To warto wiedzieć. PPK w pytaniach i odpowiedziach

1 Czy mam zapisać do PPK osoby przebywające na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym?

Tak. Należy je zapisać do PPK, ale nie trzeba odprowadzać na ich rzecz żadnych wpłat.

2 Co muszę zrobić, jeśli pracownik zmienił pracę? Muszę to komuś zgłosić?

Tak. Pracodawca powinien poinformować instytucję zarządzającą PPK o tym, że przestał zatrudniać pracownika, co ułatwi prowadzenie Planu. Niezależnie od tego po upływie trzech miesięcy od podjęcia nowej pracy pracownik (pod warunkiem, że nie ukończył 55 lat) zostanie zapisany do PPK organizowanego przez nowego pracodawcę. Sam musi zadbać o to, by w nowej firmie poinformować, że oszczędza w ramach PPK i przekazać informację, jaka instytucja finansowa prowadzi jego rachunek. Wtedy nowy pracodawca "przepisze" pracownika z dawnego do nowego PPK, istniejącego w obecnym zakładzie pracy. Za przepisaniem pójdzie transfer pieniędzy. Wszystkie formalności przeprowadza nowy pracodawca, a uczestnik PPK z tytułu transferu nie ponosi żadnych opłat.

3 Czy przyjmując nowego pracownika muszę go zapisać do PPK?

Tak, ale nie od razu. Nowego pracownika pracodawca zgłasza do PPK po trzech miesiącach od zatrudnienia (do 10. dnia kolejnego miesiąca).

4 Zatrudniam na umowę zlecenia osobę, która ma już umowę o pracę w innej firmie. Czy mam za nią odprowadzać wpłaty do PPK?

Nie. Jeśli ta osoba zarabia u innego pracodawcy co najmniej najniższą pensję krajową, to zleceniodawca nie odprowadza za nią składek na ubezpieczenia społeczne, a zatem i nie wpłaca na PPK.

5 Czy powinienem zapisać do PPK osobę przebywające na dłuższym zwolnieniu lekarskim?

Tak. Wynagrodzenie chorobowe ani zasiłek chorobowy nie stanowią jednak podstawy do naliczania wpłat do PPK. To oznacza, że nie trzeba dokonywać wpłat do PPK w imieniu i na rzecz osób, które są "na chorobowym".

6 Zatrudniam pracowników z Ukrainy. Mam ich zapisać do PPK?

Tak. Ustawa o PPK dotyczy wszystkich legalnie pracujących cudzoziemców. Tak jak Polaków, obejmują ich obligatoryjne i automatyczne zapisy do PPK. Jeśli cudzoziemcy nie chcą uczestniczyć w PPK, muszą złożyć deklarację o rezygnacji, podobnie jak obywatele Polski.

7 Pracownik ma trzy lata do emerytury, czy mam go zapisać do PPK?

Tak. Ale tylko na jego życzenie. Osoby, które ukończyły 55 lat, a nie mają jeszcze 70 lat, mogą przystąpić do PPK na własny wniosek, nie są zapisywane obligatoryjnie.

8 Czy przy obliczaniu wpłat do PPK muszę uwzględniać diety z tytułu podróży służbowych wypłacane pracownikom?

Nie. Diety nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a zatem nie są uwzględniane przy wpłatach od PPK. Jeżeli jednak pracodawca wypłaca pracownikom diety wyższe niż określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki społecznej z 29 stycznia 2013 roku, jest zobowiązany doliczyć kwotę przekroczenia do wynagrodzenia pracownika, odprowadzić od nich składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a w konsekwencji naliczyć także wpłaty do PPK.

9 Czy przy obliczaniu wpłat do PPK obowiązuje limit 30-krotności wynagrodzenia, jak przy składkach ZUS-owskich?

Nie. Inaczej niż przy obliczaniu składek za ubezpieczenie społeczne nie ma takiego limitu. Wpłaty do PPK oblicza się jako procent od całego wynagrodzenia brutto pracownika, bez względu na to, jaki osiągnie dochód w skali roku.

10 Czy od wpłat pracodawcy do PPK są naliczane składki na ubezpieczenia społeczne?

Nie. Kwoty odprowadzane do PPK nie są wliczane do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a tym samym nie stanowią również podstawy do naliczenia składek na ubezpieczenie chorobowe, wypadkowe, zdrowotne oraz składek na fundusze pozaubezpieczeniowe (Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Solidarnościowy Fundusz Wsparcia Osób Niepełnosprawnych i Fundusz Emerytur Pomostowych). Są natomiast w całości kwalifikowane jako koszt uzyskania przychodu pracodawcy.

11 Czy od wpłaty na rzecz pracownika muszę mu naliczyć podatek?

Tak. Wpłaty, które w ramach PPK finansuje pracodawca, stanowią przychód pracownika podlegający opodatkowaniu. Pracodawca jest zobowiązany naliczyć i potrącić stosowny podatek z wynagrodzenia zatrudnionej osoby.

12 Czy do PPK mam zapisać także członków zarządu firmy?

Najczęściej tak. Jeśli członek zarządu jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę albo kontraktu menedżerskiego, od którego pracodawca odprowadza składki do ZUS, należy go zapisać do PPK. Pracodawca nie ma takiego obowiązku, jeśli członek zarządu sam opłaca składki do ZUS.

13 Czy powinienem podać instytucji zarządzającej PPK telefony i maile pracowników?

Najlepiej tak. Nie ma wprawdzie w Polsce obowiązku posiadania telefonu czy maila, tym bardziej więc nie ma obowiązku podawania ich pracodawcy. Leży to jednak w interesie pracownika. Ułatwi przekazywanie informacji, np. o stanie rachunku PPK.

14 Czy wybrana instytucja zarządzająca może odmówić przedsiębiorcy podpisania umowy o zarządzanie PPK?

Tak. W takiej sytuacji przedsiębiorca może się zwrócić do towarzystwa funduszy inwestycyjnych zorganizowanego przez Polski Fundusz Rozwoju, które nie może odmówić zawarcia umowy o zarządzanie PPK żadnemu pracodawcy.

15 Do kogo należą pieniądze gromadzone w PPK? Czy może je przejąć państwo?

Pieniądze odkładane w PPK są prywatną własnością oszczędzających. Wszystkie pieniądze - zarówno te pochodzące z wpłat pracowników, jak i z wpłat od ich pracodawcy oraz z państwowych dopłat. Mówi o tym ustawa, a prywatny charakter oszczędności w PPK potwierdza fakt, że podlegają dziedziczeniu. Na tym polega podstawowa różnica między PPK a OFE. W przypadku Otwartych Funduszy Emerytalnych indywidualne były rachunki, ale już nie pieniądze. Te ostatnie, co potwierdził w 2015 roku Trybunał Konstytucyjny, były środkami publicznymi. Możliwość wypłaty pieniędzy z PPK w każdym momencie to "wentyl bezpieczeństwa". Każdy będzie mógł to zrobić, jeśli nabierze obaw, że jego oszczędnościom cokolwiek grozi, np. gospodarczy kryzys albo niestabilna sytuacja polityczna.

16 Kto sprawuje nadzór nad PPK?

Komisja Nadzoru Finansowego. Ma obowiązek kontrolować je pod względem zgodności z prawem i dbałości o interesy pracowników.

17 Ustawa o PPK uzależnia ryzyko inwestycyjne od wieku pracownika. Na czym to polega?

Im starszy pracownik, tym bezpieczniejsze inwestycje. Na tej zasadzie opierają się tzw. fundusze zdefiniowanej daty, które ma obowiązek utworzyć każda z instytucji zarządzających PPK. Pracownicy są przypisani do poszczególnych funduszy w zależności od swojego wieku, a każdy fundusz prowadzi politykę inwestycyjną zmierzającą do minimalizacji ryzyka wraz rosnącym wiekiem pracownika. W praktyce oznacza to podział inwestycji między instrumenty finansowe o charakterze udziałowym, jak akcje, i dłużnym, jak obligacje czy bony skarbowe. Wraz z wiekiem oszczędzających spada procentowy udział takich instrumentów finansowych, jak akcje, które charakteryzują się większym poziomem ryzyka, a zwiększa się zaangażowanie w bezpieczniejsze instrumenty finansowe, jak obligacje i bony skarbowe. W przypadku pracowników, którzy mają mniej niż 40 lat, część udziałowa będzie sięgać 70 proc., a w przypadku osób, które osiągną 55. rok życia - górny limit części udziałowej to już tylko 30 proc.

18 Co jeśli nie PPK? Alternatywą dla pracodawców są Pracownicze Programy Emerytalne.

Rzeczywiście, obowiązku tworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych unikną firmy, które oferują zatrudnionym Pracownicze Programy Emerytalne i odprowadzają na ich rzecz co najmniej 3,5 proc. pensji brutto pracownika. Dla pracowników największą zaletą jest to, że udział w Pracowniczym Programie Emerytalnym - w przeciwieństwie do PPK - nie wiąże się z koniecznością dokonywania przez nich samych wpłat, a więc z potrąceniami z pensji. Jest dodatkowym bonusem, który może ich związać z firmą.

Chcesz zapytać? Napisz albo zadzwoń: ppk@pzu.pl tel. 22 640 06 22