych, co ma zmusić samorząd do wyceniania mienia po wartości rynkowej lub pozostawienia go w zasobie mieszkaniowym. Jako, że gminy nierzadko udzielały bonifikat sięgających nawet 80, 90 czy 98% wartości nieruchomości – dla wielu rodzin o niższych dochodach, wprowadzenie takiej zmiany, może oznaczać brak możliwości wykupu na własność wynajmowanego mieszkania. Do projektu zgłoszono jednak poprawki.
Wprowadzenie nowego świadczenia w wysokości dwukrotności obecnie obowiązującego 800 plus (tj. w kwocie 1600 zł miesięcznie) dla rodziców, którzy podjęli się trudu wychowania co najmniej dwojga dzieci, które pracują w Polsce i odprowadzają w naszym kraju podatki, zapewniając tym samym stabilność finansów publicznych – jest postulatem petycji obywatelskiej, która została wniesiona do Sejmu. W sprawie podobnego żądania – sejmowa Komisja do Spraw Petycji wystąpiła już wcześniej z dezyderatem do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 29 kwietnia 2026 r. posłowie zdecydowali, co dalej z nowym świadczeniem dla seniorów.
Osobom z rodzin wielodzietnych, które posiadają co najmniej dwoje rodzeństwa (w tym również przybranego), spełniającego określone przez ustawodawcę wymagania – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. O Kartę Dużej Rodziny (bo o niej mowa), w związku z posiadaniem rodzeństwa (a nie własnych dzieci), w określonych przypadkach, mogą ubiegać się nawet osoby już pełnoletnie i to niezależnie od osiąganych przez nie dochodów.
Aktualnie obowiązujące progi podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) są „nieadekwatne do kosztów życia obywateli” – stwierdził przewodniczący sejmowej Komisji do Spraw Petycji, poseł Rafał Bochenek. W dniu 27 maja 2026 r. ww. sejmowa komisja podjęła decyzję co do dalszych prac nad postulatem podwyższenia pierwszego progu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) ze 120 000 zł, do kwoty stanowiącej równowartość dwukrotności rocznej mediany wynagrodzeń, tj. do 171 000 zł.
Zadaszenie przydomowego tarasu to praktyczne rozwiązanie, dzięki któremu można spędzać czas na świeżym powietrzu, we własnym ogrodzie, również podczas niepogody, a w słoneczne i upalne dni może ono dodatkowo pomagać w utrzymaniu komfortowej temperatury wewnątrz domu (dzięki większej powierzchni zacienienia). Czy jednak taki dach nad tarasem, można wykonać bez uprzedniego uzyskania wymaganych zgód administracyjnych (takich jak decyzja o pozwoleniu na budowę czy decyzja o warunkach zabudowy) oraz bez dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Wszystko zależy przede wszystkim od powierzchni tarasu, nad którym wykonywane będzie zadaszenie, jak również powierzchni samego dachu. Przed poczynieniem takiej inwestycji – lepiej zatem dokładnie sprawdzić przepisy prawa budowlanego, ponieważ samowola budowlana, jaką jest wykonanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia – to spory koszt dla właściciela nieruchomości.
Od 1 sierpnia 2026 r. każda kobieta w wieku od 25 do 64 roku życia może zaoszczędzić w budżecie domowym średnio ok. 200 zł, wykonując na NFZ nowoczesne badanie – test HPV HR, który zastępuje tradycyjną cytologię. Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy ma pomóc w wykryciu najczęstszej przyczyny rozwoju tego nowotworu u kobiet (HPV jest bowiem odpowiedzialny za 75% przypadków raka płaskonabłonkowego szyjki macicy, 90% przypadków raka gruczołowego szyjki macicy i większość przypadków zmian przednowotworowych szyjki macicy).