reklama
| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Akty prawne

Rozstrzygnięcie nadzorcze Nr NK.3.4131.153.2013.KJ Wojewody Zachodniopomorskiego

z dnia 26 lutego 2013 r.

stwierdzające nieważność w części uchwały Nr XXVIII/206/2013 Rady Gminy Wierzchowo z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo

Na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591; zm.: z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271 i Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717 i Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203 i Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457 oraz z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974, Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 52, poz. 420, Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 28, poz. 142, Nr 28, poz. 146, Nr 106, poz. 675, Nr 40, poz. 230 z 2011 r. Nr 21, poz. 113, Nr 117, poz. 679, Nr 134, poz. 777, Nr 149, poz. 887, Nr 217, poz. 1281, z 2012 r., poz. 567)

stwierdzam nieważność

§ 2. uchwały Nr XXVIII/206/2013 Rady Gminy Wierzchowo z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo oraz:

- §3 pkt 8 w zakresie wyrazów: "nie są one uciążliwe dla sąsiednich nieruchomości, a",

- §4,

- §8,

- §13,

- §23 w zakresie wyrazów: "ponoszą też pełną odpowiedzialność za zachowanie tych zwierząt",

- §24 pkt 2 lit. b w zakresie wyrazów: "odpowiednio oznakowanej tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem" załącznika do ww. aktu.

Uzasadnienie

W dniu 31 stycznia 2013 r. Rada Gminy Wierzchowo podjęła uchwałę Nr XXVIII/206/2013 w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo .

Materialnoprawną podstawę podjęcia ww. aktu stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.), zgodnie z którym rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Z kolei, ust. 2 cytowanego przepisu wskazuje, iż regulamin ten określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Regulamin utrzymania czystości i porządku w gminie, zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, jest aktem prawa miejscowego, zaliczanym przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Taki akt normatywny musi zatem odpowiadać wszystkim wymogom, jakie prawo stawia w odniesieniu do zasad tworzenia i obowiązywania systemu źródeł prawa. W stosunku do aktów prawa miejscowego znaczenie istotne ma norma zawarta w art. 94 Konstytucji, który stanowi, iż organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, iż nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. W związku z tym, bezspornym pozostaje fakt, iż regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą zostać unormowane w uchwale rady gminy. Nie przyznaje on kompetencji organowi stanowiącemu gminy ani do uchwalania aktów prawa miejscowego obejmujących zagadnienia inne niż wymienione w cyt. przepisie, ani stanowienia regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, ponieważ oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że przepis art. 4 ust. 2 ww. ustawy ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że uchwalając na jego podstawie regulamin utrzymania porządku i czystości, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do wszystkich enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień.

W §2 uchwały Nr XXVIII/206/2013 Rada Gminy Wierzchowo postanowiła, iż: Traci moc uchwała Nr LIV/275/2010 Rady Gminy Wierzchowo z dnia 22 października 2010 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2010 r. Nr 115, poz. 2123). Mając na uwadze, że w §4 uchwały Rada Gminy postanowiła, iż akt ten wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego , na podstawie zakwestionowanego §2 dotychczas obowiązująca uchwała w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo utraciłaby moc obowiązującą po upływie terminu wskazanego w §4 uchwały Nr XXVIII/206/2013. Postanowienie to pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897 ze zm.), zgodnie z którym regulaminy utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uchwalone przed dniem wejścia w życie ustawy zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych regulaminów, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, i mogą być zmieniane w zakresie upoważnienia zawartego w ustawie zmienianej w art. 1. Ze względu na fakt, że powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., stwierdzić trzeba, iż wszystkie regulaminy podjęte przed jej wejściem w życie - w tym przyjęty przez Radę Gminy Wierzchowo uchwałą Nr LIV/275/2010 z dnia 22 października 2010 r. - utraciły moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2013 r. W świetle przepisu art. 22 ust. 2 ww. ustawy nie jest zatem prawnie dopuszczalne określenie utraty mocy obowiązującej uchwały Nr LIV/275/2010 po upływie 14 dni od opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego w sytuacji, gdy na podstawie przepisu rangi ustawowej akt ten utracił moc obowiązującą z dniem 1 stycznia 2013 r. Z tego powodu konieczne jest stwierdzenie nieważności §2 uchwały.

W Rozdziale 2. załącznika do uchwały Nr XXVIII/206/2013 Rada Gminy Wierzchowo określiła wymagania w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, obejmujących mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi, do czego upoważniona jest na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Należy jednak zauważyć, iż przepis §3 pkt 8 Regulaminu, w części wprowadzającej uzależnienie możliwości napraw pojazdów od braku uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości wkracza w regulację prawa sąsiedzkiego zawartą w art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) i stanowi istotne naruszenie tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12).

W §4 Regulaminu Rada Gminy wprowadziła postanowienie, iż: Dopuszcza się zagospodarowanie drobnego gruzu budowlanego do utwardzenia lub naprawy zniszczonych dróg o nawierzchni gruntowej po wcześniejszym uzyskaniu zgody z właścicielami lub zarządcą drogi . Organ nadzoru stwierdza, iż ww. zapis odnoszący się do kwestii utwardzania i naprawy dróg nie mieści się w zakresie spraw wskazanych w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zawierającym katalog zamknięty zagadnień, które mogą się znaleźć w regulaminie uchwalonym na jego podstawie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 545/08).

Wątpliwości organu nadzoru nie budzi również fakt, iż nakładanie w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminie obowiązków na podmioty inne niż właściciele nieruchomości stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. Z tego względu konieczne jest stwierdzenie nieważności §8 załącznika do uchwały Nr XXVIII/206/2013 Rady Gminy Wierzchowo, w którym organ stanowiący zobowiązał organizatorów imprez masowych do wyposażania miejsc, w których odbywają się imprezy w określone w tym przepisie pojemniki oraz szalety przenośne, a także do zawarcia umów z przedsiębiorcami na dostarczenie owych pojemników i szaletów oraz ich opróżnienie i uprzątnięcie (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2012/12).

W §13 Regulaminu Rada Gminy Wierzchowo wprowadziła zakazy dotyczące gromadzenia, spalania oraz wrzucania do pojemników, koszy i worków przeznaczonych na odpady określonych rodzajów substancji. W ocenie organu nadzoru, zawarcie w uchwale w przedmiocie przyjęcia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy takich postanowień nastąpiło z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z lit. b pkt 1 przywołanego przepisu, regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku dotyczące wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego . Na podstawie, natomiast, art. 4 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy rada gminy uprawniona jest do określenia wymagań dotyczących rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym . Wskazane przepisy nie upoważniają organu stanowiącego do wprowadzania zakazów w zakresie pozbywania się zanieczyszczeń oraz umieszczania określonych substancji w pojemnikach na odpady. Zrealizowanie upoważnienia wynikającego z przywołanych powyżej unormowań powinno mieć charakter pozytywny - poprzez wskazanie, w jaki sposób należy uprzątać zanieczyszczenia oraz pozbywać się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych, nie zaś poprzez formułowanie zakazów w tym zakresie. Ponadto, zauważyć należy, iż zasady postępowania z odpadami w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zasady zapobiegania powstawaniu odpadów lub ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko, a także odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, określone zostały w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) - por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 1484/10 i wyrok NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1524/12.

Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku . Rada Gminy Wierzchowo wypełniając w Rozdziale 6. Regulaminu delegację wynikającą z cytowanej regulacji uczyniła to z jednoczesnym jej przekroczeniem. W §23 Regulaminu organ stanowiący postanowił bowiem, iż: Osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane do zachowania bezpieczeństwa i środków ostrożności, zapewniających ochronę przed zagrożeniem i uciążliwością dla ludzi oraz zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do użytku publicznego, ponoszą też pełną odpowiedzialność za zachowanie tych zwierząt . Stwierdzić należy, iż przepis ten, w części dotyczącej ponoszenia przez osoby utrzymujące zwierzęta domowe pełnej odpowiedzialności za zachowanie zwierząt, nie mieści się w materii przekazanej do uregulowania wyżej cytowanym art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, albowiem odpowiedzialność ta została uregulowana przez prawodawcę w aktach wyższego rzędu, np. art. 431 ustawy Kodeks cywilny i art. 77 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275 ze zm.).

Podobnie, przepis §24 pkt 2 lit. b Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo, w zakresie wyrazów: odpowiednio oznakowanej tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem, narusza dyspozycję wynikającą z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Odnośnie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, wskazać bowiem należy, że ograniczenia ustalone przez radę gminy nie mogą obejmować nieruchomości stanowiących własność osób utrzymujących takie zwierzęta. Wynika to bezpośrednio z art. 3 ust. 2 pkt 13 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stanowi o określeniu przez gminę wymagań wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych. Zatem §24 pkt 2 lit. b Regulaminu w części nakładającej obowiązek dotyczący stosownego oznakowania nieruchomości, na której poruszają się psy, uznać należy za wykraczający poza ustawowe upoważnienie (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1568/10).

Z uwagi na powyższe, stwierdzenie nieważności §2 uchwały Nr XXVIII/206/2013 Rady Gminy Wierzchowo z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Wierzchowo oraz: §3 pkt 8 w zakresie wyrazów: "nie są one uciążliwe dla sąsiednich nieruchomości, a", §4, §8, §13, §23 w zakresie wyrazów: "ponoszą też pełną odpowiedzialność za zachowanie tych zwierząt" i §24 pkt 2 lit. b w zakresie wyrazów: "odpowiednio oznakowanej tabliczką ze stosownym ostrzeżeniem" załącznika do ww. aktu, jest konieczne i uzasadnione.

Niniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze może być zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego.

wz. WOJEWODY ZACHODNIOPOMORSKIEGO
WICEWOJEWODA


Ryszard Mićko

reklama
reklama

POLECANE

reklama
reklama

Ostatnio na forum

reklama
reklama

Eksperci portalu infor.pl

Kinga Witko

doradca w zakresie testowania oprogramowania i zarządzania jakością

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
reklama
reklama
reklama