Tomasz Król

MOPS przed sądami żądają ściągnięcia od osób niepełnosprawnych albo ich opiekunów pieniędzy z takich świadczeń jak zasiłek pielęgnacyjny czy świadczenie pielęgnacyjne. Kwoty sięgają nawet 5000 zł. W artykule przykładowy spór o 1.726,72 zł. Są to rzekomo nienależnie pobrane zasiłki/świadczenia za okres pandemii. Podstawą żądania zwrot tych pieniędzy jest według MOPS to, że osoby niepełnosprawne albo ich opiekunowie nie przekazali do MOPS przedłużonych orzeczeń o niepełnosprawności (były Wydane przez np. PZON, ale nie przekazane do MOPS). W okresie pandemii wydano szereg przepisów zwalniających z dostarczania dokumentów do urzędów. Dotyczy to dostarczania orzeczeń o niepełnosprawności. Przepisy są jednak tak niejasne, że można je interpretować sprzecznie jako zwalniające osoby niepełnosprawne z udania się z nowym orzeczeniem do MOPS jak i to nakazujące. Sądy rozwiązały sprytnie problem. Nie skupiły się na tym jaka interpretacja przepisów jest właściwa. Sposobem na uratowanie niepełnosprawnych jest przyjęcie, że ci nie zostali prawidłowo poinformowani o obowiązku zwrotu pieniędzy. Ta niewiedza dziś chroni ich w sądzie przed MOPS.

Od prawie roku do redakcji Infor.pl przychodzą listy matek, która uważają, że zostały skrzywdzone przez PZON. Ich zdaniem PZON zabierają z orzeczeń o niepełnosprawności dzieci chorych na autyzm punkt 7 i 8. W efekcie odbierane jest świadczenie pielęgnacyjne (dziś 3386 zł). Publikujemy te listy na nowo, gdyż opisana praktyka orzecznicza nie zmieniła się w 2026 r. Wszystkie listy opisują ten sam schemat pracy komisji lekarskich. Komisje w sprawie niepełnosprawności wykorzystają w ocenie niepełnosprawności trzy pytania, które nie są badaniem medycznym, a rodzajem wywiadu. Z listów rodziców wynika, że jest to bardzo powierzchowny wywiad (niektórzy rodzice używają słowa "prostacki", "nienaukowy"). W przypadku dzieci autystycznych i mających zespół Aspergera są to pytania o 1) imię i nazwisko 2) wiek i 3) ulubione zajęcia. Jeszcze inne pytania są w odniesieniu do dzieci okaleczonych na poziomie wzroku, sprawności nóg albo rąk. W tym wypadku mama takiego dziecka relacjonuje nam, że w badaniu dziecka z niepełnosprawnością na poziomie wzroku i ortopedii kluczowe stały się na komisji orzeczniczej pytania (nie lekarza a pedagoga): 1) czy chłopiec może sam się ubrać, 2) sam się najeść, czy 3) ma kolegów. Matka wyciąga z tego wniosek, że zamiast badania medycznego pod kątem stopnia niepełnosprawności (nie było ortopedy ani okulisty) jej rodzina przeszła jakiś rodzaj testu na samodzielność jej dziecka (jeżeli dziecko się samo ubierze, to nie jest niepełnosprawne).

Takiej kwoty osoba niepełnosprawna i jej rodzina nie zobaczą - obowiązuje zakaz łączenia świadczenia wspierającego i pielęgnacyjnego. Jego zniesienie dałoby to 7 640 zł miesięcznie [według stawek świadczenia wspierającego od 1 marca 2026 r. dla 95-100 punktów].

Posłowie interweniują w sprawie Wytycznych rządu, które prawdopodobnie bezprawnie zaniżają świadczenie wspierające dla osób niepełnosprawnych. W grudniu 2024 r. przedstawiciele rządu wysłali Wytyczne do komisji (WZON) przyznających punkty osobom niepełnosprawnym. Wytyczne to dokument wydany na podstawie ustawy, który powinien zawierać wskazówki jak komisje mają prowadzić postępowanie. Wytyczne powinny regulować kwestie proceduralne, a w rzeczywistości zaingerowały merytorycznie w pracę orzeczników. Rząd nakazał obniżyć wysokość świadczenia wspierającego osobom niepełnosprawnym w wieku 75+. Jaki był argument rządu? W wieku 75+ niesprawność ciała wynika z dwóch czynników występujących jednocześnie - wiek 75+ (skutków starości nie obejmuje świadczenie) i deficyty organizmu (to obejmuje świadczenie wspierające). Ten podział na "starość" i "niepełnosprawność" nie ma jednak podstawy prawnej. I w mojej ocenie czeka nas wyrok TK, to potwierdzający i problem oddania pieniędzy pokrzywdzonym osobom niepełnosprawnym.

Kto wypłaci zasiłek pielęgnacyjny 215,84 zł, świadczenie pielęgnacyjne, zasiłki z pomocy społecznej? Będą to coraz częściej Centra Usług Społecznych (CUS). Dziś jest ich przeszło 130, ale do 2030 r. ma być ich 600. Wszystkich MOPS/GOPS/OPS jest około 2500. Są środki unijne na powstawanie CUS w miejsce MOPS. Dlaczego UE daje na to pieniądze? Wynika to m.in. z zastępowania prostej wypłaty zasiłków przez MOPS oferowaniem potrzebującym bardziej usług - przede wszystkim świadczeń niepieniężnych (w ramach usług społecznych np. związanych ze zdrowiem, mieszkalnictwem).

Do połowy kwietnia 2026 r. około 310 000 - 320 000 osób niepełnosprawnych w wieku 75+ otrzymało od WZON decyzje o poziomie potrzeby wsparcia w świadczeniu wspierającym. To duża liczba (na pewno za duża dla budżetu). Dla porównania, liczba wszystkich decyzji WZON (od początku wprowadzenia świadczenia wspierającego) wyniosła około 690 000. Czyli około 45% decyzji wydano dla osób niepełnosprawnych 75+. Przedstawiony w artykule pomysł nowego dodatku dla osób niepełnosprawnych jest odpowiedzią na to zdominowanie świadczenia wspierającego przez starsze osoby. Pomysł jest taki: "Przestać przyznawać świadczenie wspierające dla osób niepełnosprawnych w wieku 75+, a zamiast tego wypłacać im specjalny dodatek podobny do dodatku pielęgnacyjnego". Dla budżetu genialne rozwiązanie problemu rosnącej liczby beneficjentów świadczenia wspierającego. No bo dodatek pielęgnacyjny to dziś tylko 366,68 zł miesięcznie, a świadczenie wspierające w najwyższej wysokości wynosi 4353 zł. Nawet jeżeli nowy dodatek (zastępujący świadczenie wspierające) będzie znacznie wyższy niż 366, 68 zł (np. 1000 zł), to dla budżetu powstanie ogromna oszczędność (3353 zł każdego miesiąca z jednego świadczenia wspierającego za 95 - 100 punktów). Dla osób niepełnosprawnych w wieku 75+, to jest równie duża strata.

W 2026 roku był już piątek trzynastego (13 lutego 2026 r.). Przed nami jeszcze dwa - 13 marca 2026 r. i 13 listopada 2026 r. Od czego zależy liczba takich piątków w roku? Dlaczego w 2025 r. był tylko jeden piątek 13.? Czy może być więcej niż 3 piątki 13-ego w roku?

Zapytaliśmy jakie ZUS ma plany wobec wykorzystywania w orzecznictwie AI? Czy AI będzie mogło kiedykolwiek samodzielnie kwalifikować niezdolność do pracy czy niesamodzielność?

Od przeszło 20 lat obowiązuje specjalna ustawa, która pozwala otrzymać osobie poszkodowanej przez przewlekłość od 2000 zł do 20 000 zł. Niestety w praktyce jest to raczej 2000 zł - 4000 zł, a nie maksymalne 20 000 zł. Skarga na przewlekłość podlega stałej opłacie w wysokości 200 złotych. Sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie skargi w krótkim terminie 2 miesięcy od daty jej złożenia.

Nasze pytanie do ZUS: "Przychodzi osoba chora albo niepełnosprawna na komisję ZUS. Komisja wydaje orzeczenie wprost sprzeczne z dokumentacją medyczną przedstawioną Komisji. Czy ZUS ma pomysł jak rozwiązać ten problem?"

Nasze pytanie do ZUS: "Dla osób niepełnosprawnych orzeczenie o niesamodzielności wydane przez ZUS często wydaje się sprzeczne z orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez PZON. Jak sprawić, aby te orzeczenia były kompatybilne?"

Nasze pytanie do ZUS: "Czy orzekanie jednoosobowe nie niesie ryzyka większej liczby błędów i odwołań?"

Nasze pytanie do ZUS: "Czy ZUS dysponuje informacją jaki procent spraw sądowych o nieprzyznanie świadczeń wynikających z choroby, niepełnosprawności, niesamodzielności, niezdolności do pracy wygrywa a jaki przegrywa?"

"Czy brak komisji lekarskich nie osłabi niezależności i obiektywizmu decyzji?" Takie pytanie zadaliśmy ZUS.

Infor.pl publikuje listy osób niepełnosprawnych i ich rodzin. Dziś list o zaskakującej obserwacji matki dziecka z bardzo rzadką chorobą genetyczną (oficjalnie w Polsce choroba występuje jeszcze tylko u dwóch rodzin). Matka jest zbudowana pomocą i profesjonalizmem lekarzy orzeczników ZUS, których stawia w opozycji do lekarzy w PZON i WZON i urzędników w MOPS. Matka pisze: "ZUS bez mrugnięcia okiem wydał orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Więc pytam gdzie sprawiedliwość przez tyle lat że nie mogłam liczyć na żadna pomoc finansową z MOPS. Jedyne co się mojemu synowi należało, to zasiłek 153 zł pielęgnacyjny i po podwyżce 215 zł."

Zapytaliśmy ZUS, czy przewiduje interpretacje, wytyczne lub szkolenia, aby uniknąć różnic w interpretacji między orzecznikami i lekarzami wystawiającymi zwolnienia lekarskie?

Zapytaliśmy, czy rozwiązaniem problemów ZUS z liczbą lekarzy – orzeczników jest zwiększenie uprawnień orzeczniczych np. pielęgniarkom?

Zapytaliśmy ZUS o problem deficytu lekarzy w Polsce. Pytaliśmy o to, ilu lekarzy brakuje w ZUS, aby komfortowo mogli pracować. Jaki ZUS ma pomysł na uzdrowienie tej sytuacji?

Wykluczone z pomocy asystenckiej w bonie senioralnym są osoby 75+, które nie mają dzieci. Jednocześnie bon da świadczenie pomocy asystenta osobie w wieku 75+, która ma np. trójkę dzieci. Każde z tych dzieci może mieć własną rodzinę z dochodem 10 000 zł brutto. A i tak ich ojciec albo matka (75+) ma prawo do maksymalnie 2150 zł (świadczenie opieki) miesięcznie. W tym samym czasie biedny staruszek bez dzieci nie otrzyma nic z nowego świadczenia - dostanie jakiś nędzny zasiłek z MOPS.

Inforl.pl publikuje listy osób niepełnosprawnych. Skarżą się na brak komunikacji z instytucjami rządowymi. Od roku są zbulwersowani wysłaniem przez stronę rządową Wytycznych do WZON, które zaniżają niezgodnie z przepisami liczbę punktów potrzebna do otrzymania świadczenia wspierającego. W artykule publikujemy list niewidomej osoby niepełnosprawnej, która ocenia iż została niezgodnie z ustawą o świadczeniu wspierającym wykluczona z tego świadczenia.Jak st